جۋىردا فەيسبۋك الەۋمەتتىك جەلىسىنەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ شيەلى اۋدانىندا تۋىپ-ءوسىپ, جيىرما ءبىر جىل بۇرىن المانياعا قونىس اۋدارعان مارينا فرايدىڭ سىر ەلىنە سالەم جولداعان ءساتىن كوردىك. ءبىزدى تاڭعالدىرعانى – مارينانىڭ قازاق ءتىلىنىڭ اۋەزىن ساقتاپ قالعانى.
جاڭا عانا شيەلىدەگى كورشىلەردىڭ بىرىمەن شۇيىركەلەسىپ كەلگەندەي, كىبىرتىكتەمەي جاتىق سويلەگەن مارينا اناسى نەللي وبەندەرفەر تۋرالى جازعان اۋداندىق «وسكەن ءوڭىر» گازەتىندەگى ارىپتەستەرىمىزگە العىس ايتتى. مىڭداعان شاقىرىم الىستا جۇرگەن ونىڭ ۇنىنەن تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىش بايقالىپ تۇر ەدى.
بۇل كۇندە المانيا تۇرعىنىنا اينالعان جەرلەسىمىزدىڭ ناعاشىلارى – وبەندەرفەرلەر وتباسى 1940 جىلى ۋكراينادان شيەلى اۋدانىنداعى العاباس اۋىلىنا جەر اۋدارىلىپ كەلىپتى. بۇل مارينانىڭ اناسى نەلليدىڭ 2 جاسقا تولار-تولماس كەزى ەكەن. وسى اۋىلدا 1955 جىلى توماس فراي ەسىمدى ازاماتقا تۇرمىسقا شىعىپ, جاس وتباسى جاڭاتۇرمىس اۋىلىنا قونىس اۋدارادى. دۇنيەگە 10 بالا اكەلگەن باتىر انا نەللي وبەندەرفەر 25 جىل بويى اۋىلداعى ورتا مەكتەپتە تازالىقشى بولىپ جۇمىس ىستەپتى.
ەكى مىڭىنشى جىلى تاريحي وتانىنا كوشكەن نەللي وبەندەرفەر بۇل كۇندە ومىردەن وتكەن. دەمى ۇزىلەر شاعىنداعى اقىرعى اماناتى شيەلىگە سالەمىن جەتكىزۋ بولىپتى.
– انام بىزگە تەك قازاقشا سويلەيتىن. سول ادەتىن گەرمانيادا دا تاستامادى. باۋىرمال, تاتۋ-ءتاتتى بولىڭدار دەپ, ۇنەمى قازاق بالالارىن ۇلگى ەتىپ, قازاقى داستۇردەن اۋىتقىماۋىمىزدى قاداعالاپ وتىراتىن. اتا-باباسىنىڭ جەرىندە جۇرسە دە شيەلىنى قالاي ساعىنعانىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزە الماسپىن. اۋىلداستارى كۇندىز ەسىنەن, تۇندە تۇسىنەن كەتپەدى دەسەم دە بولادى. جاڭاتۇرمىستاعى كورشىلەرىمىز دۇكەنباي, جاقسىلىق, امانباي اعالاردى, رازيا, راحيما, رابيعا اپالاردى اۋزىنان تاستاماي ايتىپ وتىراتىن. انام تۋرالى جازعان اۋداندىق «وسكەن ءوڭىر» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى نۇربولات پىرىمبەتكە, ماقالا اۆتورى گۇلنار دۇيسەباي سىڭىلىمە مىڭ العىس! – دەيدى مارينا فراي.
گەرمانياداعى بەرزەنبريۋك دەگەن شاعىن قالادا تۇراتىن مارينا مەدبيكە بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ۇنەمى قازاقستان جاڭالىقتارىنا قۇلاق ءتۇرىپ, ەل ءومىرىن الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ءبىلىپ وتىرادى ەكەن.
– اۋداندىق «وسكەن ءوڭىر» گازەتىنىڭ سايتى ىسكە قوسىلعالى بەرى ونىڭ تۇراقتى وقىرمانىمىن. انام جايلى ماتەريالدى دا سول سايتتان كوردىم. قولىمىز قالت ەتسە, سايتقا كىرىپ, ەل جاڭالىعىن ءبىلىپ وتىرامىز. تۋعان جەرىم بۇرىنعىدان كوپ وزگەرىپتى. شيەلىنى قاتتى ساعىنىپ ءجۇرمىن. انام كوزى جۇمىلار ساتتە ماعان بۇرىنعى كورشىلەرىنە سالەم ايتۋدى تاپسىرىپ كەتىپ ەدى. اماندىق بولسا, الداعى ۋاقىتتا بارىپ, اۋناپ-قۋناپ, اماناتىن ورىندايمىن, – دەيدى مارينا.
قىزىلوردا