مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى باعدارلامالار كەزەڭ-كەزەڭىمەن ومىرگە جولداما الىپ وتىر. وسىلايشا قازاقستاندىقتاردىڭ قوڭىلىنەن شىققان, ءارى الەۋمەتتىك جاعىنان قورعالۋىن كوزدەگەن “جول كارتاسى” باعدارلاماسىنىڭ ورنى ەرەكشە دەۋگە تولىق نەگىز بار.
“جول كارتاسىنىڭ” باستالۋىنا دەيىن جالپى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى وبلىستا 6,8 پايىزدى قۇراسا, بايىپتى جۇمىس ناتيجەسىندە وتكەن جىلدىڭ اياعىندا ەداۋىر تومەندەدى. وبلىستا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 19597 جۇمىس ورنىن قۇرۋعا 12,7 ملرد. تەڭگە كولەمىندە قارجى بولىنسە, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە جاستار پراكتيكاسى باعدارلامالارىن كەڭەيتۋگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 728 ملن. تەڭگە, كادرلاردى دايارلاۋ مەن قايتا دايارلاۋعا 1,1 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجى قاراستىرىلىپ, كوپتەگەن جۇمىستاردىڭ تياناعى كەلتىرىلدى. ءماسەلەن, شەشىمىن كۇتكەن 303 جوبا قامتىلىپ, ونىڭ 58-ءىن تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق نىساندارى, 95-ءىن جول جوندەۋ جۇمىستارى, 87-ءسىن الەۋمەتتىك, 63-ءىن قالالارداعى جانە اۋىلدارداعى الەۋمەتتىك-مادەني ورىندار قۇرادى. وسى اتالعان جۇمىستارعا 19847 جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, ورنالاستىرىلعانداردىڭ 82 پايىزى نەمەسە 16276 ادام جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارىنىڭ جولداماسى ارقىلى جىبەرىلگەنىن اتاپ ايتقان ءجون.
باعدارلاما شەڭبەرىندە تكش-نى قايتا جاڭعىرتۋ ءجونىندە 58 جوبانى ىسكە اسىرۋعا باعدارلاماعا بولىنگەن قارجىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى نەمەسە 4,8 ملرد. تەڭگەسى جۇمسالدى. ناتيجەسىندە 67,1 شاقىرىم سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرى, 23,9 شاقىرىم كاناليزاتسيالىق جۇيەلەر, 8 كاناليزاتسيالىق ناسوس ستانسالارى, 19,9 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى ءجوندەلىپ, جىلۋ جۇيەسىنىڭ 4 نىسانى قايتا ىسكە قوسىلدى جانە 44,6 شاقىرىم ەلەكتر جەلىلەرى, 17,2 گاز جەتكىزۋ جۇيەسى قايتا جاسالىپ, سۇيىق گازعا ارنالعان 47 توپتىق قويما قالپىنا كەلتىرىلدى. تالدىقورعان قالاسىنىڭ 7 مىڭنان استام تۇرعىنى ورتالىق گازعا قوسىلۋ مۇمكىندىگىن پايدالانىپ وتىر.
بىرنەشە جىلدان بەرى العاش رەت جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جەلىلەرىن جوندەۋ مەن قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە 2 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىنىپ, قاپشاعاي, تالدىقورعان, ىلە, قاراساي اۋداندارىنداعى جىلۋ قازاندىقتارى مەن جىلىتۋ جەلىلەرى ءجوندەلدى. جول جوندەۋ جۇمىستارىنا 2,8 ملرد. تەڭگەلىك 95 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 394,5 شاقىرىم جولعا ورتاشا, 459,8 مىڭ شارشى مەتر جولعا اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
“جول كارتاسىن” ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 53 ءبىلىم بەرۋ, 27 دەنساۋلىق ساقتاۋ, 4 مۇراجاي, 2 سپورت جانە 1 الەۋمەتتىك نىساندى جوندەۋ, قايتا جوندەۋ جانە جىلىتۋ جۇمىستارى قاتار ءجۇرگىزىلىپ, جاعداي جاقساردى.
“جول كارتاسىنداعى” باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى – كادرلاردى دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ. بۇل الدىڭعى جىلدارعا قاراعاندا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ءمۇمكىندىگىن بارىنشا پايدالانۋعا جول اشتى. وقۋعا جۇمىسسىز ازاماتتارمەن قاتار, قوسىمشا كاسىپ الۋ ءۇشىن تولىق ەمەس رەجىمدە جۇمىسپەن قامتىلعان ازاماتتار جىبەرىلىپ, 9704 ادامدى دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,1 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى. كادرلاردى كاسىپتىك وقىتۋ جانە قايتا دايارلاۋ 32 وقۋ ورنىندا 36 كاسىپ پەن ماماندىقتىڭ ءتۇرى بويىنشا وتكىزىلسە, شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن الماستىرۋدى كوزدەيتىن بىرقاتار كۇردەلى ماماندىقتار بويىنشا كادرلاردى دايارلاۋ وقۋ ورىندارىنىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرمەن كەلىسىم-شارت جاساۋى ارقىلى تىكەلەي كاسىپورىنداردا جۇرگىزىلگەنىن ايتۋعا بولادى.
وبلىستا داعدارىستىڭ الدىن الۋ, جۇمىسسىزدىقتى بولدىرماۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمىنىڭ 2009 جىلعى “قىزمەتكەرلەردى جاپپاي جۇمىستان بوساتۋدىڭ الدىن-الۋ ماسەلەلەرىن قاراۋ جانە ەڭبەك رىنوگىن تۇراقتاندىرۋ شارالارىن قابىلداۋ جونىندەگى جۇمىس توبىن قۇرۋ تۋرالى” قاۋلىسىنا ءسايكەس “جول كارتاسىنىڭ” جۇزەگە اسىرىلۋىنا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ, باقىلاۋ ورناتىلدى.
الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ باعدارلاماسى حالىقتىڭ نىسانالى توبىنىڭ ىشىنەن لايىقتى جۇمىس تابا الماعان ساناتتاعى تۇلعالاردى جۇمىسپەن قامتۋعا, ال, “جاستار پراكتيكاسى” باعدارلاماسى جاس تۇلەكتەردىڭ ەڭبەك رىنوگىندا باعدارلانۋىنا جانە جارتى جىل بويى 15000 تەڭگە كولەمىندە جالاقى الۋىنا مۇمكىندىك بەردى. وسىلايشا الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا 532 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, 5911 ادامدى, جاستار پراكتيكاسىن ۇيىمداستىرۋعا 196 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, وقۋ ورنىنىڭ 2177 تۇلەگىن قامتۋ جوسپارلانسا, وسى ماقساتتا 2168 كاسىپورىن, ۇيىمدارمەن كەلىسىم-شارت جاسالدى.
حالىقتىڭ نىسانالى توبىنىڭ ىشىنەن 7673 ادام الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, “جاستار پراكتيكاسى” باعدارلاماسى بارلىق اۋماقتاردا كەڭىنەن ەتەك الىپ, بەلسەندى دامۋعا يە بولدى. وعان جىبەرىلگەندەردىڭ سانى 2922 ادامعا جەتىپ, باعدارلاما ناتيجەسىندە بۇگىنگى كۇنى جاس تۇلەكتەر وزدەرىنە لايىقتى جۇمىس تابۋعا تولىق مۇمكىندىك الدى جانە 1016 جاس مامان تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقانىن ايتۋعا بولادى.
ايتا بەرسەك, مۇنداي يگىلىكتى ىستەر جەتكىلىكتى. ارينە, اعىمداعى جىلى دا بۇل جۇمىستار ودان ءارى جالعاساتىنى انىق. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا جىل باسىنان جان-جاقتى دايىندىق ورىستەتىلىپ كەلەدى.
“جول كارتاسى” وڭىردەگى ەلدى مەكەندەردىڭ داۋلەتى مەن ساۋلەتىنە وزىندىك قولتاڭباسىن قالدىرۋمەن قاتار حالىقتىڭ كۇنكورىسىن جاقسارتىپ, ومىرلەرىن وزگەرتتى دەۋگە تولىق نەگىز بار.
اۆتورى: كۇمىسجان بايجانالماتى وبلىسى.,