جۇما, 6 شىلدە 2012 8:24
كەشە استانادا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جەدەل شاحمات جانە بليتس بويىنشا الەم چەمپيوناتتارىنىڭ رەسمي تۇردە اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى.
ونىڭ اشىلۋ راسىمىنە, سونداي-اق, استانا كۇنىن مەرەكەلەۋگە ارنايى كەلگەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ, حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى كيرسان يليۋمجينوۆ قاتىستى.
جۇما, 6 شىلدە 2012 8:24
كەشە استانادا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جەدەل شاحمات جانە بليتس بويىنشا الەم چەمپيوناتتارىنىڭ رەسمي تۇردە اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى.
ونىڭ اشىلۋ راسىمىنە, سونداي-اق, استانا كۇنىن مەرەكەلەۋگە ارنايى كەلگەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ, حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى كيرسان يليۋمجينوۆ قاتىستى.
شاحماتتىڭ بۇل تۇرلەرىنەن الەمدىك دودالاردىڭ تۇڭعىش رەت دۇنيە ءجۇزى بويىنشا استانا كۇنى قارساڭىندا وتكىزىلۋى كەزدەيسوق تاڭدالىپ الىنعان جوق, ولار الا تاقتا ويىندارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ قىزىقتى جانە تارتىمدى ءتۇرلەرىنە جاتادى.
اشىلۋ سالتاناتىندا مەملەكەتتىك ءانۇران وينالىپ بولعان سوڭ, ەلباسى ن.نازارباەۆقا ءسوز بەرىلدى. مەملەكەت باسشىسى جارىسقا قاتىسۋشىلاردى استانا كۇنىمەن جانە الەم چەمپيوناتتارىنىڭ اشىلۋ راسىمىمەن قۇتتىقتاپ, جارىستىڭ ءمانى مەن ماڭىزىنا قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى.
– ءبىزدىڭ ەلىمىزدە استانا كۇنى قارساڭىندا شاحماتتىڭ جەدەل, ياعني راپيد جانە بليتس ءتۇرلەرىنەن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ ءوتكىزىلۋىن ۇلكەن وقيعا دەۋگە بولادى, – دەدى ن.نازارباەۆ. – بۇل جارىسقا الەمنىڭ مىقتى شاحماتشىلارى, گروسسمەيستەرلەرى قاتىسۋدا. شاحمات ويىنىنىڭ بۇل تۇرلەرى ءوزىنىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي, ادامنىڭ تەز ويلاپ, تەز ءجۇرىس جاساۋىنا, ماتەماتيكالىق قابىلەتىن كورسەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى, ءبىز شاحماتتىڭ جەدەل ءتۇرىنەن جانە بليتستەن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ استانادا وتۋىنە ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز.
ەلباسى ودان ءارى وسىناۋ جارىسقا, استانا كۇنىن قارسى الۋعا كورشىلەس قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆتىڭ ارنايى كەلىپ وتىرعانىن ايتىپ, باۋىرلاس, ءتۇبى ءبىر تۇركى تىلدەس ەلدىڭ باسشىسىنا دا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. سونىمەن بىرگە, شاراعا ارنايى قاتىسۋعا كەلگەن حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى كيرسان ءيليۋمجينوۆتىڭ 1 500 جىلدىق تاريحى بار زياتكەرلىك ويىندى دامىتۋدا اتقارىپ كەلە جاتقان جۇمىسىن جوعارى باعالاپ, قاي كەزدە بولماسىن فيدە پرەزيدەنتىن قىزمەت بابىندا قابىلداعاندا ونىمەن ەلىمىزدە شاحماتتى دامىتۋدا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن وي ءبولىسەتىنىن, استانادا بۇگىننەن باستاپ رەسمي تۇردە اشىلاتىن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ سونداي كەزدەسۋدەن باستاۋ العانىن اتاپ كورسەتتى.
«قازىرگى كەزدە ءبىزدىڭ ەل – حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ بەلسەندى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان كەزدەن بەرى فيدە-مەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەپ, قازىردىڭ ءوزىندە بىرلەسىپ كوپتەگەن جۇمىستار اتقارۋدا. بۇگىندە ەلىمىزدە كوپتەگەن جارىستار وتكىزىلىپ, جاستارىمىز حالىقارالىق تۋرنيرلەر مەن جارىستارعا ءجيى قاتىسۋدا. سونىڭ ناتيجەسىندە, قىز بالالار مەن ەر بالالار اراسىندا الەم چەمپيوناتتارىندا توپ جارىپ ءجۇرگەندەرى بارشىلىق», – دەدى ەلباسى. ودان ءارى مەملەكەت باسشىسى الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدە شاحمات مەكتەبىن قالىپتاستىرىپ, ال استانانى شاحمات استاناسى جاساۋعا جۇمىس ىستەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا ەلباسى بولاشاقتا استانادا شاحمات اكادەمياسى مەن مەكتەبى, سارايى سالىناتىنىن ءمالىمدەدى.
ەلباسىنىڭ سوزىنەن كەيىن فيدە پرەزيدەنتى كيرسان يليۋمجينوۆ ءسوز الىپ, استانادا راپيد پەن بليتستەن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ وتكىزىلۋى ءمانى مەن ماڭىزى جاعىنان ۇلكەن وقيعا ەكەنىن, شاحماتتىڭ وسى تۇرلەرىنىڭ ءبىرىنەن كەيىن ءبىرىنىڭ ءبىر ەلدە, ءبىر قالادا ءوتۋى تاريحتا ەشبىر جەردە, ەشقاشان بولماعانىن نازارعا سالدى. فيدە باسشىسى قازىرگى كۇنى حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنا الەمنىڭ 177 ەلىنىڭ مۇشە بولىپ تابىلاتىنىن, ونىمەن 600 ميلليونداي ادام اينالىساتىنىن ايتىپ, ەندى قازاقستاندا بولاشاقتا شاحمات اكادەمياسى مەن مەكتەبى, سارايى اشىلسا, الا تاقتا ويىنىمەن اينالىسۋشىلاردىڭ بۇدان دا كوبەيەتىنىنە سەنىمدىلىگىن ءبىلدىردى.
وسىدان كەيىن ەلباسى ورتاداعى شاحمات تاقتاسىنا كەلىپ, «ە 2 – ە 4» ءجۇرىسىن جاساپ, الەم چەمپيوناتتارىن رەسمي تۇردە اشتى.
سالتاناتتى شارادا جارىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ كەزەكتىلىگى مەن وينايتىن تۇستەرى انىقتالىپ, فينالعا شىققان شاحماتشىلاردىڭ اراسىندا جەرەبە تاستاۋ ءراسىمى ءوتتى. اشىلۋ ءراسىمى الدىندا اياقتالعان ىرىكتەۋ تۋرنيرىندە گروسسمەيستەرلەرگە قوسىلاتىن تاعى 6 قارسىلاس انىقتالدى. بليتس بويىنشا فينالعا دميتري اندرەيكين, لە كۆان لەم جانە نيكولاي چاداەۆ شىقسا, راپيدتە يگور كۋرنوسوۆ, الەكسەي درەەۆ جانە ۆلاديسلاۆ تكاچەۆ جولداما الدى.
جەدەل شاحمات جانە بليتس بويىنشا الەم چەمپيونى اتاعى ءۇشىن الەمنىڭ تانىمال گروسسمەيستەرلەرى ماگنۋس كارلسەن, بوريس گەلفاند, سەرگەي كارياكين, ۆەسەلين توپالوۆ, ۆاسيلي يۆانچۋك, تەيمۋر رادجابوۆ, الەكساندر گريششۋك جانە باسقا قاتىسۋشىلار باق سىناسادى. قازاقستان نامىسىن راپيد بويىنشا مۋرتاس قاجىعاليەۆ پەن ءانۋار يسماعامبەتوۆ, بليتس بويىنشا پاۆەل كوتسۋر مەن رينات جۇماباەۆ قورعايدى.
استاناداعى جەدەل شاحمات بويىنشا الەم چەمپيوناتىن بەلگىلى تورەشىلەر باقىلايدى. اعا تورەشى قىزمەتى اندجەي فيليپوۆيچكە (پولشا) جۇكتەلىپ وتىر. باس تورەشىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستاندىق سەرگەي يۋروۆسكي.
الەم چەمپيوناتتارىنىڭ جالپى جۇلدە قورى 400 مىڭ اقش دوللارىن قۇرايدى.
بۇگىندە جارىستار شاحمات اۋەسقويلارى مەن كاسىپقويلارىنىڭ نازارىن وزىنە اۋدارۋدا. ءبىز راپيد پەن بليتس بويىنشا جاڭا الەم چەمپيوندارىنىڭ ەسىمىن 10 شىلدە كۇنى بىلەتىن بولامىز. ماتچتىڭ ءبىرىنشى پارتياسى 6 شىلدە كۇنى استانا ۋاقىتى بويىنشا 15-00-دە وتەدى. جارىستار كەشە «Radisson SAS» قوناق ۇيىندە باستالدى.
الەم چەمپيوناتتارىنىڭ بارلىق جاڭالىقتارى www.worldchess.kz ارنايى سايتىندا جاريالاناتىن بولادى
داستان كەنجالين,
«ەگەمەن قازاقستان».