كەشە قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پارلامەنت سەناتىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى بولدى. دەپۋتاتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە استانادا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭدى قابىلدادى.
كەشە قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پارلامەنت سەناتىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى بولدى. دەپۋتاتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە استانادا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭدى قابىلدادى.
زاڭ جوباسى استانا قالاسىندا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ, ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدى سالۋعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ, كورمەگە كەلۋشىلەر مەن قاتىسۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ەنگىزۋ, تۋريستىك سالانى دامىتۋ جانە قازاقستان ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ماسەلەلەرىن زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋگە باعىتتالعان.
پالاتا 2013-2015 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭعا وزگەرىستەردى قابىلدادى. ناقتىلاۋ ناتيجەسىندە بيۋدجەتتىڭ يگەرىلمەگەن قاراجاتى جالپى سوماسى 100,0 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالاتىن بولادى. ونىڭ ىشىندە: «جەزقازعان–بەينەۋ» تەمىرجول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى – 30,0 ميلليارد تەڭگە; «قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى» اق-تىڭ جارعىلىق كاپيتالىن ۇلعايتا وتىرىپ, ودان ءارى «بايتەرەك» ۇبح» اق-تىڭ جارعىلىق كاپيتالىن ۇلعايتۋ – 30,0 ميلليارد تەڭگە; ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزۋگە دايىندىق – 20,0 ميلليارد تەڭگە; ەسكى جانە اپاتتى جاعدايداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ ورنىنا تۇرعىن ۇيلەر سالۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە استانا قالاسى اكىمدىگى ۋاكىلەتتى ۇيىمىنىڭ «سامۇرىق-قازىنا ۇاق» اق-قا كرەديتتى قايتارۋى – 20,0 ميلليارد تەڭگە.
سەناتورلار, سونداي-اق, كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە بيۋدجەت زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ ءماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردى قابىلدادى. قۇجات جاڭا بيۋدجەت ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە ناتيجەلەرگە نەگىزدەلگەن مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان.
سەنات «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سالىق سالۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى دا قابىلدادى. جەر بەرىلگەننەن كەيىن بەلگىلى ءبىر كەزەڭ ىشىندە يگەرىلمەسە, بۇل جەرلەرگە ارتتىرىلعان سالىق مولشەرلەمەلەرىن ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر. ودان باسقا, جاڭا بيۋدجەت ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا زاڭ جوباسىندا جەكە تۇلعالاردىڭ مۇلكىنە, كولىك قۇرالدارىنا سالىقتاردى جانە اكتسيزدەر مولشەرلەمەلەرىن ارتتىرۋ جونىندەگى نورمالار قامتىلعان. سونىمەن قاتار, زاڭ جوباسىندا سالىقتىق اكىمشىلىك ەتۋ ماسەلەلەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان نورمالار دا كوزدەلگەن.
دەپۋتاتتار ودان باسقا, «2014-2016 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەر, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ بيۋدجەتتەرى اراسىنداعى جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەردىڭ كولەمدەرى تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا قابىلدادى.
زاڭ جوباسىمەن مىنانداي مولشەر بەلگىلەنىپ وتىر: وبلىستىق بيۋدجەتتەر, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ بيۋدجەتتەرىنەن بەرىلەتىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە بيۋدجەتتىك الىپ قويۋلار 2014 جىلى – 132,0 ميلليارد تەڭگە, 2015 جىلى – 168,5 ميلليارد تەڭگە, 2016 جىلى – 213,9 ميلليارد تەڭگە; رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن وبلىستىق بيۋدجەتكە, استانانىڭ بيۋدجەتتەرىنە بەرىلەتىن بيۋدجەتتىك سۋبۆەنتسيالار 2014 جىلى – 978,1 ميلليارد تەڭگە, 2015 جىلى – 904,4 ميلليارد تەڭگە, 2016 جىلى – 836,9 ميلليارد تەڭگە بولدى.
پالاتا, سونداي-اق, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورىنان 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا قابىلدادى. وندا وسى ءۇش جىلدىق مەرزىمدە ۇلتتىق قوردان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت كولەمى جىل سايىن 1 380,0 ميلليارد تەڭگە بولىپ بەلگىلەندى.
«2014-2016 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭنىڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا ءماجىلىستە ماقۇلدانعان جوباعا ءوزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. ءوزگەرىستەر وڭىرلەردەگى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە كولىك سالالارىنداعى, سونداي-اق, حالىق ءومىرىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ مەن تىنىس-تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ينفراقۇرىلىمدارىن ساپالىق تۇرعىدا جاڭارتۋ جونىندەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان.
ودان باسقا, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى بويىنشا ۇيلەردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋگە, اسا ماڭىزدى توپتىق جانە جەرگىلىكتى سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىنەن اۋىز سۋ بەرۋ بويىنشا قىزمەتتەر باعاسىن سۋبسيديالاۋعا, مونوقالالاردى دامىتۋدىڭ 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە وڭىرلەردە جەكە كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا ارنالعان شىعىستاردى ۇلعايتۋ قولداۋ تاپتى. سونىمەن قاتار, مينەرالدىق-شيكىزات كەشەنىن دامىتۋعا, كەن ورىندارى بويىنشا ىزدەۋ-بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە, سونداي-اق, اۋىلداردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوسىمشا قارجىلاندىرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل زاڭ جوباسىنا سەناتورلار وزگەرىستەر ەنگىزىپ, ماجىلىسكە قايتاردى.
سەنات وتىرىسىنا پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆ, ۇلتتىق بانك توراعاسى قايرات كەلىمبەتوۆ, ۇكىمەت مۇشەلەرى, ۇلتتىق كومپانيالار مەن دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.
پالاتا توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ودان ءارى دامۋى ءۇشىن اسا قاجەتتى زاڭ جوبالارى جان-جاقتى تالقىلانىپ, ءتيىستى شەشىمدەر قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى. ول ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن دەپۋتاتتاردىڭ بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستارى ءۇشىن العىس ايتتى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».