• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
19 قاڭتار, 2014

«كۇن سونگەنشە سونبەيمىز!»

540 رەت
كورسەتىلدى

دەمالىس. سەنبى. رەداكتسيادامىز. گازەتتىڭ كەزەكتى ءنومىرى دايىندالىپ جاتىر. جەكسەنبىگە. ەلباسى جولداۋىنا باعىشتالعان ارناۋ­لى شىعارىلىم ويلاستىردىق. نەگە؟ جىلدا جاسالاتىن, داستۇرگە اينالعان جولداۋ ەمەس پە؟ ءيا, جىل سايىن جاريا ەتىلەتىن جولداۋ. رەت سانى بويىنشا ون سەگىزىنشى جولداۋ. نەگىزىنەن العاندا «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ءارى قاراي تاراتا تۇسەتىن جولداۋ دەۋگە دە بولادى. سونىڭ وزىندە دە بۇل جولداۋدىڭ ءجونى بولەك. 

ء* بىرىنشى باعانا

دەمالىس. سەنبى. رەداكتسيادامىز. گازەتتىڭ كەزەكتى ءنومىرى دايىندالىپ جاتىر. جەكسەنبىگە. ەلباسى جولداۋىنا باعىشتالعان ارناۋ­لى شىعارىلىم ويلاستىردىق. نەگە؟ جىلدا جاسالاتىن, داستۇرگە اينالعان جولداۋ ەمەس پە؟ ءيا, جىل سايىن جاريا ەتىلەتىن جولداۋ. رەت سانى بويىنشا ون سەگىزىنشى جولداۋ. نەگىزىنەن العاندا «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ءارى قاراي تاراتا تۇسەتىن جولداۋ دەۋگە دە بولادى. سونىڭ وزىندە دە بۇل جولداۋدىڭ ءجونى بولەك. 

ەلىم دەيتىن, جەرىم دەيتىن, ەلىنىڭ, جەرىنىڭ قامىن جەيتىن ءاربىر قازاق ءۇشىن, وسى مەملەكەتپەن جانىن جاقىنداستىرىپ, وي-ارمانىن استاستىرىپ ۇلگەرگەن ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىققا ارناعان بۇل جولعى ءسوزى ەڭ الدىمەن اتا-بابالارىمىزدىڭ سان مىڭ جىلدان بەرگى اسىل ارمانىن  – الەم ەلدەرىمەن تەرەزەسى تەڭ قاتىناس قۇرىپ, الەم كارتاسىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن تاۋەلسىز مەملەكەت اتانۋ ارمانىن, تۇرمىسى باقۋاتتى, ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشقان, ۇرپاعى ەرتەڭىنە سەنىممەن قارايتىن باقىتتى ەل بولۋ ارمانىن اقيقاتقا اينالدىرعانىمىزدى اتاپ ايتۋىمەن, بولاشاعىمىزعا باعدار ەتەتىن, ۇلتتى ۇيىستىرىپ, ۇلى ماقساتقا جەتەلەيتىن يدەيانى – ماڭگىلىك ەل يدەياسىن قازاق ەلىنىڭ ۇلتتىق يدەياسى دەپ جاريالاۋىمەن ايرىقشا اياۋلى, بولەكشە باعالى.

ەل – حالىق ءسوزىنىڭ دە, مەملە­كەت ءسوزىنىڭ دە, ۇلت ءسوزىنىڭ دە بالاماسى. «ادامزات تاريحىندا وشپەس ءىز قالدىرىپ كەتكەن, ەۋرازيا قۇر­لىعىنداعى حالىقتاردىڭ تاعدىرىنا وراسان اسەر ەتكەن» (ن.نازارباەۆ), زامانىندا كوك­تىڭ ءجۇزىن تىتىرەتكەن كوك تۇرىكتەرى ەل بولۋدى حالىق رەتىندە قالىپتاسۋدىڭ, مەملەكەت رەتىندە مىعىمدانۋدىڭ, ۇلت كۇيىندە ۇيىسۋدىڭ بيىك بەلەسى دەپ بىلگەن. وسىنىڭ ءبارىن ءبىرجولاتا بەكىتۋ ءۇشىن سول زاماننىڭ وزىندە باسقا قونعان باقىتتىڭ باياندىلىعىن بىلدىرەتىن فيلوسوفيالىق كاتەگوريا – ماڭگىلىك ەل ۇعىمىن ويلاپ تاپقان. سونى تاسقا قاشاپ تۇرىپ, «مينگۋ ەل» دەپ جازىپ كەتكەن. ەجەلگى تۇركىلەردەن تاراعان بارشا حالىققا بىردەي تۇسىنىكتى سوزدەر. مۇسىلماندىققا بەت بۇرعان اعايىندار تۇرماق, تاريحتىڭ تالايىمەن باسقا دىندەردى ۇستاناتىن ساحالار, تۋۆالار, ماريلەر دە ەت جۇرەكتى ەلجىرەتەتىن ەل سوزىنەن ەكى ەلى اجىراماي, ءوز ەلدەرىن ساحا ەل, ەل تىۆا, ماري ەل اتاۋمەن كەلەدى.  سولاردىڭ ىشىندە ماريلەر ماري ەل اتاۋىن رەسمي الىپ تا ۇلگەردى. دەمەك, ەل – ۇلى ۇعىم. حالىق بولىپ قۇرالۋ, مەملەكەت قۇرا الۋ, دەربەس تۇرا الۋ, ۇلت بولۋعا بەت بۇرا الۋ – وسىنىڭ ءبارى ەل بولۋدىڭ بەلەستەرى. تاۋبە, سول بەلەستەردىڭ بىرىنەن بىرىنە ابىرويمەن اسىپ كەلەمىز. «ماڭگىلىك ەلدىڭ ىرگەتاسىن قالادىق» – نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جولداۋداعى وسى ءسوزى  بۇل ساپاردىڭ ۇزاققا سوزىلاتىنىن, بۇل جولدىڭ الىسقا باراتىنىن بىلدىرەدى. «تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن گورى ونى ۇستاپ تۇرۋ الدەقايدا قيىن. بۇل – الەم كەڭىستىگىندە عۇمىر كەشكەن تالاي حالىقتىڭ باسىنان وتكەن تاريحي شىندىق. ءوزارا الاۋىزدىق پەن جان-جاققا تارتقان بەرەكەسىزدىك تالاي ەلدىڭ تاعدىرىن قۇردىمعا جىبەرگەن. تىرشىلىك تەزىنە توتەپ بەرە الماي, جەر بەتىنەن ۇلت رەتىندە جويىلىپ كەتكەن ەلدەر قانشاما» – نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇل سوزدەردى دە جولداۋدا ايتتى. ەسكەرتتى بارىمىزگە.  «ماڭگىلىك ەل بولۋ ءبىزدىڭ ءوز قولىمىزدا. بۇل ءۇشىن ءوزىمىزدى ۇنەمى قامشىلاپ, ۇدايى العا ۇمتىلۋىمىز كەرەك» دەگەندى دە ايتتى ءبىزدىڭ ەلباسىمىز. قايرادى ءبارىمىزدى.

 ماڭگىلىك ەل بولۋ بابالارىڭنىڭ بابالارىنىڭ بابالارى ارمان­داعان, اڭساعان اسىل مۇراتتى بالالارىڭنىڭ بالالارىنىڭ بالالارى ارداق تۇتاتىنداي مەملەكەت ورناتۋ دەگەندى, ەندى ەشقاشان, ەشقاشان بوگدەنىڭ بوداندىعىنا تۇسپەيتىن, حالىقتىعىن, ۇلتتىعىن, ەلدىگىن, مەملەكەتتىلىگىن ارقاشان, ارقاشان اسپەتتەيتىن, ۇلگىلى ۇردىستەرىن  ۇستەگەن ۇستىنە ۇستەيتىن, بار زاماندا دا ۇلى مەن قىزىنىڭ باعى باسىندا تۇراتىن, بارشا حالقىنىڭ باقىتى باياندى بولاتىن ەل قۇرۋ دەگەندى بىلدىرەدى. الاش گيمنىنە: «ەندى الاشتى ەشكىمنىڭ قورلىعىنا بەرمەيمىز, الاش تۋى استىندا كۇن سونگەنشە سونبەيمىز!» دەپ جازعاندا قايران سۇلتانماحمۇت وسىنى ويلاعان. «قازاقستان-2050» – ماڭگىلىك ەلگە باستايتىن ەڭ ابىرويلى, ەڭ مارتەبەلى جول. وسى جولدان اينىمايىق, قادىرلى حالقىم!» دەگەندە ەلباسىمىز دا وسىعان شاقىرعان.

حالقىمىز نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تى ءاۋ باستان-اق ەل باعىنا تۋعان پەرزەنت دەپ سەنگەن, ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىردى قولىنا بەرگەن, اداس­تىرماس ازاماتىم دەپ سوڭىنان ەرگەن, ءسويتىپ بۇگىنگى بيىگىنە كەلگەن. الدا دا سولاي بولا بەرەدى. قازاقتىڭ باسىنا باقىت قۇسى قونا بەرەدى.

كۇن سونگەنشە سونبەيمىز!

ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ

 

سوڭعى جاڭالىقتار