كۇز جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ باس كوتەرەتىن كەزى. جالپاق الەمنىڭ جانىن قۋسىرعان جامان تۇماۋ تاعى دا ءبىر اينالىپ سوعا ما دەگەن قاۋىپ بار. الەمنىڭ ءار قيىرىندا اۋرۋلار سانى كوبەيىپ وتىر. ءتىپتى كەي ەلدەردە العاشقى تولقىن اياقتالماعان سىڭايلى. ءاپ دەگەندە ابدىراپ قالعانىمىز دا راس. ەندى قاپىسىز قامدانباساق, بولمايتىن ءتۇرى بار.
بيىل وبلىستا بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن رەسەيلىك «گريپپول+» ۆاكتسيناسى ساتىپ الىندى. سىناقتان وتكىزىلگەن ۆاكتسينا 15 قىركۇيەكتەن ەگىلە باستادى. ەكى جۇقپالى ىندەت ءبىر-بىرىمەن قاباتتاسىپ كەتپەۋى ءۇشىن ەكپە ەگۋ ەكى اپتا بۇرىن باستالعان ەكەن. بيىل مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن وبلىستىق بيۋدجەت بولگەن قارجىعا 82 مىڭ دوزا ساتىپ الىندى. بۇل مولشەردەگى ەكپە جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ 11 پايىزىن قامتيدى. وعان قوسا اقىلى ۆاكتسينالاۋ جۇرگىزىلەدى. جالپى, كەز كەلگەن جۇقپالى اۋرۋعا قاتىستى يممۋنيتەت ەكى اپتا ىشىندە قالىپتاساتىن كورىنەدى. ال ۆاكتسينالاۋ بۇل ىندەتتى الدىن الۋدىڭ سپەتسيفيكالىق ءتۇرى. وبلىستا ەكپە جاساۋعا ارنالعان 200-دەن استام كابينەت دايىن, مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرگە ۆاكتسينالاۋعا قاتىستى ارنايى سەمينارلار ۇيىمداستىرىلىپ, مەدبيكەلەر ەكپە ەگۋ بويىنشا اتتەستاتتاۋدان ءوتتى. ەكپە ەگۋ كەزىندە مىندەتتى تۇردە اقپاراتتاندىرۋ كەلىسىمى تولتىرىلادى.
وبلىستا ىندەتتىڭ تارالۋ شەگىندە جاعىمدى جانە جاعىمسىز جاقتارى بار. كارانتين شارالارى قاتاڭ بولعان تۇستا, ايماقتا ەپيدەميالىق جاعداي جاقسارىپ, كورسەتكىشتەر تومەندەگەن, ال كارانتين ساقتالماعان كەزدە جاعداي ناشارلاعان. جالپى, وبلىس اۋماعىندا ىندەت قايتالاناتىن بولسا, قازىر رەزەرۆتىك 6 مىڭ توسەكتىك ورىن دايىن تۇر. ونىڭ 5 مىڭنان استامى مەديتسينالىق مەكەمەلەردە بولسا, قالعاندارى كوللەدج, ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنىڭ بازالارىندا. «جامان ايتپاي جاقسى جوق» دەمەكشى, ەگەر الدا-جالدا ىندەت دەندەپ, بۇل توسەكتىك ورىنداردىڭ 50-70 پايىزى تولسا, وندا وبلىستا كارانتين شارالارى قولدانىلادى. ماتەماتيكالىق مودەلدەۋ نەگىزىندە ەسەپتەلگەن الدىن الا بولجام بويىنشا 15 قاراشا كەزىندە ىندەتتىڭ تارالۋى كۇشەيە تۇسەدى دەگەن جورامال بار. الدىڭعى بولجامدار بويىنشا بەرىلگەن ەسەپتەۋلەر راستالدى, سوندىقتان بۇعان بەيجاي قاراماۋ كەرەك.
قازىر دە ەپيدەميولوگ, ۆيرۋسولوگ ماماندار جەتىسپەيدى. مامان تاپشىلىعى ءالى دە سەزىلۋدە. وبلىسقا قاجەتتى 219 مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ 37-ءسى جەتىسپەيدى. قاراعاندى مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە سانيتارلىق قىزمەت ماماندارىن جەدەل وقىتۋ كۋرستارى اشىلدى. وسى كۋرستاردا وبلىستىڭ بىرنەشە ادامى ءبىلىم الىپ جاتىر. بۇل ارينە, جاعدايدى تولىق شەشپەيدى, بىراق ازداپ سەپ بولۋى مۇمكىن.
ەلدى مەكەندەردى مەديتسينالىق كومەكپەن قامتۋ ءۇشىن ارنايى ءموبيلدى بريگادالار قۇرىلدى. اقكول جانە اتباسار اۋداندارىندا جاقىن اۋىلدار مەن شالعاي ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى كەلىپ, پتر تەستىلەۋدەن ءوتۋى ءۇشىن ۆەتەرينارلىق لابوراتوريالار بازاسىندا ورتالىقتار اشىلدى.
حالىقتى بالالار اۋىرادى دەگەن اقپارات الاڭداتىپ وتىر. وڭىرگە بىلىكتى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كەلىپ, ارنايى ءدارىس وقىدى. باسقا مەملەكەتتەردىڭ بالالار ينفەكتسيونيستەرى دە وسىلايشا دابىل قاعۋدا, ياعني بالالار دا پوليورگاندى جەتىسپەۋشىلىك سيندرومىنا ۇشىراۋى ىقتيمال. سول سەبەپتى كارانتين جەڭىلدەتىلگەندە بالالاردىڭ ۇجىمدىق ورتالىقتارى تولىق اشىلعان جوق.
سانيتارلىق ەپيدەميولوگ مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ۆەدومستۆولاردى قىسقارتۋ مەن ەڭبەكاقىنىڭ ازدىعىنان تۋىنداپ وتىرعان جاعداي. ەپيدەميا ورىن السا, ەپيدەميولوگ ماماندارعا كوپ جۇك تۇسەدى. ەپيدەميالىق ورتانى زەرتتەۋ, تەكسەرۋ, الدىن الۋ شارالارىن ۇيىمداستىرۋ, وسىنىڭ بارلىعىنا كوپ ۋاقىت كەتەدى. جالپى, بۇل قىزمەتتە جۇمىس ىستەيتىندەرگە مەملەكەت تاراپىنان دارىگەرلەرگە كورسەتىلەتىن قولداۋ سەكىلدى جاعداي جاسالۋى كەرەك.
وبلىستىق تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى جانە قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ايناگۇل مۋسينانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇگىنگە دەيىن وڭىردە لابوراتوريالىق جولمەن دالەلدەنگەن 3468 وقيعا تىركەلىپتى. ىندەتكە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ 40 پايىزى ونىڭ سيمپتومدى تۇرىمەن اۋىرسا, قالعاندارىندا اۋرۋ بەلگىلەرى بايقالماعان. سونىمەن بىرگە 1 تامىزدان باستاپ وبلىستا 461 ادام ۆيرۋستىق پنەۆمونياعا شالدىعىپتى. وسى وقيعالاردىڭ باسىم كوپشىلىگىندە ازاماتتار مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە وزدەرى حابارلاسىپ, دەنساۋلىق جاعدايلارى بويىنشا شاعىمدانعان, ولاردىڭ سانى 1378 ادامدى قۇرايدى. ال 1228 ادام ىندەت جۇقتىرعان ناۋقاستارمەن تىعىز بولعاندىقتان جۇققان. 862 پروفيلاكتيكالىق سكرينينگ كەزىندە انىقتالعان. سوڭعى وتكەن تاۋلىكتە لابوراتوريالىق جولمەن انىقتالعان 4 وقيعا تىركەلدى. كۇندەلىكتى ءوسىم 0,1 پايىزدى قۇرادى. سوڭعى اپتادا 16 ناۋقاس تىركەلدى. الدىڭعى اپتامەن سالىستىرعاندا ءوسىم كورسەتكىشى تومەندەدى.
– پنەۆمونيامەن اۋىرىپ جاتقان ناۋقاستار از. كۇز ماۋسىمىنا وراي ۆيرۋستىق ىندەتتەر باس كوتەرۋدە, – دەدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سۇلەن ءىلياسوۆ, – بۇگىندە وڭىرىمىزدەگى ستاتسيونارلاردا 68 ناۋقاس وسى ىندەتتەن ەمدەلىپ جاتىر. بۇرىن اشىلعان 2200 توسەكتىك ورىندى ازىرگە 360-قا دەيىن قىسقارتتىق. كوكشەتاۋ قالاسىندا وبلىستىق تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەس ديسپانسەرى, ستەپنوگورسكىدە №2 كوپبەيىندى اۋرۋحاناسى وسى باعىتتا جۇمىس ىستەيدى. قالعاندارى وزدەرىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋدە. كەز كەلگەن ۋاقىتتا ءبىزدىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەر كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسۋگە قايتا جاساقتالۋعا دايىن. ماماندارىمىز العاشقى تولقىننان باستاپ وقىپ, دايىندالدى. ارينە, باستاپقىدا قاتەلىكتەر مەن كەمشىلىكتەر دە بولدى. ونىڭ بارلىعىن قورىتىپ, ساباق الدىق. سوندىقتان ەكىنشى تولقىنعا ءبىزدىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەر دايىن. وتكەن تولقىندا تىنىس الۋ اپپاراتتارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى قيىندىق تۋىنداتتى. بۇل جاعداي قايتالانباس ءۇشىن 500-دەي وتتەگى كونتسەنتراتتارىن وبلىستىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىنا ءبولىپ بەردىك. ونىڭ 400-دەيى گۋمانيتارلىق, دەمەۋشىلىك كومەك نەگىزىندە ساتىپ الىندى. بۇدان بولەك 40 ءوجج اپپاراتىن اۋرۋحانالارعا ساتىپ اپەردىك. الداعى كۇندەرى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن تاعى 60 ءوجج اپپاراتى كەلۋ كەرەك. جالپى, وبلىس بويىنشا ءوجج اپپاراتتارىن تولىق قامتىپ وتىرمىز. «تىنىس» زاۋىتى وبلىسقا 17 ءپورتاتيۆتى اپپارات سىيلادى. ولاردان تاعى 60 اپپارات ءوزىمىز ساتىپ الدىق.
جەكە قورعانىس قۇرالدارى مەن ءدارى-دارمەك ەكى ايعا جەتەرلىك. ماسكا قورى مەديتسينالىق ۇيىمداردا 6 ايعا جەتەتىندەي مولشەردە. وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءدارى-دارمەك پەن دارىلىك پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋعا 166 ملن تەڭگە بولگەن. قازىر «سك-فارماتسيامەن» كەلىسىمشارت جاسالىپ, جاقىن ارادا ولار دارىلەردى جەتكىزىپ بەرەدى.
– 2-3 اۋداندا تسيفرلىق رەنتگەن اپپاراتتارىنان قيىندىقتار تۋىندادى. قازىرگى ۋاقىتتا 2 اپپارات ساتىپ الىنىپ, بىرەۋى ارشالى اۋدانىنا جىبەرىلدى. ءالى دە ەكەۋىن ساتىپ الامىز, ولار قازان-قاراشا ايلارىندا جەتكىزىلەدى. رەسپۋبليكادان 8 جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەن اكەلىندى. ولار اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى ادامداردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن كۇرەسۋگە كومەك بەرەدى. بۇل كەشەندەر رەنتگەن اپپاراتىنان باستاپ, ۋدز, لابوراتوريامەن جانە قاجەتتى قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. ولار ەلدى مەكەندەر اراسىندا جۇرەتىن بولادى. سونىمەن قاتار 58 جەدەل جاردەم كولىگى جەتكىزىلمەك. ولار كەلسە, وبلىس ورتالىعىنداعى قولدانىستاعى كەيبىر كولىكتەردى اۋداندارعا بەرەمىز. بۇدان بولەك رەانيماتسيا پالاتالارىنا كەرەۋەتتەر مەن كەرەۋەت جانىنا قوسىلاتىن مونيتورلار الىندى. بۇل جاعىنان ءىرى اۋرۋحانالار تولىعىمەن جابدىقتالدى, – دەدى باسقارما باسشىسى.
سونىمەن بىرگە بريفينگ بارىسىندا كوروناۆيرۋسپەن بالالار دا اۋىراتىندىعى, العاشقى كەزەڭدە بىرەن-ساران وقيعا تىركەلگەندىگى ايتىلدى. وبلىس ورتالىعىندا جاڭا ينفەكتسيالىق اۋرۋحانا سالىنىپ جاتىر. بۇل اۋرۋحانا قازان ايىنىڭ باسىندا اياقتالۋى ءتيىس. وندا كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەسۋگە ارنالعان بارلىق قاجەتتى اپپاراتتار بولادى. اۋرۋحانا 200 توسەكتىك ورىنعا ەسەپتەلگەن. بۇل قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانانىڭ فيليالى بولماق.
اقمولا وبلىسى