سەمەيگە كەلگەن ساپارىندا پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆ كاسىپكەرلەرگە كومەك كورسەتۋ ءۇشىن جانە ولاردىڭ پروبلەمالارىن شەشۋگە ىقپال ەتۋ ماقساتىندا قولداۋ ورتالىعى اشىلۋى ءتيىس دەگەن بولاتىن. جاقىندا وسى تاپسىرما ورىندالىپ, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورىنىڭ جانىنان كاسىپكەرلەرگە قىزمەت ەتۋ ورتالىعى اشىلدى. بۇل ورتالىق وسىمەن قازاقستان بويىنشا التىنشى بولىپ وتىر. بۇعان دەيىن الماتى, شىمكەنت, پاۆلودار, تاراز جانە قىزىلوردا قالالارىندا اشىلعان ەكەن.
سەمەيگە كەلگەن ساپارىندا پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆ كاسىپكەرلەرگە كومەك كورسەتۋ ءۇشىن جانە ولاردىڭ پروبلەمالارىن شەشۋگە ىقپال ەتۋ ماقساتىندا قولداۋ ورتالىعى اشىلۋى ءتيىس دەگەن بولاتىن. جاقىندا وسى تاپسىرما ورىندالىپ, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورىنىڭ جانىنان كاسىپكەرلەرگە قىزمەت ەتۋ ورتالىعى اشىلدى. بۇل ورتالىق وسىمەن قازاقستان بويىنشا التىنشى بولىپ وتىر. بۇعان دەيىن الماتى, شىمكەنت, پاۆلودار, تاراز جانە قىزىلوردا قالالارىندا اشىلعان ەكەن.
– بۇل ورتالىق كاسىپكەرلەرگە ۇلكەن كومەك, وسى تۋرالى كوپتەن ارمانداعان ەدى, – دەدى قالالىق ءماسليحات حاتشىسى جاعىپاربەك ەلۋباەۆ, – بيزنەستى باستاۋ وڭاي ەمەس. اقىل-كەڭەستەر وتە قاجەت. بۋحگالتەرلىك ەسەپ-قيساپتار دەيسىز بە, تولىپ جاتقان ماسەلەلەردى شەشۋگە وسى ورتالىقتىڭ پايداسى تيەرى انىق. مەن «دامۋ» قورىنىڭ وكىلدەرىن قۇتتىقتايمىن جانە ولاردىڭ جۇمىسىنا ريزامىن. «ءبىر تەرەزە» اياسىنان ولار وزدەرىنە قاجەتتى اقپاراتتى الا الادى. سەمەيدە ىشكى جالپى ءونىم شاعىن جانە ورتا بيزنەس ەسەبىنەن 50 پايىزدى قۇراپ وتىر. بۇل رەسپۋبليكاداعى جوعارى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. مىسالى, «سەماز» زاۋىتىندا «ۋرال» جۇك كولىكتەرىن قۇراستىراتىن جۇيە ىسكە قوسىلدى. جىلىنا 5 ملرد. تەڭگەنىڭ 400 ءاۆتوموبيلى شىعارىلماق. وسىنىڭ ءوزى قالا بيۋدجەتىنە قانشاما ءتيىمدى بولاتىندىعىن ويلاڭىزدار. سوندىقتان دا وسىنداي ورتالىقتاردىڭ اشىلۋىن ءوزىم تولىق قولدايمىن.
شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ بيزنەستى دامىتۋعا دەگەن ەرەكشە
قۇلشىنىستارىن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى باسقارماسىنىڭ مەڭگەرۋشى ديرەكتورى عابيت لەسبەكوۆ تە ەرەكشە اتاپ ءوتتى:
– بۇل جاقتا كاسىپكەرلىك توقتاپ قالماي, ورىستەپ كەلەدى ەكەن. مىنا اشىلىپ وتىرعان ورتالىق ەل ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسارى ءسوزسىز. بۇل ورتالىقتى الداعى ۋاقىتتا حالىق جاتسىنباي, شەنەۋنىكتەر مەن بانك قىزمەتكەلەرى, كاسىپكەرلەر بارلىعى باس قوسىپ تۇراتىن تاماشا ورتالىققا اينالادى دەپ ويلايمىن.
جاڭادان اشىلعان كقو-دا «اتامەكەن» ۇلتتىق ەكونوميكالىق پالاتاسى, اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ قورى, تەحنولوگيالىق دامۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعى بولىمدەرى جانە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى مەن ەكىنشى دارەجەلى بانكتەر ورنالاسقان.
– مەن وسىنداي ورتالىقتىڭ اشىلعاندىعىنا قۋانىشتىمىن, – دەدى جەكە كاسىپكەر ءلايلا يدريسوۆا, – ترەنينگتەرگە قاتىسىپ, ءبىلىمىمدى شىڭداعىم كەلەدى. ءبىز اۋەلدە ساۋدادان باستاپ ەدىك, ەندى كەڭەيىپ قۇرىلىس سالاسىنا كوشتىك. ءبىر جەردەن بارلىق اقپاراتتى الاتىن وسىنداي ورتالىقتىڭ اشىلۋىن كوپتەن كۇتىپ جۇردىك. ءبىز بىلمەي جاتقان باعدارلامالار كوپ ەكەن. ءبىلىمىمىزدى شىڭداۋىمىز كەرەك. ەگەر ءبىر جەردەن قاتە جىبەرسەك, بيزنەسىمىز توقتاپ قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان دا نەسيە نەمەسە سالىق ماسەلەسىنە كەلگەن كەزدە اباي بولۋ ءۇشىن وسىنداي ورتالىقتاردىڭ جۇمىستارىنا جۇگىنگەن ءجون. كەز كەلگەن كاسىپكەر قول استىندا بۋحگالتەر نەمەسە زاڭگەر ۇستاپ تۇرا المايدى. وعان قاراجاتى جەتپەۋى مۇمكىن. سوندىقتان بىزدە كاسىپكەرلەر بۋحگالتەريا جۇمىسىن كوبىنە وزدەرى اتقارادى.
كاسىپكەرلەردى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ ءاردايىم «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى تاراپىنان جۇزەگە اسىپ كەلەدى. سونىڭ ارقاسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى كاسىپورىندارىن جاڭا قۇرالدارمەن جابدىقتاپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى يگەرۋدى باستادى. ماسەلەن, كاسىپكەر ك.مۇقاشەۆ نەسيەنى سۋبسيديالاۋ بارىسىندا سەمەي كلينيكالارىنا جاڭادان دياگنوستيكالىق جابدىقتار الا الدى. ال «نۇر» شارۋا قوجالىعى ءىرى قارانى سەمىرتۋ ءۇشىن جەمدەۋ بازاسىن قايتا جوندەۋدەن وتكىزدى. «تاسىمال كولىگى» جشس قوسىمشا اۆتوكولىككە قول جەتكىزدى. «شىعىس-برويلەر» جشس «برويلەر قۇس فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدا. «Solo-ينتەرەر» جشس جيھاز ءوندىرۋ ءۇشىن قوسىمشا قۇرال-جابدىق ساتىپ الدى. جەكە كاسىپكەر ە.چۋكەەۆ قۇرعاق قۇرىلىس قوسپالارىن شىعاراتىن ءوندىرىس ورنىن اشتى. «قاليقان ۇلى» شارۋا قوجالىعى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ءوندىرىپ, ءسۇت جانە ءسۇت ونىمدەرىن تازالايتىن جانە قاپتايتىن تەحنولوگياعا قول جەتكىزدى. بۇدان باسقا دا كۋلينارلىق تاعامدار شىعاراتىن گ.چۋكەەۆتىڭ ءوندىرىسى جولعا قويىلىپ, «باج-ار» جشس ۇن ءون ءدىرىپ, «قاينار» كوللەدجى جاڭا جابدىققا يە بولدى, ايتا بەرسە, مۇنداي يگىلىككە قول جەتكىزگەندەر وتە كوپ. بۇگىندە بيزنەس باستاماشىسى بولعان جاستار ەرتەڭگى كۇنى كاسىپكەر اعالارىنىڭ ورنىن باسارى ءسوزسىز. سوندىقتان دا كاسىپكەرلەردى قولداۋ ورتالىعى وسكەمەنمەن قاتار, سەمەيدە دە اشىلعاندىعىن ەڭبەك ادامدارى قۇپتاپ وتىر.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا.
سەمەي.
سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور.