جۇما, 10 اقپان 2012 7:53
رەسەي: بيىلعى سايلاۋ بۇرىنعىلاردان وزگەرەك
بۇل ەلدىڭ ومىرىندە اسا ۇلكەن داۋىرلىك وقيعا بولعالى تۇر – 4 ناۋرىزدا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتەدى. سول وقيعاعا بايلانىستى ناۋقاننىڭ شەشۋشى كەزەڭى باستالدى. ۇمىتكەرلەر سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنا كىرىستى.بيىلعى سايلاۋدىڭ شىن مانىندە ەرەكشەلىگى كوپ. ەلدىڭ ەڭ جوعارى قىزمەتىنەن كەتكەن ادام سول لاۋازىمدى قايتا يەمدەنۋى مۇمكىن. سولاي بولعان جاعدايدا رەسەي تاريحىندا پۋتين ءداۋىرى مىقتاپ ورنىعادى. سونان سوڭ حالىقتىڭ ساياسي بەلسەندىلىگى دە قازىر ايرىقشا كۇشتى.
جۇما, 10 اقپان 2012 7:53
رەسەي: بيىلعى سايلاۋ بۇرىنعىلاردان وزگەرەك
بۇل ەلدىڭ ومىرىندە اسا ۇلكەن داۋىرلىك وقيعا بولعالى تۇر – 4 ناۋرىزدا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتەدى. سول وقيعاعا بايلانىستى ناۋقاننىڭ شەشۋشى كەزەڭى باستالدى. ۇمىتكەرلەر سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنا كىرىستى.بيىلعى سايلاۋدىڭ شىن مانىندە ەرەكشەلىگى كوپ. ەلدىڭ ەڭ جوعارى قىزمەتىنەن كەتكەن ادام سول لاۋازىمدى قايتا يەمدەنۋى مۇمكىن. سولاي بولعان جاعدايدا رەسەي تاريحىندا پۋتين ءداۋىرى مىقتاپ ورنىعادى. سونان سوڭ حالىقتىڭ ساياسي بەلسەندىلىگى دە قازىر ايرىقشا كۇشتى.
ماسكەۋدىڭ تۇكىرىك جەرگە مۇز بولىپ تۇسەتىن قاقاعان ايازىندا ءجۇز مىڭنان اساتىن حالىقتىڭ ميتينگىلەرگە شىعۋى كوپ جايدى اڭعارتادى. بۇرىنعىداي تاڭدالعان ءبىر ادامنىڭ سوڭىنان ەرە بەرەتىن رەسەيلىكتەر جوق قازىر. ءار كاللادا ءبىر قيال دەگەندەي, اركىمنىڭ دە ءوز پىكىرى, ءوز تاڭداۋى بار.ۇگىت ناۋقانى ەندى باستالدى دەگەنمەن, پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ كۇرەسى وتكەن جىلعى كۇزدەگى پارلامەنتتىك سايلاۋمەن قاتار ءجۇردى دەسە دە بولادى. بيلىك پارتياسى «ەدينايا روسسياعا» قارسى كۇرەستى ونىڭ رۋحاني باسشىسى سانالاتىن پرەمەر-مينيستر ۆلاديمير پۋتيننەن ءبولىپ قاراۋعا بولمايتىنداي ەدى. سول پارلامەنتتىك سايلاۋ قورىتىندىسىنا نارازىلىق بۇگىنگە دەيىن سوزىلىپ كەلەدى. سول قارسىلىق اكتسيالارىنىڭ ۋىتى دا پرەزيدەنتتىككە باستى ءۇمىتكەرگە باعىتتالعان. «پۋتين, كەت!» دەگەن بۇرىن توسىن كورىنەتىن پلاكاتتار شەرۋلەردىڭ, ميتينگتەردىڭ «سانىنە» اينالدى.وپپوزيتسيانىڭ بەلسەندىلىگى دە قاي كەزدەگىدەن جوعارى. باقىلاۋشى, قاداعالاۋشى ورىنداردىڭ تالاپتارىنا قاراماي, بۇگىنگىدەي قاقاعان ايازداردا 120 مىڭ ادامدى ميتينگىگە الىپ شىعۋ سول بەلسەندىلىكتىڭ ءبىر كورىنىسى. جانە وپپوزيتسيانىڭ كوسەمدەرى مەن بەلسەندىلەرى بيلىكتى سىناۋدا ءسوز تاڭداپ جاتپايتىن دا بولعان. كوشەلىك دەموكراتيا بۇل ەلدە اسقىنىپ تۇر.ۇمىتكەرلەر – بەلگىلى تۇلعالار. ارينە, جۇرتتىڭ كوڭىلىندە جۇرەتىنى الدىمەن ۆلاديمير پۋتين. بۇل سايلاۋدىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى دە وسى ادامعا قاتىستى ەكەنىن جوعارىدا ايتتىق. ونىڭ وسى سايلاۋعا قاتىساتىنى جانە ونداعى جەڭىسكە جەتەتىنىنە سەنىمى وسىدان ءتورت جىل بۇرىن-اق بەلگىلى بولعان. تۋرالاپ ايتپاعانمەن, قازىرگى پرەزيدەنت دميتري مەدۆەدەۆتى ءوز ورنىنا سايلاعانداي بولىپ, كەلەسى سايلاۋدا قايتىپ الامىن دەگەندەي يشاراتىن جۇرتتىڭ ءبارى ۇققان. وسىناۋ ەكى قايراتكەردىڭ ەلدەگى جوعارى ەكى قىزمەتتى ءوزارا كەلىسىپ يەلەنگەندەي بولعاندارى دا تالايلارعا ۇنامادى, سىنعا ۇشىرادى. بۇگىنگى قارسىلىقتىڭ ءبىر ۇشى دا سوندا جاتىر.ءپۋتيننىڭ سايلانۋ مۇمكىندىگى بارىنشا جوعارى. بۇل جەردە ونىڭ قايراتكەرلىگىنەن بۇرىن, ءدال قازىر رەسەي كەڭىستىگىندە ودان بەدەلدى, سايلاۋشىلاردىڭ كوبىنىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن باسقا قايراتكەردىڭ جوقتىعىنا نازار اۋدارعان ءجون بولار. جاقىندا ءماسكەۋدە وتكەن ءپۋتيندى جاقتاۋشى 138 مىڭ ادام قاتىسقان ميتينگتە سويلەگەن شەشەندەردىڭ ءسوزدەرىنەن رەسەي يمپەرياسىنىڭ بەدەلىن كوتەرۋ تەك سونىڭ قولىندا ەكەنىن اڭعاراسىڭ. بەلگىلى ساياساتشى الەكساندر دۋگيننىڭ: «قىمباتتى ورىس ادامدارى! امەريكالىق يمپەريا الەمنىڭ بارلىق ەلدەرىنە ۇستەمدىك قۇرعىسى كەلەدى», دەپ قورقىتىپ الىپ, ودان كەيىن: «تەك رەسەي, باسقاسى تۇك تە ەمەس!» دەگەن ۇرانىنا قۇلاق اساتىندار پۋتينگە داۋىس بەرەدى جانە ولار از دا ەمەس.ءدال قازىر پۋتينگە كەرەگى – سايلاۋشىلاردىڭ داۋىسى. الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى, بەلگىلى قايراتكەرلەر رەسەيدىڭ قازىرگى سىرتقى ساياساتىنا ايتارلىقتاي سىن ايتادى. وعان قاراپ جاتقان ەل باسشىلىعى جوق. بارىنەن دە قازىر قالىڭ حالىقتىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن قوزدىراتىن, سول ارقىلى ولاردىڭ ىقىلاسىن اۋداراتىن ارەكەتتەر, ۇراندار باعالى.باسقا ۇمىتكەرلەر تۋرالى ايتقاندا, ولاردى سيپاتتاپ جاتۋ ارتىق, ءبارى بەلگىلى تۇلعالار. ساراپشىلاردىڭ كوپشىلىگى ۆلاديمير پۋتيننىڭ ءبىرىنشى تۋردا-اق جەڭەتىنىنە سەنىمدى. جاعداي ەكىنشى تۋرعا اپارسا, ونداعى جەڭىستى كۇمانسىز سانايدى.
پالەستينا: بۇل كەلىسىم باياندى بولسا يگى
پالەستينا اۆتونومياسىنداعى ۇنەمى قارسىلاس جۇرەتىن فاتح جانە حاماس ۇيىمدارى وتپەلى كەزەڭدەگى ۇكىمەتتى كىم باسقارۋى جونىندە كەلىسىمگە كەلدى – ونى ەل باسشىسى ماحمۋد ابباسقا جۇكتەدى. بۇل جاڭالىقتى الەم جۇرتشىلىعى ءارتۇرلى كوڭىل-كۇيمەن قابىلدادى.ءبىراز جۇرتتىڭ وعان سەلقوستاۋ, ءتىپتى سەنىمسىزدەۋ قاراۋى دا مۇمكىن. بۇعان دەيىن دە اۆتونومياداعى بۇل جەتەكشى ۇيىمداردىڭ اراسىندا تالاي رەت كەلىسسوز ءجۇرىپ, ءتۇرلى كەلىسىمدەر جاسالىپ جاتسا دا, سوڭىندا اجىراسىپ كەتەتىن. ءتىپتى ولاردىڭ اراسىندا قارۋلى قاقتىعىس تا بولىپ, اۆتونوميانىڭ ەكى ايماققا بولىنگەنى دە بەلگىلى. 2007 جىلدان بەرى گازا سەكتورىندا حاماس ۇيىمىنا بىرىككەن راديكالدىق يسلاميستەر بيلىك جۇرگىزسە, باتىس جاعالاۋ فاتح ۇيىمىنا كىرەتىن بايسالدى يسلاميستەردىڭ ىقپالىندا.سويتسە دە كەلىسىم دەگەن جاقسى ءسوز, جاقسى قادام. ۇمىتكە جەتەلەيدى. بولىنگەننىڭ جاماندىعىن ولار وزدەرىنىڭ جانىمەن سەزىندى دەسە دە بولادى. گازا سەكتورى سوعىستان كوز اشپادى, ساياسي دا, ەكونوميكالىق تا قورشاۋدا قالدى. وسىناۋ الاۋىزدىق سالدارىنان ەلدىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت بولۋىنا جول كەسىلدى.ەكى توپتىڭ اراسىنداعى كەلىسسوز ءوز ەلدەرىندە ەمەس, كاتار استاناسى دوحادا ءوتتى. وعان پالەستينا ۇلتتىق اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ماحمۋد ابباس پەن حاماس ۇيىمى ساياسي بيۋروسىنىڭ جەتەكشىسى حالەد ماشال قاتىستى. ەكى جاقتىڭ دا ءبىر-ءبىرىنىڭ ىڭعايىنا جىعىلعانىن اتاپ ايتقان ءجون بولار. بۇرىن حاماس ۇيىمىنا ۇكىمەتتى باتىستىق پيعىلداعى ساليام فايادتىڭ باسقارعانى جاقپاسا, فاتح ۇيىمى حاماس-تىڭ سيريامەن بايلانىستا بولعانىن ۇناتپايتىن. ەندى ەكەۋى دە ءبىر-ءبىرىنىڭ پىكىرىنە تۇسىنىستىكپەن قاراپ, فايادتىڭ ورنىنا ابباستىڭ ءوزى ۇكىمەتتى باسقاراتىن بولسا, حاماس سيريامەن بايلانىسىن توقتاتپاق. ءسىرا بۇعان سوڭعى كەزدەگى سيرياداعى جاعداي دا ىقپال ەتسە كەرەك.ەكى قايراتكەر قول قويعان دەكلاراتسيادا ۇكىمەتتىڭ قۇرامى پارتيالىق قاعيداتپەن ەمەس, تاۋەلسىز تەحنوكراتتاردان جاساقتالاتىنى بەلگىلەنگەن. ءوتپەلى ۇكىمەت ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋگە جاۋاپ بەرەدى, سونداي-اق ەلدە بولاتىن پرەزيدەنتتىك جانە پارلامەنتتىك سايلاۋلاردى وتكىزۋگە باسشىلىق جاسايدى.كەلىسىمدى جۇزەگە اسىرۋ وڭاي بولا قويمايتىنداي. ءالى دە ولار ءبىراز نارسەنى شەشىپ الۋ ءۇشىن سىرت جاقتا كەزدەسەتىن بولادى. سونداي كەزدەسۋدىڭ ءبىرى 18 اقپاندا كايردە وتپەك. ءوز ەلدەرىندە قاشان باس قوساتىندارى بەلگىسىز.بىلتىرعى جىلى پالەستينا اۆتونومياسىنا تاۋەلسىز مەملەكەت مارتەبەسىن بەرۋ جونىندە حالىقارالىق اۋقىمدا ءبىراز اڭگىمە بولدى. ماحمۋد ابباس بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا سويلەپ, بۇل ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىن تانۋدى ءبىراز مەملەكەت باسشىلارى قولداعان. بىراق ونىڭ تولىق قولداۋ تاپپاۋىندا اۆتونوميانىڭ ءوز ىشىندەگى الاۋىزدىقتىڭ اسەرى بولعانى دا انىق. ەندى, مىنە, ەل ىشىندەگى بىرلىككە نەگىز قالانعانداي بولىپ وتىر.بىراق مۇنداي ۇستانىمعا يزرايل نارازى. ەندى پالەستينا باسشىلىعىمەن ءبىر ۇستەلدىڭ باسىندا كەزدەسپەيمىز. تەك كەتىسەتىن بولامىز. ويتكەنى, حاماس – قانقۇيلى ۇيىم, دەپ مالىمدەدى ابباس ۇكىمەتتى باسقارۋعا كەلىسىمىن بەرگەننەن كەيىن يزرايل پرەمەر-ءمينيسترى بينيامين نەتانياحۋ.ماماديار جاقىپ.