سەيسەنبى, 12 اقپان 2013 7:21
وبلىستىڭ جاڭادان تاعايىندالعان اكىمى سامات ەسكەندىروۆ ءۇشىن قىزىلجار ءوڭىرى جاقسى تانىس. جامبىل, قىزىلجار اۋدانىن, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى, ءبىرىنشى ورىنباسارى لاۋازىمدارىن ابىرويمەن اتقاردى. پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ جۇرگەندە دە ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ومىرىنە بەلسەنە ارالاستى. باسشىلىق قىزمەتكە كىرىسۋىن داعدىسى بويىنشا تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىن, تۇرمىس-تىرشىلىگىن زەردەلەۋدەن باستادى. كوممۋنالدىق بازارلاردى, ساۋدا نۇكتەلەرىن, الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالاپ, ءبىرىنشى سۇرانىسقا يە تاۋارلار مەن ازىق-ءتۇلىك باعالارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن بايقادى. ادامدارمەن اڭگىمەلەسىپ, ءوتىنىش-تىلەكتەرىن تىڭدادى.
سەيسەنبى, 12 اقپان 2013 7:21
وبلىستىڭ جاڭادان تاعايىندالعان اكىمى سامات ەسكەندىروۆ ءۇشىن قىزىلجار ءوڭىرى جاقسى تانىس. جامبىل, قىزىلجار اۋدانىن, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى, ءبىرىنشى ورىنباسارى لاۋازىمدارىن ابىرويمەن اتقاردى. پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ جۇرگەندە دە ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ومىرىنە بەلسەنە ارالاستى. باسشىلىق قىزمەتكە كىرىسۋىن داعدىسى بويىنشا تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىن, تۇرمىس-تىرشىلىگىن زەردەلەۋدەن باستادى. كوممۋنالدىق بازارلاردى, ساۋدا نۇكتەلەرىن, الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالاپ, ءبىرىنشى سۇرانىسقا يە تاۋارلار مەن ازىق-ءتۇلىك باعالارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن بايقادى. ادامدارمەن اڭگىمەلەسىپ, ءوتىنىش-تىلەكتەرىن تىڭدادى. قالىپتاسقان جاعداي مەن پروبلەمالاردى وي تارازىسىنان ابدەن ءيىنىن قاندىرىپ وتكىزگەننەن كەيىن اكىمدىكتىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسىن شاقىردى. ونداعى ماقسات ءتيىستى ۆەدومستۆو جەتەكشىلەرىنىڭ ەسەپتەرىن تىڭداي وتىرىپ, كەمشىلىكتەر مەن ولقىلىقتاردى شۇعىل تۇردە تۇزەتۋدىڭ ناقتى شارالارىن قابىلداۋ ەدى.
مىنبەگە ءبىرىنشى بولىپ وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسى باستىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى زياددەن مولداعاناپوۆ كوتەرىلدى. ول وتكەن جىلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرىن بايانداپ بەردى. ءوڭىردىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ءمولشەرى جارتى تريلليون تەڭگەدەن اسقان. كەدەيشىلىك دەڭگەيى – 0,6, جۇمىسسىزدىق 0,2 پايىزدى قۇراعان. ارينە, توق تسيفرلار مەن دايەكتى دەرەكتەر جينالعانداردى ءبىر جەلپىندىرىپ تاستاعانمەن, مەملەكەت تاراپىنان بەرىلىپ جاتقان مۇمكىندىكتەر مەن قارجىلىق قولداۋلاردىڭ جان-جاقتى پايدالانىلماي جاتقانىن سامات ساپاربەك ۇلى ءار سوزىندە اڭعارتىپ وتىردى. 8 اۋدان – ەت, 10 اۋدان ءسۇت ونىمدەرىنىڭ ازايۋىنا جول بەرگەن. ءاسىرەسە, اۋدانداردىڭ ءونىم ءوندىرۋ جونىندەگى كورسەتكىشتەرىنىڭ اراسالماعى مەن الا-قۇلالىعى ويلاندىرماي قويمايدى. ماسەلەن, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرى بويىنشا ايىرتاۋ, ءۋاليحانوۆ اۋداندارىنا ايتىلاتىن سىن كوپ. كاسىپورىندارعا ينۆەستيتسيا تارتۋ جايى دا كوڭىل كونشىتپەيدى. شىنىندا دا, ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلاما شەڭبەرىندە 26 جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى, 22 مىڭعا جۋىق كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەردە 90 مىڭنان استام ادامداردىڭ جۇمىس ىستەيتىنى سەكىلدى جۇرتشىلىققا ونسىز دا بەلگىلى جالپىلاما مالىمەتتەردى تىلگە تيەك ەتە بەرگەنشە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ باسەكەلەستىككە قارىم-قابىلەتىن كەشەندى ارتتىرۋ جولدارى دەپارتامەنت باسشىلارىن از ويلاندىراتىن ءتارىزدى. مەنەدجمەنت جۇيەسىن حالىقارالىق ولشەمدەرگە سايكەستەندىرگەن كاسىپورىندار سانى 100-دەن ءسال عانا اسادى. جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋشىلار سانى 2,6 پايىزعا كەمىپ كەتكەن. ءونىم شىعارۋ كورسەتكىشى دە تومەن. جۇمىسپەن قامتۋ جايى دا قاناعاتتاندىرمايدى. كاسىپكەرلىكتى ورىستەتۋدەن وبلىستىڭ ەڭ سوڭعى ساتىلاردىڭ بىرىنە ورنالاسۋى ءبىراز جايتتى ايعاقتاسا كەرەك. وبلىس اكىمى ءار سالا بويىنشا پروبلەمالاردى اتاپ كورسەتىپ, جينالعاندار نازارىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنا اۋداردى. قارجىلاندىرۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋىنا وراي كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋشىلار قاتارىن 30 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ مىندەتىن قويدى. مەملەكەت شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە جۇيەلى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. ءبىز وسى مۇمكىندىكتەردى قالت جىبەرمەۋىمىز كەرەك. ءبىر جىل ىشىندە بولشەك ساۋدا اينالىمىنىڭ 16 پايىزعا عانا ۇلعايعانىمەن ەش ىمىرالاسۋعا بولمايدى, –دەپ نىقتادى س.ەسكەندىروۆ.
كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسىنىڭ باستىعى ت.قۇلجانوۆا مەن «سولتۇستىك اكق» باسقارماسىنىڭ باستىعى ا.چەننىڭ نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك جانە تاۋارلار باعاسىنا قاتىستى حابارلامالارى دا كوڭىل كونشىتە قويمادى. ولار قىرىققاباتتىڭ 8,3 پايىزعا قىمباتتاۋىن بىلتىرعى ءونىمنىڭ ازدىعىمەن تۇسىندىرسە, جۇمىرتقا باعاسىنىڭ 10 پايىزعا جوعارىلاۋىنا سەبەپ ايتا المادى. وبلىس جۇمىرتقا وندىرۋدەن ەلىمىزدە الدىڭعى ورىنداردىڭ ءبىرىن يەلەنەتىنىن, جىل وتكەن سايىن ءوندىرىس اۋقىمى ەسەلەنىپ كەلە جاتقانىن ەلەمەۋى تۇسىنىكسىز. ءبىر تاڭعالارلىعى, جەرگىلىكتى تۇراقتاندىرۋ قورىندا قىرىققاباتتىڭ مول قورى بولا تۇرا, بولماشى بولىگى عانا ساۋداعا شىعارىلعان. ولاي بولسا, باعا ىرىقتانىپ بارادى دەپ جار سالۋلارىنا جول بولسىن! جارما, شاي, ماكاروننىڭ دا باعالارى كوتەرىلگەنى بايقالادى. جەمىس-جيدەك ساتاتىن ساۋدا نۇكتەلەرى از دەگەن سىلتاۋعا ايماق باسشىسى كەلىسپەدى. جيىندا جارمانىڭ, كۇرىشتىڭ, كارتوپتىڭ مول قورى جيناقتالىپ قالعانىنا قاراماستان, ساۋداعا شىعارىلۋى قاناعاتتانعىسىز كۇيدە.
تۇراقتاندىرۋ قورىن قۇرۋعا ۇكىمەت ايتارلىقتاي قارجى ءبولىپ وتىرسا دا, يگەرە الماي وتىرعانىمىز جاراسپايدى. وندا ساقتاۋلى كوكونىستىڭ 10 ميلليون تەڭگەسى عانا ساتىلعان. سونىڭ سالدارىنان اكق جارتى ميلليارد تەڭگە قارىزعا باتقان. وڭتۇستىك ايماقتاردان جەمىس-جيدەك جەتكىزىلەتىن كۇن الىس ەمەس. سوندا مەملەكەت قاراجاتىن بوسقا ءراسۋا ەتكەنىمىز بە, دەپ, ۇيىمداستىرۋ جۇمىسىنداعى ورالىمسىزدىقتاردى دەرەۋ تۇزەتۋگە پارمەن بەردى. قوسىمشا ساۋدا نۇكتەلەرىن اشىپ, كاسىپكەرلەردى تارتۋدى ءمىندەتتەدى. اۋدان اكىمدەرىنە دە ۇلكەن سۇرانىسقا يە ازىق-ت ۇلىك باعالارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن قالىپتاستىرۋعا ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى. تۇراقتاندىرۋ قورىنداعى ازىق-ت ۇلىك پەن كوكونىس تۇرلەرىن جۇرتشىلىققا ارزان باعامەن جەتكىزۋدىڭ باسقا دا شارالارى بەكىتىلىپ, ومىرلىك ماڭىزى بار ماسەلەلەر وبلىس اكىمىنىڭ تىكەلەي باقىلاۋىنا الىندى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.