قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ىشىندەگى ىرگەلى دە ءىرى قۇرىلىم – ىشكى ىستەر مينيسترلىگى اعىمداعى جىل باسىنان بەرى اتقارعان جۇمىستارىمەن تانىستىردى. قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيا قىزمەتىندە باق وكىلدەرىمەن كەزدەسكەن ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى مارات دەمەۋوۆ ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا اتقارىلعان ءىس-شارالار ناتيجەلەرى جايلى بايانداپ, جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ىشىندەگى ىرگەلى دە ءىرى قۇرىلىم – ىشكى ىستەر مينيسترلىگى اعىمداعى جىل باسىنان بەرى اتقارعان جۇمىستارىمەن تانىستىردى. قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيا قىزمەتىندە باق وكىلدەرىمەن كەزدەسكەن ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى مارات دەمەۋوۆ ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا اتقارىلعان ءىس-شارالار ناتيجەلەرى جايلى بايانداپ, جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە جاسالعان قىلمىستاردىڭ 90 پايىزدان استامىن تىركەۋمەن ءىىم اينالىسادى. مۇنىڭ سىرتىندا بۇل ىستەردى تەرگەۋ جۇمىستارىنىڭ قىم-قۋىت اۋىرتپالىعى تاعى بار.
اعىمداعى جىلى ازاماتتاردان 1,7 ميلليوننان استام ارىز-شاعىم كەلىپ تۇسسە, جەڭىلدەتىلگەن سوتقا دەيىنگى ءىستى قاراۋ فورماسى قولدانىلىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە اق-قاراسى انىقتالعان 20 مىڭعا جۋىق قىلمىستىق ءىس 10 كۇننىڭ ىشىندە سوتقا جىبەرىلگەن.
م.دەمەۋوۆ ەلباسى جولداۋىندا اتالىپ وتكەن تارتىپسىزدىككە مۇلدەم توزبەۋشىلىك ءپرينتسيپى دە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءجىتى نازارىندا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. دامىعان قوعام بارلىق جەردە ءتارتىپ پەن رەتتىلىك ورناتۋدان, جيناقى اۋلادان, تازا كوشە جانە جارقىن ءجۇزدى ادامداردان باستالادى. ءبىز ەڭ ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىققا, بۇزاقىلىققا جول بەرمەۋىمىز قاجەت, ويتكەنى, وسىنىڭ ءوزى قوعام تىنىشتىعىن بۇزادى, ءومىردىڭ ساپاسىنا سەلكەۋ تۇسىرەدى. تارتىپسىزدىك پەن بەتىمەن كەتۋشىلىك ودان دا ەلەۋلى قىلمىستارعا جول اشادى. ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىققا توزبەۋ احۋالى – قوعامدىق ءتارتىپتى نىعايتۋعا, قىلمىسپەن كۇرەسكە باستايتىن ماڭىزدى قادام. جىل باسىنان بەرى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى 2 ميلليوننان استام اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ دەرەگىن انىقتاعان. ونىڭ ىشىندە, 51 مىڭنان استامى ۇساق بۇزاقىلىق بولسا, 34 مىڭ دەرەك قوقىستى كەز كەلگەن جەرگە تاستاۋعا قاتىستى. ال ەڭ كوپ فاكتى, 60 مىڭى, قوعامدىق ورىنداردا ىشىمدىك ءىشۋ بولىپ وتىر.
بريفينگ بارىسىندا كۇردەلى وڭدەۋدەن وتكەن ءتورت قۇجات – قىلمىستىق, قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ, قىلمىستىق-اتقارۋ, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستەردىڭ جاڭا جوبالارىنداعى وزگەرىستەر دە ءسوز بولدى.
اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى قاراشاسىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە ەكى قۋاتتى جەكە قۇرىلىمنىڭ قوسىلىپ, جاڭاشىل جول-پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتى قۇرىلعانى بەلگىلى. ەل اراسىندا «امبەباپ پوليتسيا» اتالىپ جۇرگەن بۇل قۇرىلىمنىڭ جۇمىسىنا توقتالعان مارات عان ۇلى: «جول-پاترۋلدىك پوليتسيانىڭ العاشقى كورسەتكىشتەرى كوڭىلدەن شىعىپ وتىر», – دەدى.
ەكى اسا ءىرى قۇرىلىمنىڭ بىرىگۋى – بۇل قوعامدىق ورىندار مەن كوشەلەردە ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا ۇلگىسى بولىپ سانالادى. قازىرگى تاڭدا اۆتوپاترۋلدەردىڭ بارلىعى GPS جۇيەسى جانە بەينەتىركەگىشتەرمەن جابدىقتالعان. جول-پاترۋلدىك پوليتسيانىڭ باستى ماقساتى – قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ, بولدىرماۋ, سونداي-اق, وقيعا بولعان جەرگە دەر كەزىندە كەلىپ, ناقتى شارالار قولدانۋ بولىپ تابىلادى.
بريفينگ بارىسىندا بۇگىنگى كۇننىڭ باستى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى – زاڭسىز كوشى-قون, وسى سالا جۇمىسىن جەتىلدىرۋ دە ءسوز بولدى. قازاقستان كوشى-قون ۇدەرىسى ەداۋىر بايقالاتىن ەلدەر قاتارىندا. قازىرگى تاڭدا ميگرانتتاردى قابىلداۋ بويىنشا ەلىمىز 9-ورىننان ورىن الادى. كەلۋشىلەر لەگىن ازايتۋ, كوشى-قون اعىنىنا باقىلاۋ جاساۋ سىندى كەلەلى ماسەلەلەر جايىندا ايتىپ وتكەن گەنەرال-مايور ءىىم تاراپىنان جەكە تۇلعالارعا جۇمىس اتقاراتىن «ەڭبەك پاتەنتىن» ەنگىزۋ بويىنشا زاڭ جوباسى ازىرلەنگەنىن حابارلادى.
قازىرگى كەزدە ىشكى ىستەر مينيسترلىگى زاڭنامالىق اكتىلەرگە بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزدى, سونداي-اق, «جول قوزعالىسى تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسى ازىرلەندى. جولداعى احۋالدىڭ قيىنداي تۇسكەنىن جاسىرماعان ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى جىل باسىنان بەرى قارا جول ۇستىندە ەكى مىڭ بەس جۇزگە تارتا ادامنىڭ قازا بولعانىن دەرەك رەتىندە كەلتىردى. سوڭعى ون ايدا ەلىمىزدە 17542 جول-كولىك اپاتى تىركەلسە, 30 مىڭعا جۋىق جولاۋشى اۋرۋحانا توسەگىنە تاڭىلعان ەكەن.
بانۋ راحىمبايقىزى,
جۋرناليست.