ول ءوزىن «ەرمەك اتاقازيەۆپىن» دەپ تانىستىردى. ايەلىنىڭ ەسىمى مارحامات ەكەن. قىزدارى ايلين ءبىر جارىم جاستان ەندى اسىپتى.
«شىركىن, – دەيسىڭ, – جانارى ساۋ بولسا مىنا جىگىت ەل ارقاسىنداعى جۇكتىڭ ءبىر شەتىن كوتەرىسىپ-اق جۇرەتىن ازامات قوي. بوي دەسەڭ بوي, ءتۇر دەسەڭ ءتۇرى بار. كۇش-قۋاتتان دا كەندە ەمەس. جاسى دا قىلشىلداعان قىرىقتا...».
بىراق بۇل ءبىزدىڭ ىشكى تولعانىسىمىز. ونىڭ ءوزى مۇنداي كۇيرەۋىك سەزىمدى جاقتىرا بەرمەيدى.
– وتباسىڭمەن تۇرىپ جاتىرسىڭ با؟ اتا-اناڭا سالماق سالمايسىڭ با؟ – دەپ ەم:
– قالاي سالماق سالاسىڭ؟ جاس بولسا قىرىققا كەلدى. قايتا ولاردى ءبىز اسىراۋىمىز كەرەك ەمەس پە؟ – دەپ شارت ەتە قالدى.
ەرمەكتىڭ ايەلى مارحامات تاراز قالاسىنداعى تەمىرجولشىلار اۋرۋحاناسىندا سىرقاتتارعا ماسساج جاسايتىن بولىپ شىقتى. ءوز كۇندەرىن وزدەرى كورەتىن كاسىپكەرلەردىڭ «تىلىمەن» ايتساق سول مەكەمەدەن ءبىر بولمەنى جالعا الىپتى. جالعا بەرەتىن اقشاسىن قوسپاعاندا ءبىر ايدا 45-50 مىڭ تەڭگە كولەمىندە تابىس تابادى. ال ەرمەكتىڭ زەينەتاقىسى 29 مىڭ تەڭگەنىڭ و جاق, بۇ جاعىندا.
ودان كەيىن ەرمەك تە قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرمايتىن ازامات كورىندى. سوقىرلار قوعامىندا سپورت ءبولىمى اشىلىپ, قازىر سوعان جەتەكشىلىك جاساپ جۇرگەن جايى بار. ونىڭ جۇمىسى, نەگىزىنەن, زاعيپتاردى سپورتتىق جاتتىعۋلار ارقىلى ساۋىقتىرۋعا, ياعني ۋاقىتتارىن ءماندى وتكىزۋگە اتسالىسۋ. اڭگىمەسىن تىڭداپ وتىرسام, ۋاقىتى سپورتتىق جارىستاردى ۇيىمداستىرۋدان, سپورتشىلاردى قاداعالاۋدان بوسامايتىن سياقتى.
سوندا ولار سپورتتىڭ قانداي تۇرىمەن شۇعىلدانادى؟ ايتايىق, شاحمات, دويبى, توعىزقۇمالاق جانە ءجۇزۋ. سونىمەن بىرگە ءتۇرلى دەڭگەيدەگى جارىستاردى دا ۇيىمداستىرادى. ارالارىندا ءوز چەمپيوندارى دا بار. مىسالعا, قاسىنداعى ەرلان ارعىنباەۆتى الايىق. دۇنيەگە 1985 جىلى كەلگەن ونىڭ جۇگىرۋدەن «چەمپيون» دەگەن اتاعى بار. اتاپ ايتساق, وسى وڭىردە وتكەن رەسپۋبليكالىق سپارتاكيادانىڭ باسەكەسىندە 200 مەتر قاشىقتىقتى 32 سەكونتتە جۇگىرىپ ءوتىپ, جەڭىمپاز اتانىپتى. اياق-قول بۋىندارى اۋىراتىن ادام ءۇشىن بۇل وڭاي مەجە ەمەس. وسى قاشىقتىقتاعى الەمدىك رەكوردتىڭ كورسەتكىشى, مىسالى, 28 سەكونت ەكەن. ال ول ەرلاننىڭ كورسەتكىشنەن نەبارى 4 سەكونتكە عانا از.
ەرمەك اعاسىن تىلشىلەر قوسىنىنا جەتەلەپ كەلگەن دە وسى «جەلاياق» ەرلاننىڭ ءوزى. شارشاماي كەلىپ, قينالماي تاپقاندارىنا ءتانتى بولدىم. ايتپەسە, ەكى كوزى بىردەي زاعيپ ەرمەكتىڭ وزدىگىنەن ءجۇرۋى قيىن.
– ەرەكە, تۋا ءبىتتى زاعيپسىز با؟
– جوق, وسىدان 4 جىل بۇرىن بولدى.
– اپاتتان با؟
– كوز اۋرۋىنىڭ اسەرى. اسقىنا بەردى دە, اياعى وسىلاي بولدى. بولاشاقتا سپورتقا جەتەكشىلىك ەتۋمەن قاتار, باسقا كاسىپپەن دە شۇعىلدانسام با دەپ ويلايمىن.
– مىسالى...
– جازۋ ونەرى قولىمنان كەلەتىن سياقتى. قازىر تەحنيكا جەتىلگەن زامان, زاعيپتارعا ارنالعان قۇرىلعىلار دا بار, ەگەر كومپيۋتەردىڭ كلاۆياتۋراسىنا قولىمدى جاتتىقتىرىپ السام, مونيتورعا نە جازىلعانىن دىبىس ارقىلى ەستىپ وتىرۋعا بولادى. مىسالى, ايگىلى كومپوزيتور بەتحوۆەن كەرەڭ بولعان. بىراق قانداي عاجايىپ مۋزىكالار جازىپ كەتتى. سول سياقتى زاعيپ تالانتتار دا از ەمەس قوي...
ەرمەك پەن ەرلاندى شىعارىپ سالعاننان كەيىن, ويلانىپ قالدىم. نە دەگەن رۋحى مىقتى ازاماتتار! مىناۋ ارپالىسقا تولى دۇنيەدەگى قيىندىقتارعا شىداماي ون ەكى مۇشەسى ساپ-ساۋ قانشاما جىگىتتەر اراققا سالىنىپ كەتتى. قانشاسى ۇرى اتاندى. قانشاسى قاراقشىلىقپەن كىسى قانىن مويىندارىنا جۇكتەپ, تەمىر توردىڭ ارعى جاعىندا وتىر. قانشاسى... قاراپتان-قاراپ قايىرشىعا اينالادى. سونىڭ ءبارى ەرىك-جىگەرى وسالدار. قيىندىقپەن كۇرەسە بىلمەيتىن جاسىقتار. ال مىنا ازاماتتاردى قاراشى, ساپ-ساۋ ادامنىڭ ىستەي المايتىن تىرلىكتەرىن ىستەپ ءجۇر. وسىنداي ادامداردىڭ ارمانىن ۇشتاپ, كەۋدەسىندەگى ءۇمىت وتىن جاعىپ, الداعى ارايلى كۇندەرگە ۇمتىلدىرىپ وتىرعان قازاق ەلىنىڭ ادامگەرشىلىك پاراساتى دا وتە بيىك بولعانى-اۋ.
تاۋبە!
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
جامبىل وبلىسى.