• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
21 تامىز, 2013

«ساعىنىشقا قولىڭدى بەر, قوستاناي!»

362 رەت
كورسەتىلدى

عافۋ قايىربەكوۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان جىر كەشى ءوتتى

تۋعان جەرىنە كىم دە بولسا قۇر­مەتپەن قارايدى. الايدا, ونى اقىن عافۋ قايىربەكوۆتەي الاپات سەزىممەن سۇيە ءبىلۋدى جاراتقان يە­مىز ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرتا بەرمەگەن ءتارىزدى. اقىن عاجايىپ ولكە­سىنە دەگەن پەرزەنتتىك ىڭكار­لى­گىن ءجى­بەكتى جۇزىكتىڭ كوزىنەن وتكىز­گەن­دەي ءبىر اۋىز سوزگە سىيدىرىپ ءجى­­بەرەدى. سونداي ولەڭدەرىنىڭ بىرىندە:

عافۋ قايىربەكوۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان جىر كەشى ءوتتى

تۋعان جەرىنە كىم دە بولسا قۇر­مەتپەن قارايدى. الايدا, ونى اقىن عافۋ قايىربەكوۆتەي الاپات سەزىممەن سۇيە ءبىلۋدى جاراتقان يە­مىز ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرتا بەرمەگەن ءتارىزدى. اقىن عاجايىپ ولكە­سىنە دەگەن پەرزەنتتىك ىڭكار­لى­گىن ءجى­بەكتى جۇزىكتىڭ كوزىنەن وتكىز­گەن­دەي ءبىر اۋىز سوزگە سىيدىرىپ ءجى­­بەرەدى. سونداي ولەڭدەرىنىڭ بىرىندە:

«قايدا جۇرسەم, سەنى ەسىمنەن تاستاماي,

ءوتىپ كەتتى جاقسى جىل مەن جاس تالاي.

مەنىڭ اتىم ساعىنىش بوپ وزگەردى,

ساعىنىشقا قولىڭدى بەر, قوستاناي!»

دەيدى. قازىر وسى ساعىنىش اقىننان وقىرمانىنا, جەرلەستەرىنە اۋ­عانداي. اقىن مەن وقىرمان ارا­سىن­­داعى وسى ۇلى سەزىم عافۋ قا­يىربەكوۆتى ارامىزدان الىپ كەت­كەن جيىرما جىلعا جۋىق ۋا­قىتتىڭ ۇزاقتىعىن ءبىلدىر­مەي­­تىندەي, مويىنداتپايتىنداي. قوستانايدا جاقىندا وتكەن كەش قازاق پوەزياسىنىڭ جارىق جۇل­دىزدارىنىڭ ءبىرى عافۋ قا­يىر­بەكوۆتىڭ تۋعانىنا 85 جىل تولۋى­نا ارنالدى. ءى.وماروۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ زالىندا ينە شانشار جەر تابىلمادى. عافۋدى ساعىنعان جۇرت ورىننىڭ جەتپەگەنىنە قاراعان جوق, كەشتى ەكى ساعات بويى تىكەسىنەن تىك تۇرىپ تاماشالادى.

كەشتە وبلىس اكىمى نۇرالى ءسا­دۋاقاسوۆ پوەزيا جانە باسقا جانر­لاردا جازىلعان قىرىق­شاق­تى كىتاپتىڭ اۆتورى عافۋ قايىربەكوۆتى ۇلى دالا بەرگەن كەمەڭگەرلىك پەن دانالىقتىڭ جالعاسى دەپ باعالادى. ول قازاقى داستۇرمەن اقىننىڭ جارى بادەش اپايدىڭ يىعىنا قامزول جاۋىپ, سىي-سياپات جاسادى. اكىم اقىنىن ىزدەپ, قۇرمەتتەپ جاتقانى قانداي عانيبەت. مۇنان كەيىن قازاقستان جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, بەلگىلى اقىن عالىم جايلىباەۆ اقىننىڭ شىعارماشىلىعىنا شولۋ جاساي كەلە قازاق پوەزياسىندا عافۋ مەكتەبىنىڭ قالىپتاسقاندىعىن, سودان ءدارىس الىپ, جىر تىلسىمىن تۇسىنگەننىڭ ءبىرى ءوزى ەكەندىگىن جانە تۇتاس ءبىر ۇرپاق سول مەكتەپتەن ءتالىم العاندىعىن ايتتى. عافۋدىڭ قاسىندا ءجۇرىپ, ونىڭ اعالىق قامقورلىعىن كورگەن, ۇستاز تۇتقان بايانعالي ءالىمجانوۆتىڭ ەستەلىگى وتە اسەرلى شىقتى. بايانعالي عافۋدىڭ اقىندىعىمەن قاتار ايتقىشتىق شەشەندىگىنە توقتالدى. مارجان ءسوزدىڭ دە, قۇلپىرعان ولەڭنىڭ دە ءتۇپ-تامىرى ايقىن دا, ايشىقتى وي ەكەنىندە ءسوز جوق. عافۋ وسىنداي قاسيەتىمەن دە ەرەكشەلەنەتىن ەدى. قازىر تاريحىمىزدى جاڭا كوزقاراسپەن ەكشەۋ جونىندە ايتىلىپ جاتىر. بايانعالي تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى كەنەسارى قاسىموۆتىڭ تۋعانىنا 190 جىل تولۋى كوكشەتاۋدا تويلانعاندا وعان بۋرابايدا دەمالىپ جاتقان عافۋدىڭ قاتىسىپ, سوندا سويلەگەن سوزىنەن مىسال كەلتىردى.

مۇنان كەيىن قوستانايلىق ساتيريك جازۋشى عۇمار احمەتچين اقىن اعاسىنىڭ تۋعان جەرگە جاساعان ساپارلارى جونىندە ادەمى ەستەلىكتەرگە كەزەك بەردى. كەشتى قوستانايلىق ءانشى تالعات مولداعاليەۆ, تەاتر اكتريساسى شارا ءمۇسىلوۆا, سازگەرلەر قاليبەك دەرىپسالدين مەن با­­قىتجان ساۋەكەنوۆ عافۋدىڭ ولەڭى­نە جازىلعان اندەرىمەن ورنەكتەپ وتىردى. قازاق دراما تەاترىنىڭ اكتەرلەرى قابدىلماجيت يمانوۆ, ءالىمحان مىرزاحان, نۇرلىبەك كەنجەاحمەتوۆ, اسىلحان كەن­جەتاي, قۋانىش قويشىعۇلوۆ اقىن ولەڭدەرىن ناشىنە كەلتىرە وقى­دى. كەشتى جۇرگىزىپ وتىرعان اقىن اقىلبەك شاياحمەت عافۋ قا­يىربەكوۆتىڭ ارتىندا قالعان مول مۇراسىن جيناقتاپ, رەتتەپ جەكە كىتاپتار ەتىپ باستىرىپ, كوپ تومدىعىن شىعارۋعا مۇرىندىق بولىپ جۇرگەن اقىننىڭ جارى بادەش حامزينا-قايىربەكوۆانىڭ ەڭبەگىنە توقتالدى. وسى كەشكە بالالارىمەن بىرگە كەلگەن بادەش اپاي اقىننىڭ وقىرماندارى مەن جەرلەستەرىنە, كەشتى وتكىزۋگە مۇرىندىق بولعان وبلىس باسشىلارىنا العىسىن ايتتى. عافۋدىڭ قوستانايعا, وقىرماندارىنىڭ اقىنعا دەگەن ساعىنىشى بادەش اپايدىڭ جۇرەگىندە دە ەسەلەنىپ كەتكەندەي ەكەن. جىرعا تولى, سىرعا تولى كەشتە اقىن جارىنىڭ كوڭىلىن بوساتقان دا وسى رياسىز ساعىنىش بولاتىن.

قوستانايلىقتار بۇل باس­قو­سۋدان رۋحاني تويىپ, ءوسىپ تارادى. ولار حالقىمىز, ونىڭ قاسيەتتى ءتىلى باردا, عافۋ باردا مۇنداي سىرلى كەشتىڭ ۇزىلمەسىنە دە سەنىمدى بارا جاتتى.

ءنازيرا جارىمبەتوۆا,

«ەگەمەن قازاقستان».

قوستاناي.

سوڭعى جاڭالىقتار