• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پىكىر 01 ءساۋىر, 2022

جاڭاشىلدىق باستاۋى

600 رەت
كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ «جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى ەلىمىزدىڭ سايا­سي جۇيەسىن كەشەندى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىنا ارنالدى.

پرەزيدەنت قاڭتار وقيعاسىنا باعا بەرىپ, «وسى كۇندەردە جۇرتى­مىز تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن جان-جۇرەگىمەن سەزىندى. تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق, تىنىشتىق پەن بەيبىتشىلىك قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن جەتە ءتۇسىندى. ءبىز مىزعىماس بىرلىكتىڭ ارقاسىندا مەملەكەتىمىزدى قورعاپ قالدىق», دەي كەلە, جازىق­سىز قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا تاعى دا كوڭىل ايتتى.

جولداۋدا ون ناقتى ماسەلە اي­تىلدى, ولار: پرەزيدەنتتىڭ وكى­لەت­تىلىگى, وكىلدى بيلىك تارماعىن قاي­تا قۇرۋ, سايلاۋ جۇيەسىن جەتىل­دىرۋ, پارتيالىق جۇيەنى دامىتۋ مۇم­كىندىكتەرىن كەڭەيتۋ, سايلاۋ ۇدە­رىسىن جاڭعىرتۋ, قۇقىق قور­عاۋ ينس­تيتۋتتارىن كۇشەيتۋ, بۇ­قا­را­­لىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ با­سە­­كەگە قابىلەتىن ارتتىرۋ جانە ازا­مات­تىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ءرو­لىن نى­عايتۋ, ەلىمىزدىڭ اكىمشى­لىك-اۋماق­­تىق قۇرىلىمىن جەتىل­دىرۋ, جەر­­گىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى ورتالىق­سىز­داندىرۋ, داعدارىسقا قارسى شارالار.

ەلىمىزدە الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق با­عىت­تاعى وزگەرىستەر, دەموگرا­فيا­لىق احۋال­دىڭ جاقسارۋى جانە حالىقتىڭ تالاپ-تىلەگىنە جاۋاپ بەرۋ ماق­ساتىندا پرەزيدەنت اباي, ۇلىتاۋ جانە جەتىسۋ وبلىس­تارىن قۇرۋدى ۇسىندى. الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قاپشاعايدا بولۋى كەرەك دەي كەلە, مەملەكەت باسشىسى قاپشاعايعا دىنمۇحامەد قوناەۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن جەتكىزدى.

بۇل وزگەرىستەر ەكونوميكالىق قانا ەمەس, رۋحاني جاعىنان دا ماڭىزدى شەشىم ەكەنىن ايتا كەلە, «جاڭادان قۇرىلاتىن وبلىستار­دىڭ اباي, ۇلىتاۋ, جەتىسۋ دەپ اتالۋىندا ەرەكشە ءمان بار. ءبىز ۇلان­-عايىر جەرىمىزدىڭ بايىرعى اتاۋلارىن, ۇلى تۇلعالارىمىزدىڭ ەسىمىن ۇرپاق ساناسىندا جاڭعىرتا بەرەمىز», دەدى.

مەملەكەت باسشىسى قازاق­ستاندى دامىتۋدىڭ ساياسي مودەلىن وزگەرتۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, باس­قارۋدىڭ سۋپەرپرەزيدەنتتىك ۇلگىسىنەن كۇشتى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكاعا ءبىرجولا كوشۋ تۋرالى ايتىپ, پارلامەنتتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ ارقىلى جاڭا قازاقستاندى ازاماتتىق قوعامى قالىپتاسقان ءتيىمدى مەملەكەتكە اينالدىرۋ ءۇشىن «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» قاعيداتىن باسشىلىققا الۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى.

ءارى قاراي ازاماتتاردىڭ وكىلدى بيلىككە دەگەن سەنىمىن نىعايتۋ ءۇشىن ماسليحاتتارعا باسا ءمان بەرۋ قاجەتتىگىن, بۇل رەتتە ولاردىڭ ءرولىن ارتتىرىپ, دەربەستىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءماسليحات توراعاسى لاۋازىمىن ەنگىزۋ, ىقپالىن بارىنشا كۇ­شەيتۋ ءۇشىن وبلىس اكىمدەرىن تا­عايىنداۋ ءتارتىبىن وزگەرتۋ قا­جەت­تىگىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق پرە­زي­دەنت «مىقتى ءماسليحاتتار وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋعا جانە ايماقتارداعى تۇرمىس ساپاسىن جاق­سارتۋعا اسەر ەتە الادى», دەدى.

سايلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە قا­تىس­تى پارلامەنت پالاتا­لا­رىن­داعى كۆوتا سانىنا وزگە­رىس ەن­گىزۋ جانە ءماجىلىستىڭ دەپۋ­تات­تىق كور­پۋسىنىڭ 70 پايىزىن پرو­پور­تسيو­نالدىق, 30 پايىزىن ماجو­ري­تار­لىق تاسىلمەن جاساقتاۋدى, ارا­ل­اس سايلاۋ ۇلگىسىن وبلىستار مەن رەس­پۋب­ليكالىق ماڭىزى بار قالا­لار­داعى ءماسليحاتتار سايلاۋى­نا دا ەنگ­ىزۋدى ۇسىندى. بۇل قادام – پار­تيالاردىڭ ءماجىلىس پەن ماس­لي­حاتقا ءوتۋ شەگىن تومەندەتۋ ءۇشىن وسى­عان دەيىن قابىلدان­عان شە­شىم­نىڭ زاڭدى جالعاسى دەي كە­لە, پرو­­پور­تسيونالدى-ماجوريتارلى ۇل­­گى­­دە سايلاۋشىلاردىڭ مۇددەسى ۇلت­تىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيدە تولىق كورىنىس تاباتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.

ماسليحاتتارعا قاتىستى كەلەسى جاڭاشىلدىق رەتىندە ساياسي جاڭعىرۋ اياسىندا ءماسليحاتتار جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ نەگىزگى بۋىنىنا اينالۋعا ءتيىس ەكەندىگىن ايتىپ, ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىگىن ناق­تى بەلگىلەۋگە تاپسىرما بەردى. بۇل جا­ڭا­­شىلدىقتاردىڭ ءبارى پارلامەنتتىك مادەنيەتى جوعارى جانە ىقپالدى حالىق قالاۋلىلارى بار جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا باعىتتالعان.

مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ جولداۋدىڭ سوڭىندا «بىزگە ەشكىم سىرتتان كەلىپ, ەشتەڭە جاساپ بەرمەيتىنى انىق, ءبارى ءوز قولىمىزدا. سوندىقتان, بارشاڭىزدى جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا ءبىر كىسىدەي جۇمىلۋعا شاقىرامىن. حالىقتىڭ قولداۋىمەن ماقساتىمىزعا جەتەمىز دەپ سەنەمىن» دەپ, قازاقستان حالقىنا سەنىم ارتتى.

 

ميرا بالتىموۆا,

اقتوبە قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى

 

اقتوبە

سوڭعى جاڭالىقتار