سەنبى, 18 اقپان 2012 7:53
تۇركىمەن اعايىندار تاڭداۋى وزگەرمەيدى
وتكەن جەكسەنبىدە تۇركىمەنستاندا پرەزيدەنت سايلاۋى بولىپ, جۇرت كۇتكەندەي, قازىرگى ەل پرەزيدەنتى عۇربانع ۇلى بەردىمۇحامەدوۆ قايتا سايلاندى. ونى جاقتاپ, سايلاۋعا قاتىسقانداردىڭ 97 پايىزى داۋىس بەردى.
بۇل جايىندا گازەتىمىزدە بۇرىن دا حابار جاريالانسا دا, كورشى اعايىن ەلدەگى بۇل ەلەۋلى وقيعاعا تولىعىراق توقتالۋدى ءجون سانادىق. قالاي دەگەندە دە, ەلدىڭ باسشىسىن سايلاۋ, ونىڭ قالاي وتكەندىگى سول ەلدەگى ساياسي احۋالدى اڭعارتادى.
سەنبى, 18 اقپان 2012 7:53
تۇركىمەن اعايىندار تاڭداۋى وزگەرمەيدى
وتكەن جەكسەنبىدە تۇركىمەنستاندا پرەزيدەنت سايلاۋى بولىپ, جۇرت كۇتكەندەي, قازىرگى ەل پرەزيدەنتى عۇربانع ۇلى بەردىمۇحامەدوۆ قايتا سايلاندى. ونى جاقتاپ, سايلاۋعا قاتىسقانداردىڭ 97 پايىزى داۋىس بەردى.
بۇل جايىندا گازەتىمىزدە بۇرىن دا حابار جاريالانسا دا, كورشى اعايىن ەلدەگى بۇل ەلەۋلى وقيعاعا تولىعىراق توقتالۋدى ءجون سانادىق. قالاي دەگەندە دە, ەلدىڭ باسشىسىن سايلاۋ, ونىڭ قالاي وتكەندىگى سول ەلدەگى ساياسي احۋالدى اڭعارتادى.
كوپ جۇرت, اسىرەسە, باتىستاعىلار دەموكراتيا دەگەندى كوبىنە ەلدەگى قىرقىسقان كۇرەسكە بالايتىنى بار. ونداي كۇرەس جوق ەكەن, دەموكراتيا جوق دەگەن پايىم جاسايدى. حالىقتىڭ مەنتاليتەتى, ولارعا ءتان مىنەز-ق ۇلىق ەسەپكە الىنبايدى. بيلىك بولعان سوڭ, وعان ءسوزسىز قارسىلىق بولۋعا ءتيىس جانە ول قالاي دا كورىنىس تابۋعا تيىستەي كورەدى. ال تۇركىمەنستاندا ونداي قىرقىسقان قاقتىعىستار جوق. ونى ءتىپتى حالىقارالىق اجەپتاۋىر بەدەلدى ۇيىمدار دا ۇلكەن كەمشىلىك سانايدى. سولاي باعالاعان ەقىۇ بۇل ەلدەگى پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءوز بايقاۋشىلارىن جىبەرۋدەن دە باس تارتتى. قوياتىن كىناسى – ەۋروپالىق تالاپقا ساي وزگەرمەدىڭدەر دەيدى.
بايقاۋشىلار بۇۇ-دان, تمد-دان كەلدى. راس, كوپ ەمەس – بار-جوعى 63 ادام. ولاردىڭ پىكىرى وڭ, سايلاۋ «زاڭعا ساي اشىق تا جاريالىلىق جاعدايىندا» وتكەن. سايلاۋعا 8 ءۇمىتكەر تۇسكەن. ناۋقان كەزىندە بارلىعىنا بىردەي ءمۇمكىندىك بەرىلگەن. بىراق جۇرتتىڭ ىقىلاسى قازىرگى پرەزيدەنتكە اۋعانى انىق.
داۋىستى ساناۋدا بۇرمالاۋشىلىق بولدى دەگەن نارازىلىق تا تۇسپەگەن. جالپى داۋىس بەرۋدە, ونى ساناۋدا بۇرمالاۋشىلىققا جول بەرىلدى دەگەن كۇدىك تە جوق.
ال جۇرت نەگە بەردىمۇحامەدوۆكە داۋىس بەردى دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە ءبىراز پىكىر قوزعاۋعا بولار. ءتۇركىمەن اعايىندار «قىزۋ» دەموكراتياعا ءالى بوي الدىرا قويماعان, جالپى شىعىس حالىقتارى, ونىڭ ىشىندە مۇسىلمان قاۋىمىنا ءتان باسشىعا قۇرمەت سەزىمى ولاردا كۇشتىرەك. سونان سوڭ دا ەل تىنىش. بۇل ەلگە ازىرگە «ءارتۇرلى رەۆوليۋتسيالاردىڭ» ۇشقىنى جەتە قويعان جوق. ەكى جاق بولىپ, بيلىككە تالاسۋدان, باسشىلارىنىڭ جاعاسىنان الىپ, تاعىنان قۇلاتۋ ارەكەتتەرىنەن بۇل ەل امان. ال ەلدەگى تۇراقتىلىق, قالىپتى جاعدايدى جۇرت قازىرگى پرەزيدەنتتىڭ اتىمەن بايلانىستىرادى.
ەڭ باستىسى, ەلدىڭ ەكونوميكاسى دامۋ ۇستىندە. اللا تاعالا تۇركىمەن جەرىن بايلىققا كەنەلتكەن بولسا, ەل باسشىلىعى ونى حالقىنىڭ مۇددەسىنە جاراتىپ وتىر. سودان دا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى ءبىر سىدىرعى جاقسى.
بۇل ەل بەيتاراپ ساياسات ۇستانادى. ەشكىمگە بەس بەرەسىسى, التى الاسىسى جوق. جاقىنداعىلارمەن ءوز الدىنا, الىستاعىلارمەن دە ارالاسادى. ونىڭ بايلىعىنا بۇكىل ەۋروپا كوز تىكسە, قىتايعا قاراي گاز قۇبىرلارى تارتىلعان. كوز تىككەندە, سول بايلىقتى تارتىپ الۋ ەمەس, سەرىكتەس بولۋدى, جاقسى قارىم-قاتىناستا بولۋدى ويلايدى.
وسىدان بەس جىل بۇرىن العاش رەت تۇركىمەنستان حالقى عۇربانع ۇلى بەردىمۇحامەدوۆكە سەنىم ارتسا, سول سەنىمدەرى اقتالعان سوڭ, ونى تاعى دا جالعاستىرىپ وتىر.
دۇنيەنى بۇلدىرگەننەن قارجى كوبەيمەيدى
گرەكياداعى ەكونوميكالىق جاعدايعا جۇرتتىڭ كوزى ۇيرەنگەن. سويتسە دە, ونداعى ساياسي جاعدايعا كوز ۇيرەتۋ قيىن. ەل قارجى تاپشىلىعىنان كۇيرەۋ الدىندا. ال ەلدىڭ ساياسي بەلسەندىلىگى كۇشتىرەك, ياعني كوزى اشىق دەگەن بولىگى قارسىلىق ارەكەتتەرگە شىعىپ, دۇنيەنى قيراتىپ, ونسىز دا كۇيزەلگەن ەلگە زيان كەلتىرگەنىنە تاڭداناسىڭ.
گرەكيادا وسىنداي جاعداي قالىپتاسىپ وتىر. وتكەن داعدارىس بار, ءسىرا, سول كەزدە ۇكىمەتتىڭ دۇرىس جول تاڭداي ءبىلمەگەنى بار, ەل اسا كۇردەلى قارجى داعدارىسىنا ۇشىرادى. ودان شىعۋدىڭ جالعىز جولى عانا بەلگىلى – باسقالاردان قارجى الىپ, كەيىن ودان قۇتىلۋ ءۇشىن بەلدىكتى قىسىپ بۋىنۋعا تۋرا كەلەدى. ەلدىڭ قايتادان ەڭسەسى كوتەرىلۋى ءۇشىن ءبىراز قيىندىققا شىداۋ دا كەرەك جانە سول قيىندىقتان شىعۋ ىسىنە بەلسەنە قاتىسۋ, ەلىن سۇيگەن ازاماتتىڭ پارىزى ىسپەتتەس.
باسقا جول جوق. قايتا وسى جولدىڭ تابىلعانى, قينالعاندا قارىزدان بولىساتىن دوستاردىڭ بولعانى, ەۋرووداق دەيتىن ورتاق ءۇيدىڭ قامقورلىعى ەل باعى دەرسىڭ. قارىز بەرىپ قانا قويعان جوق, كوپ قارىزدارىن كەشىرىپ تە وتىر. ەندى سول قامقور بولعانداردىڭ ءبىراز تالابىن ورىنداۋ دا كەرەك.
بۇل جول جاي تاڭدالا سالعان جوق. مۇنى گرەكيانىڭ ءوزى عانا ەمەس, بۇكىل ەۋروپا تالقىلادى. اتاقتى عالىمدار, ساراپشىلار, وسى سالانىڭ بىلگىرلەرى, ەل باسقارعان قايراتكەرلەر باس قاتىردى. گرەكيانىڭ كۇيرەۋدەن قۇتىلار جولى وسى, دەدى. پارلامەنتتە تالقىلاندى, دەپۋتاتتار دەمالىس, ۇيقىنى قويىپ, وتكەن سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى ۇزاق ايتىسىپ بارىپ, دۇيسەنبى كۇنگە قاراعان تۇندە عانا ەۋرووداق جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنان جاڭا نەسيە الۋ تۋرالى قۇجات قابىلدادى. وعان ءماجىلىسكە قاتىسقان 278 دەپۋتاتتىڭ 199-ى داۋىس بەردى, 74-ءى قارسى بولدى, 5-ءى قالىس قالدى.
بۇل قادامعا ۇكىمەتتىڭ دە, پارلامەنتتىڭ دە امالسىز بارعانى, ەل مۇددەسى ءۇشىن بارعانى داۋسىز. جالاقى 22 پايىزعا, زەينەتاقى 7-15 پايىزعا ازايادى. ءدارىگە جۇمسالاتىن قارجى 1,076 ميلليارد ەۋروعا, قورعانىس شىعىنى 300 ميلليون ەۋروعا, جەرگىلىكتى اكىمشىلىك قاجەتىن وتەيتىن قارجى 270 ميلليون ەۋروعا كەميدى. قيىن. بىراق وعان بارماسقا امال جوق.
كىم بىلەدى, وسىناۋ ءماجبۇرلىلىكتى تۇسىنگەندەر دە بار شىعار, بىراق تۇسىنبەگەندەردىڭ كوپ ەكەنىن سول گرەكيادا وسىناۋ كۇندەردە تاسپەن, تاياقپەن قارۋلانىپ, پوليتسياعا شابۋىل جاساعاندارعا, عيماراتتاردى قيراتقاندارعا, وعان وت قويىپ ورتەگەندەرگە قاراپ اڭعارۋعا بولار ەدى. 40-تان استام دۇكەن, بانك, كافە, باسقا دا نىساندار وتقا وراندى. ولاردىڭ قۇنى ونداعان, جۇزدەگەن مىڭ ەۋرونى قۇرايدى. سول قارجى ءدال قازىر باسقادان گورى گرەكتەرگە كەرەك-اق ەدى. ەكونوميكالىق شىعىن ءوز الدىنا, وسى كۇندەردە تالاي ادام جارالانىپ, اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.
وسىنىڭ ءبارى نەگە كەرەك ەدى؟ سول جاپپاي بۇزاقىلىقتان جاعداي جاقسارا ما؟ ۇكىمەتتىڭ حالىقتان جاسىرعان قارجىسى اشىلا ما؟ وسىناۋ بۇزاقىلىق ارەكەتتەن قورقىپ, ۇكىمەت جۇرتتىڭ جالاقىسىن, زەينەتاقىسىن كوبەيتە مە؟ كەرىسىنشە, بۇرىنعى جەتپەي جاتقان قارجىنىڭ كولەمى كوبەيە تۇسەر.
قازىر كوپ جەردە قيت ەتسە, العاشقى جابايى ادامداي تاسپەن قارۋلانىپ, كوزگە تۇسكەن دۇنيەنى ءبۇلدىرۋ دەرتكە اينالعانداي. ونى وركەنيەتتىڭ كورىنىسى دەي الماسىڭ انىق.
ماماديار جاقىپ.