تاۋەلسىزدىك, ەلىمنىڭ تۇمارىسىڭ

الامان ايتىستىڭ Nur Otan پارتيا­سىنىڭ قولداۋىمەن جانە وبلىستىق مادە­نيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قالماقوۆتىڭ تىكەلەي ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. Nur Otan پارتيا­سى وبلىستىق فيليالىنىڭ ارالاسۋىمەن قوماقتى جۇلدە قورى جينالىپ, باس بايگەگە قوستاناي اۆتوزاۋىتىنان شىققان سۋ جاڭا جەڭىل كولىك تىگىلدى.

ايتىستى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­­راتكەرى ءجۇرسىن ەرمان جۇرگىزىپ وتىردى.

– بۇگىن قازىلار القاسىنىڭ مۇشەلەرى, جان-جاقتان كەلگەن اقىندار اياۋلى بابامىز ىبەكەڭنىڭ زيراتىنا بارىپ زيارات ەتىپ, ەسكەرتكىشىنە باسىمىزدى ءيىپ, گۇل شوعىن قويدىق. ويتكەنى قازاقتا ىبى­رايدىڭ ورنى قاشاندا بولەك. بۇل – بۇكىل وقۋ-اعارتۋ جۇيەسىنىڭ باسىندا تۇرعان ادام. ءبىزدىڭ ءبارىمىز ىبەكەڭنىڭ مەكتەبىنەن شىققان شاكىرتتەرمىز. قوستاناي وبلىسى – قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىن تىرەپ تۇرعان قارا شاڭىراقتاردىڭ ءبىرى. بيىل ءبىراز قيىنشىلىقتار بولىپ جاتىر, استىق از بولىپ قالدى. دەسەك تە وبلىستىڭ ەكونوميكالىق ورلەۋى كوز قۋانتادى. وسى وڭىردە قوستانايدىڭ وزىندە اشىلعان ءىرى ءوندىرىس وشاقتارى ەلى­مىزدەگى جاڭا تالپىنىستاردىڭ, ىزدە­نىستەردىڭ, زاماناۋي ەكونوميكا جۇرگىزۋگە باعىتتالعان جۇمىستاردىڭ كورىنىسى. ءبىزدىڭ اقىندارىمىز بۇگىن سول ارىدەن تارتىپ, ىبەكەڭنەن باستاپ, قوستانايدىڭ بۇگىنگى كەلبەتى مەن وسى جەردە تۋعان ۇلت ماقتانىشتارىنىڭ بەينەسىن سوزبەن سومداپ, تاۋەلسىزدىك جەمىستەرىن جىرعا قوسادى عوي دەپ ۇمىتتەنەمىز. ەندى ءسوزدى سوزباقتاماي الدارىڭىزعا كەلىپ تۇرعان اقىنداردى كورسەتەيىك, – دەگەن ءجۇرسىن اعامىز جۇرتتى كوپ كۇتتىرمەي العاشقى اينالىمدا ونەر كورسەتەتىن جەتى جۇپپەن تانىستىرىپ ءوتتى.

اۋزىمەن قۇس تىستەگەن نەبىر دۇلدۇلدەر قاتىسقان ءدۇبىرلى بايگەدە قوستانايلىق سالتانات وتەلباەۆا, توبا وتەپباەۆ, اي­­بار راعاتوۆتار, ارقالىقتان كەلگەن با­تىر­لان ساعىنتاەۆ, قىزىلجارلىق جار­قىن جۇ­پارحان, كەرەكۋلىك اسپانبەك شۇ­عاتاەۆ, قىزىلوردالىق مەيىربەك سۇل­­­تانحان, تۇر­كىستاننان قاليجان بىل­داشەۆ, ورالدان جانسايا مۋسينا, الما­تىدان «التىن دوم­­بىرا» يەگەرى رۇستەم قايىرتاي ۇلى مەن شۇعايىپ سەزىمحان, قاراعاندىلىق تى­لەگەن ءادىلوۆ سىندى اقىندار باق سىناستى.

ساحناعا ءبىرىنشى بولىپ تۇركىستاننان كەلگەن قاليجان بىلداشەۆ پەن جايىقتىڭ جانساياسى شىقتى.

– اسسالاۋماعالەيكۇم, ارمىسىزدار,

سار دالانىڭ توسىندە سايران سالىپ,

سارى بيدايىن قامبادا ساپىرعان ەل.

ونىمدەرىن شەتەلگە ەكسپورتتاپ,

مەملەكەتتى بايلىققا باتىرعان ەل.

قامباسى قازىنالى قوستانايىم,

قازاقتىڭ ەتىپ تۇرعان اتىن دالەل.

ءبىر ۋىس بيدايىنا ءبىراز ەلدىڭ,

ەكى قولىن جايدىرىپ وتىرعان ەل! –

دەپ الدىمەن ءداندى ولكەنىڭ داڭقىن ولەڭ­مەن ورگەن قاليجان اقىن قارسىلاسىن كەڭەس كەزەڭىنەن كەلە جاتقان ەسكى كوم­باينعا تەڭەدى. جانسايا دا قالىسپادى, كونە كومباين بولىپ سويلەپ: «...ازىرگە پروبەگىم ءنول بولىپ تۇر, كەڭەستىڭ كوزىن كورگەن جىلىمىز بار. ءوزىم دە شارشاپ كەتتىم, شارۋا­نى قىلاتىن بولساڭىزدار, قىلىڭىزدار, گاراجدا تۇرىپ-تۇرىپ ايت­­پەسە, توت باسىپ ءشىرىپ كەتەر ءتۇرىمىز بار», دەپ ۇتىمدى جاۋاپ قاتىپ كورەرمەن قو­شەمەتىنە يە بولدى. ايتسە دە, قوس اقىن قىز بەن جىگىت اي­تىسىنىڭ جاقسى ۇلگىسىن كورسەتىپ, تارتىستى ونەر كورسەتكەنىمەن, تاقىرىپقا دەندەپ بويلاي المادى.

شىمكەنتتىك نۇرلان ەسەنقۇلوۆ پەن قوستانايلىق سالتانات وتەلباەۆانىڭ تارتىسى دا تارتىمدى شىقتى. ايتىستى سينكرەتتى ونەر دەسەك, نۇرلاننىڭ اقىن­دىق, انشىلىك, ءدىلمار-شەشەندىك قىرى تولىسقان ناعىز ايتىسكەر ەكەنى ايقىن كورىنىس تاپتى. ۇلتتىق عىلىم مەن ونەردىڭ باستاۋىندا تۇرعان توبىل توپىراعىنىڭ ۇلى پەرزەنتتەرىن دارىپتەپ جىرىنا ارقاۋ ەتكەن اقىننىڭ:

– قوستاناي, تۇڭعىشتاردىڭ قاعانىسىڭ,

بايدىڭ جالعىز ۇلىنداي باعالىسىڭ.

تورعايدا مەكتەپ اشقان ەڭ العاشقى,

ماقتان تۇتام ىبىراي بابام ءىسىن.

ەڭ العاش ءتىل ءبىلىمىن جۇيەلەگەن,

احمەت الىپ تۇلعا قوعام ءۇشىن.

العاشقى ۇلت رومانىن جازىپ بەرگەن,

مىرجاقىپ تەربەگەندە قالام ۇشىن

ەڭ العاشقى اۆتورى باللادانىڭ,

قاينەكەي ساۋلە شاشقان ساناڭ ءۇشىن,

ەڭ العاشقى جۋرنالدى باسىپ شىققان,

ەل ىرزا مۇحامەتجان اعام ءۇشىن.

ەڭ العاش حوردى قۇرعان بايقاداموۆ,

سازبەنەن سايراتقانداي دالا قۇسىن, –

دەگەن ماداعى قوستانايلىقتاردىڭ رۋحىن اسقاقتاتىپ, زالدا وتىرعان قالىڭ كورەرمەننىڭ دۋ شاپالاق بولىپ كوتەرىلگەن ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى.

قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىندا اتاق­تى جىرشى الماس الماتوۆ تا وتىردى.

– توبىل وڭىرىندەگى بۇگىنگى مەرەكەگە ەلىمىزگە بەلگىلى اقىندار كەلدى. ىبىراي ەلىنىڭ مەرەيىن اسىرىپ, تا­­ۋەل­­سىزدىگىمىزدى جىرعا قوستى. بۇعان دەيىنگى تاريحتا بەلگىلى نەمەسە نازار­دان تىس قالىپ كەلە جاتقان ۇلكەن ماسە­لەلەردى قوز­عاپ, ايتىستىڭ كورىگىن قىز­دىردى. قوستاناي – ۇلتتىڭ التىن تۇعى­رىنداي بولعان قاسيەتتى مەكەن عوي. با­تىردى دا, اقىندى دا, جىراۋ­دى دا, عالىمدى دا ۇشىرعان ۇلتتىڭ التىن ۇياسى. سوندىقتان كەلەشەكتە توبىل-تور­عاي وڭىرىندەگى اقىندىق, جىراۋلىق مەك­تەپ تە ورىستەي تۇسەدى دەپ ويلايمىن, – دەدى ايگىلى جىراۋ.

«قىزىل ايماقتىڭ» قىسپاعىنان قۇ­تىلا قويماعان جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ ايتىستى ساعىنىپ قالعانى كورىنىپ تۇردى. مۇنى قازىلار القاسىنىڭ ءتورايىمى ءاسيا بەركەنوۆا دا تىلگە تيەك ەتىپ ءوتتى.

– پاندەميا كەزىندە ونەرگە سۋساپ قال­عان كوپشىلىكتىڭ بۇگىن ءبىر ۇلكەن رۋحاني قازىناعا كەنەلگەندەي اسەردە بولعانى انىق. اقىندار دا جاقسى ونەر كورسەتتى. قوعامداعى, ءبىلىم سالاسىنداعى, ۇلت­تىق تاربيەگە قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر ايتىلدى. قوستانايدان ەكى اقىنىمىز شىق­تى. ەكەۋى دە جاقسى ونەر كورسەتىپ, سۇبەلى ءسوز ايتا ءبىلدى, – دەدى حالىق اقىنى.

قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن 3-ورىندى سالتانات وتەلباەۆا مەن نۇرمات مان­سۇروۆ يەلەنىپ, جۇلدەگەرلەردىڭ ار­قايسى 500 مىڭ تەڭگەدەن اقشالاي سىيلىق الدى. 2-ورىن ارقالىقتىق اقپا جىردىڭ شەبەرى باتىرلان ساعىنتاەۆ پەن سىر سۇلەيلەرىنىڭ ءىزىن باسىپ كەلە جاتقان مەيىربەك سۇلتانحانعا بۇيىردى. ەكەۋى دە 1 ملن تەڭگەدەن اقشالاي سىيلىق الدى. ال ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ العان التىن دومبىرا يەگەرى رۇستەم قايىر­تاي ۇلى 2 ملن تەڭگە سىيلىققا يە بولدى. ايتىستىڭ باس جۇلدەسى – قوستانايدا قۇراستىرىلعان تەمىر تۇل­پاردى ال­ماتىلىق اقىن شۇعايىپ سەزىمحان ەن­شىلەدى. سۋ جاڭا Chevrolet Nexia كو­لىگىنىڭ كىلتىن جەڭىمپازعا قوس­تاناي وب­لىسى اكىمنىڭ ورىنباسارى ارمان ابەنوۆ تابىس ەتتى.

الامان ايتىسقا قاتىسقان اقىنداردىڭ ەشقايسى قۇر قول قايتقان جوق. جۇلدەگە ىلىنبەگەن جۇيرىكتەرگە وبلىس اكىمدىگى تاتى­قارا جىراۋ, ى.التىنسارين, م.دۋ­لاتوۆ, م.سەرالين, ە.ومىرزاقوۆ اتىنداعى ارناۋ­لى سىيلىقتار تابىس ەتتى. ال نۇر-سۇل­تان­داعى ى.التىنسارين اتىنداعى ءبىلىم اكا­دەمياسىنىڭ اتىنان ارنايى كەلگەن تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ماقسات ال­پىسبەس ايشىقتى ايتىس كورسەتكەن تۇر­كىستاندىق اقىن قاليجان بىلداشەۆكە 300 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ارنايى سىيلىق تابىستادى.

قوستاناي