• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
08 اقپان, 2012

قارتايعانداعى قىزعانىش

500 رەت
كورسەتىلدى

قارتايعانداعى قىزعانىش

سارسەنبى, 8 اقپان 2012 7:54

ول ءومىردىڭ كۇتپەگەن جايلارعا تولى ەكەندىگىن ويلى جانارىن ءبىر نۇك­تەگە قا­داي وتىرىپ, توسىن اڭگىمەسىنە ارقاۋ ەتتى. كەيىپكەرىمىز – جەتپىستىڭ جۋان ورتاسىن­داعى قاريا. اقساقال سال­دىراپ قالعان قۋشيعان دەنەسىن تىك­تەي الماي, سەلكىل­دەگەن قولدارىن ارەڭ ىرقىنا كوندىرىپ, اراكىدىك ءوز ويىنان ءوزى شوشىنعان كۇي­مەن ۇرەيلەنىپ, اۋىق-اۋىق وكسىك قىسقان­دا جوتەلگە بۋ­لىعىپ ابىگەرلەندى. ماڭداي قىرتى­سى­نا مونشاق تەرى ىركىلىپ قال­عان­دا, ورامالىمەن سىدىرا ءسۇرتىپ قويادى.

سارسەنبى, 8 اقپان 2012 7:54

ول ءومىردىڭ كۇتپەگەن جايلارعا تولى ەكەندىگىن ويلى جانارىن ءبىر نۇك­تەگە قا­داي وتىرىپ, توسىن اڭگىمەسىنە ارقاۋ ەتتى. كەيىپكەرىمىز – جەتپىستىڭ جۋان ورتاسىن­داعى قاريا. اقساقال سال­دىراپ قالعان قۋشيعان دەنەسىن تىك­تەي الماي, سەلكىل­دەگەن قولدارىن ارەڭ ىرقىنا كوندىرىپ, اراكىدىك ءوز ويىنان ءوزى شوشىنعان كۇي­مەن ۇرەيلەنىپ, اۋىق-اۋىق وكسىك قىسقان­دا جوتەلگە بۋ­لىعىپ ابىگەرلەندى. ماڭداي قىرتى­سى­نا مونشاق تەرى ىركىلىپ قال­عان­دا, ورامالىمەن سىدىرا ءسۇرتىپ قويادى.

«مەن ومىرگە نەسىنە كەلدىم!– دەپ كەيدە بۋىنىپ كەتە جازدايمىن. ارىم ال­دىن­­داعى ەسەپتەن جالتارىپ, كۇيىپ-پىسە­مىن»,– دەگەن ول وتكەن قاتەلىگىنە ولەردەي نالى­­عانىمەن, قولىمەن ەمەس, جۇرەگىمەن ىستە­گەن ءىسىن عۇمىر بويى جان-دۇنيەسىمەن قا­­لاي كوتەرىپ جۇرگە­نىنە ءوزى تاڭ قالىپ, نە دە بولسا ايتۋعا بەكىنگەنىن مويىنداپ وتىر.ايتپاي جاتىپ, ءبارىمىزدىڭ ۇنجىر­عا­مىزدى ءتۇسىرىپ, ەڭسەمىزدى ەزىپ ءجى­بەرگەن بۇل نە سۇمدىق وقيعا ەكەن دەپ, باس­تاپ­قى­دا اسا شوشىنعانىمىزبەن, ىلە اۋەستىك بي­لەپ, امالسىز قۇلاق توس­قان بولدىق قوي.سونداعى جان كۇيدىرگىسى مىناۋ ەكەن. قىزعانىش ءتۇبى – تۇڭعيىققا قا­لاي شىم-شىم باتقانىن, مىنە, اراعا ون جىل ءتۇس­كەندە الاڭعاسارلىقپەن اڭ­عارىپ وتىر­عان جايى بار. بۇعان شەكتى قىز­عا­نىش ءيتتىڭ نە ەكەنىن مۇلدە سەزبەي كە­لىپتى عوي. ادال جارى قاسىندا. اقىل­دى. مىنەزگە باي. قىزعاناتىنداي ءبىر وعاش قىلىعى بولماپتى. ەكى جۇرەك ال­عاشقى سەنىسكەن سەرتىنەن ەش اينى­ما­عان. قايتا, جىلدار بەدەرىمەن ءبىر قا­مىتقا مىقتاپ مويىن­سىنىپ, بە­كەم­دەنە تۇسكەن. اجىراتاتىن كۇش جوقتاي.ءبارى بەكەر بولىپ شىقتى. جاس يىسپەن ماۋىعىپ, كارى ماحاببات جۇندەي ءتۇتىلدى. تۋىرلىقتا بايبىشەسىنىڭ جانى سابالانىپ, بەتى وسىلىپ قالا بەردى. بۇل اۋلەكى وزىنەن وتىز جاس كىشى كوڭىلدە­سىنىڭ قو­لى­نا كەلىپ كىردى. ءسويتىپ, ويناقتاعان كارى تۇيەنىڭ وت باسقانىنان بەرگى ون جىلدا ول سال اۋرۋداي ورنىنان قيرالاڭداپ كو­تە­رىلەتىن پۇشايمان حالگە جەتتى. داعا­را­داي ۇيدە جالعىز قالدى. سىلاڭداعان سۇ­لۋى كوز سۇزگەن باسقامەن سۇيكەنىسىپ جو­عال­دى. بالالارى اكەسىمەن قاتىناسىن شورت ءۇزدى. ەندىگى بار تاۋقىمەتى كۇتۋشى كەمپىردە قالدى. ونىڭ ءوزى ارەڭ ءسۇي­رەتىلىپ ءجۇر.جۇرەگىن كەمىرگەن دەرتى – قى­زعا­نىش ەكەن! باسىبايلىم دەپ انتتاسقان «بايتالىن» سەكونت سايىن قىزعانعان ەكەن. قاسىندا وتىرىپ قىزعانعانى ءبىر ازاپ بولسا, كوزىنەن تاسا كەزدە دە ويىنا قىزعانىش تامىزىعىن تۇتاتىپ قوي­ىپ, ارپالىسادى-اي كەلىپ. بولماعاندى بول­عان­داي ەتىپ, ويىندا ويناتىپ, ءوز­گە­مەن قابىستىرا قۇشتىرتىپ, ايمالاتا ايقاس­تىرىپ, ماحاببات وتىنا وڭدىر­ماي وما­قا­تا قۇلاتادى. وسىنداي كۇي­گەلەكتىك ون جىلعا سوزىلعان سوڭ ار مەن ابىرويدى كۇيەدەي جالماپ تىنادى ەكەن. ەسىل-دەرتى كۇيىنىشتى كورىنىس. ساناسى ساندىراق ويدان سارتاپ بولعان. جۇرەگىندە ءبىر ءتۇيىر ادال ويعا ورىن بولماي قالىپتى-اۋ! بۇكىل بولمىسى ارامدىقپەن, ايلامەن, ايارلىقپەن, ءوزىم­شىلدىكپەن, جالا جابۋمەن, رەتسىز كىنالاۋمەن, باس-كوزسىز ءتىل­دەۋ­مەن ۋلانىپ بىتكەن ەكەن. وزگە ءومىر قىزىعى قالماعانداي. كوڭىلى كىرەۋكە­لەن­گەن مۇڭ. قىسقاسى, قىزعانىشتان قانىنا قارايىپ العان. ويى دا, بويى دا قىز­عانىشقا قاقتالا-قاقتالا ورتەنىپ بىتكەن اعاشتاي قارا كۇيىك-كۇيەگە شالىنعان. ىندىنى, نيەتى, ىقىلاسى تۇگەلىمەن قاپ-قارا. وڭىنە كوز توقتاپ بولمايدى. قا­تىپ, سەمگەن. قاتىگەزدىك تابى كوزدى كۇيدىرگىدەي قاريدى.ياپىر-اۋ, مۇنداي كەسەلگە ۇشىرارمىن دەپ, ويلاپ پا ەكەن؟ جوق! قولىنان جا­ساپتى-اۋ! سول تۇنگى سۇ­لۋدىڭ قۇشاعى… مىنە, قاۋساتىپ بىتكەن ون جىل! قالاي لەزدە وتە شىققان. سويتسە, قىزعان­شاق­تىق سىرتقا شىق­پاي قويمايتىن ىشكى بى­لىق ەكەن. قۇرت اۋرۋى ەكەن. مىس قازا­نىنداي قاي­ناي­تىن ازاپ وتى ەكەن. اقىل­دىڭ كوزىن بايلاپ, جۇرەك ءسوزىن بىتەپ تاس­تاپتى. سول سۇمپايى قايدا جۇرسە – ۇرىس سول جەردە ءوربيدى-مىس. وشپەندىلىك يلىك­سە دە – قىزعانشاقتىققا داۋا جوق ەكەن. قىزعانشاقتىققا ۇرىنۋ – بەتسىز­دىك­تىڭ بەلگىسى دەسەيشى. شىبىن جانىن ۇيىرگەن جاس يىسىنە «اقىلدىسىڭ» دەپ, كوپتىرتىپ, كوپشىك قويىپ كەلىپتى. ەسە­سىنە ءوزى ساياز اقىلدىڭ سازىنا ۇيەلەپ قالىپ­تى. ەندى ءوزىن بۇل ۇيىقتان نەندەي كۇش تارتىپ شىعارارىنا جەتەسى جەتپەي­تىن­دەي! ءبىتتى. ءسوندى. وشتى…قىزعانىشتىڭ ميدى كەۋلەپ, ۇڭگىپ, كەبەك قىپ تاستايتىنىن جانىمەن ءتۇ­سىن­گەندەي. نە قايىر؟ كەش كۇيگەلەك­تەنىپتى. قۇتى قاشقان وتباسىن بىلاي قويعاندا, بالالارى مەن نەمەرەلەرىنە «تاس جۇرەك» اتانعانىن ايتپاعاندا, ەل كوزىنە تىكتەپ قاراي المايتىن پۇشاي­مان حالگە جەتتى. ءوز-وزىنەن قۋىستا­نا­دى. ادام اتاۋلىعا مەيىرىمى جوعالعان. تۋىستىق, ىلىكتىك قاتى­ناستىڭ ءتىنى تۋرالىپ قالعان. باسى – بوس ۇرلەنگەن شار ىسپەتتى. ءبارىنىڭ تۇبىنە جەتكەن – قىز­عانىش قيعىلىعى. ۇيات پەن ار-نا­مىس­تىڭ كۇرەتامىرىن قيىپ تاس­تاپتى. ادام­دىقتىڭ كولەڭكەسى عانا قال­عان. وبا دەرتى ەكەن – بۇل ومىراۋ­لا­عان قىز­عانىش! پالەسىمەن كەتسىن دەسەڭ دە, ءوزىن وماقاتا قۇلاتىپ, تىپىرلاتپاي قىل­عىندىرىپ جاتىر. ەندى, ءبارى كەش, كەش!..شالدىڭ ابدەن ولەۋسىرەگەن جۇزىنە تىكە قاراۋدان قايمىققان اڭگىمە تىڭ­داۋشىنىڭ ءبىرى ءىشىن قارىعان وكىنىش­تەن شاراسىزدىق تانىتىپ: «قارتاي­عانداعى قىزعانىشتان ساقتاسىن» دەدى دە ءتىلى توبارسىپ, تۇكىرىگىنە شاشالىپ, سىرتقى ەسىككە جونەلە بەردى…قايسار ءالىم.

سوڭعى جاڭالىقتار