قازاقستاندىقتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان
سالتاناتتى جينالىستا سويلەگەن سوزىنە ءۇن قوسادى
جۇرت تىلەگىنە ساي مەرەيلى مىندەت ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگى ارقاسىندا قازاقستانىمىز بۇگىندە الەمگە تانىلعان مەملەكەتكە اينالعاندىعى ارقايسىمىزدىڭ مەرەيىمىزدى تاسىتاتىن زور ماقتانىش. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلىنداعى تاماشا جەتىستىكتەر مەن عاجايىپ وزگەرىستەرگە تىكەلەي كۋاگەر جاننىڭ ءبىرى رەتىندە كەۋدەمدى ءاردايىم ۇلكەن قۋانىش سەزىمى كەرنەيدى. وسى كەزەڭ جارقىن بولاشاققا باستاپ, دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا بەرىك نەگىز قالاۋىمەن ەرەكشەلەنسە, قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ تورقالى تويعا ارنالعان سالتاناتتى جينالىستا سويلەگەن ءسوزىندە تاياۋداعى مىندەتتەردىڭ بۇعان دەيىنگىدەن دە بيىكتىگىن اتاپ ايتقانداي, جاسامپازدىقتىڭ قۇلاشى سەرپىلە بەرمەكتىگى ءاربىر ازاماتتىڭ جىگەرى مەن سەنىمىن ورلەتە ءتۇسۋى ءتيىس. مەن قۇرىلىسشى رەتىندە وسى سالاداعى ىستەردىڭ بەل ورتاسىنان تابىلىپ جۇرگەنىمدى كوڭىلىمە مەرەي تۇتامىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا اتقارىلۋداعى جۇمىستاردىڭ اسا اۋقىمدىلىعىنا قانىقپىن. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءوز سوزىندە العا تارتقانداي, 2005-2007 جىلداردا عانا ەلىمىزدە 17 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنعان ەكەن. بۇل رەتتە ءبىزدىڭ وبلىس الدىڭعى ساپتاعىلاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىندىعىن ايتا الامىن. قاراعاندىنىڭ «كوگىلدىر توعان» اتالاتىن جانە وڭتۇستىك-شىعىس بولىگى بۇگىندە مىڭداعان قونىستانۋشىلاردىڭ قۇتتى مەكەنى. تۇرعىنداردىڭ ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋى اۋداندار ورتالىقتارى مەن اۋىلداردا دا قارقىندى دەۋگە بولادى. سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا 40 مىڭنان استام وتباسىنىڭ باسپانالى بولۋى سوعان ايعاق. ەڭ ءبىر ءسۇيىنىشتىسى, بۇلاردىڭ باسىم بولىگى جاس وتاۋلار. ولار مەملەكەتتىك باعدارلاما ارقىلى شاڭىراق تىكسە, سونداي-اق جالعا الۋ, نەسيەلىك جولمەن يەلەنۋشىلەر دە از ەمەس. بۇعان دەيىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلۋ قيىندىعىمەن بىرگە بالاباقشانىڭ جەتىمسىزدىگى كۇردەلى ماسەلە سانالىپ كەلگەندىگىن ايتپاسقا بولمايدى. قازىر بۇلدىرشىندەردىڭ اتالعان مەكەمەلەرگە قامتىلۋى 80 پايىزدان اسىپ وتىر. ال الداعى ەكى جىلدا اتا-انالاردىڭ جەتكىنشەكتەرىن قالاعان بالاباقشاعا ەش قيىندىقسىز ورنالاستىرۋعا مۇمكىندىگى بار. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ن.ا.نازارباەۆ ءار ادامنىڭ 5, 10 جانە 20 جىلدان كەيىن قول جەتكىزەتىن ءال-اۋقاتىنىڭ ناقتى كورسەتكىشتەرى بەلگىلەنۋى قاجەتتىگىن, سونىڭ ىشىندە, تۇرعىن ءۇي ساياساتى قازاقستاندىق دامۋدىڭ جاڭا كۇن ءتارتىبىنىڭ ءماسەلەلەرى قاتارىندا ەكەنىن اتادى. مۇنىڭ ءوزى حالىقتىڭ ەڭ كوكەيكەستى تىلەگىنىڭ ورىندالۋىنا كەڭ جول اشادى دەگەن ءسوز. قۇرىلىستى ورىستەتۋ ازاماتتارىنىڭ مۇددەسىن باستى مۇرات ەتكەن ەلىمىزدىڭ دامۋ باعىتىن كورسەتەدى. تۇرمىسقا قولايلى ءۇي, ەسىگى اشىق بالاباقشا جۇرت كوڭىلىن وسىرەرلىك قۋانىش. سونداي جاعدايلار جاساۋعا مەملەكەتتىك ايالى قامقورلىقتىڭ كەڭەيىپ, كۇشەيمەكتىگى بارشامىزدىڭ ريزالىعىمىزدى تۋدىرادى. تولەگەن ءاشىموۆ, «اسپاپ» جشس ديرەكتورى. قاراعاندى. دامۋ سالتاناتى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان مەرەكە رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە دۇرىلدەپ ءوتتى. ەلىمىزدىڭ باس قالاسى – استانادا 3 مىڭ ادامنىڭ باسىن قوسقان كەلەلى كەڭەستىڭ سالتاناتى تىم ەرەكشە بولدى. وندا ەلىمىزدىڭ جيىرما جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرىنە جانە الداعى مىندەتتەرگە توقتالعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءسوزىن تەلەديداردان مۇقيات تىڭدادىم. جاس تاۋەلسىز ەلدى ەكونوميكالىق داعدارىستان شىعارىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا سالۋداعى عالامات ىستەردىڭ كوش باسىندا بولعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى تاريح ءۇشىن قاس-قاعىمداي ۋاقىتتا جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزدى تالداپ ايتىپ بەردى. راسىندا, جيىرما جىل ءبىر ەلدىڭ باسىنان وتكەن وسىنشا وزگەرىستەر ءۇشىن تىم ازدىق ەتەر ەدى. قازاقستان قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا ۋاقىتتا بۇكىل الەمگە تانىلدى. ەلىمىزدە ءومىردىڭ بارلىق سالاسى دا تاڭقالارلىقتاي جىلدامدىقپەن دامىدى. ءوزىم دارىگەر بولعاندىقتان پرەزيدەنتتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى تۋرالى ايتقانىنا كوبىرەك زەيىن قويدىم. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەرەكەلىك سالتاناتتا سويلەگەن ءسوزىندە ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۇبەگەيلى وزگەردى دەدى. 1991 جىلمەن سالىستىرعاندا وسى ءبىر الەۋمەتتىك شەشۋشى سالانى قارجىلاندىرۋ كولەمى 107 ەسە ءوسىپ, ول ءۇستىمىزدەگى جىلى 640 ميلليارد تەڭگەدەن استى. وسى قارجىنىڭ قالاي يگەرىلىپ, قالاي ەل يگىلىگىنە اسىپ وتىرعانىنا ءوزىمىز كۋامىز. ماماندىعىم دارىگەر بولعاندىقتان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وزگەرىستەر مەن جەتىستىكتەردىڭ بارلىعى دا كوز الدىمدا. بۇرىن جۇرەگى اۋىراتىن جاندارعا كۇردەلى وپەراتسيالار تەك شەتەلدەردە جاسالاتىن. قازىر ولار وبلىستىق اۋرۋحانالاردا جاسالا بەرەدى. شالعاي اۋىلدارداعى, شەت اۋداندارداعى اۋرۋحانالار مەن ەمحانالارعا دەيىن تەگىس جوندەۋ جۇمىستارىنان ءوتتى جانە ولار زاماناۋي وزىق مەديتسينالىق قۇرالدارمەن جابدىقتالدى. مىسالى قوستاناي وبلىسىنىڭ وزىندە وسى سالاعا ارناپ بىرنەشە جاڭا عيماراتتار سالىندى. اۋدانداعى دارىگەرلەر مەديتسينالىق كاسىپتىك كەڭەستەر الۋ ءۇشىن بۇرىنعىداي وبلىستىق اۋرۋحاناعا ات سابىلتىپ كەلمەيدى. ءبىراز اۋدانداردا وبلىستىق اۋرۋحاناعا تىكەلەي بايلانىسقا شىعاراتىن بەينەقوندىرعىلار بار. زاماناۋي شەتەلدىك اپپاراتتار مەن قۇرالداردىڭ ارقاسىندا ناۋقاس جاندار شىبىن جانى شىرقىراپ, كەۋدەسىن سۇيرەتىپ الىسقا بارمايدى. ولارعا جەرگىلىكتى جەرلەردە انىق دياگنوز قويۋعا ءمۇمكىندىك جەتەدى. عاجاپ ەمەس پە؟ وسى جۇمىستاردىڭ بارلىعى دا ماماندارسىز شەشىمىن تاپپاق ەمەس. سوندىقتان مەديتسينا ماماندارىن دايىنداۋعا اسا زور كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. جيىرما جىلدان بۇرىنعى كورىنىستى ءبىز دە ۇمىتقانىمىز جوق. مەديتسينانىڭ عاجايىپ مۇمكىندىكتەرىنەن كەيىن قالعان ەدىك. بۇل كۇندە اۋداندارداعى, اۋىلدارداعى فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەردە «جەدەل جاردەم» كولىكتەرى بار. اۋىل ادامدارى اۋىرىپ-سىرقاعاندا وسى كولىكتىڭ ارقاسىندا ولارعا العاشقى مەديتسينالىق جاردەم كورسەتىلەدى, قاجەت بولعاندا ناۋقاس اۋرۋحاناعا جەتكىزىلەدى. قازىر نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن قولعا الىنعان «دەنساۋلىق» پويىزى ساپالى مەديتسينالىق قىزمەتتى الىس اۋىلدار ءۇشىن دە قولجەتىمدى ەتۋگە كوپ ۇلەس قوستى. ءبىزدىڭ قوستاناي تەمىر جول اۋرۋحاناسى وسى يگىلىكتى ىسكە اتسالىسىپ كەلەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ جالپى جەتكەن جەتىستىكتەرىنە دە كەڭىنەن توقتالدى. ءوندىرىس, ەكونوميكا دامىماي الەۋمەتتىك سالا دا كەنجە قالاتىنى راس. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ جان-جاقتى دامۋىن قازىر ءاربىر قازاقستاندىق تىلەپ وتىرادى. بۇرىن ءتاۋىر زات بولسا ول ەلىمىزدە ەمەس, تەك شەتەلدە وندىرىلەدى دەپ ءبىلۋشى ەدىك. ال قازىر قازاقستان كاسىپورىندارىنىڭ ونىمدەرى الەمنىڭ 126 ەلىنە بەلگىلى ەكەنىن ايتىپ ءوتتى پرەزيدەنت. سالتاناتتى جينالىستا پرەزيدەنتىمىز ەسكەرتكەندەي, جاس تاۋەلسىز ەلدىڭ الدىندا شەشىمىن كۇتكەن تالاي ىستەر بار. حالىقتىڭ دەنساۋلىعى – ۇلتتىڭ, مەملەكەتتىڭ بولاشاعى. تازا سۋ, قۇنارلى توپىراق ادام دەنساۋلىعىنىڭ قاينار كوزى. پرەزيدەنت وسى ماسەلەلەردىڭ جاھاندىق وزەكتىلىككە اينالعانىن ەسكەرتتى. مۇنىڭ بارلىعى تاۋەلسىزدىگىن وسىدان جيىرما جىل عانا بۇرىن الىپ, كەمەسىن تولقىنعا تۇزەگەن جاس مەملەكەتكە دە سالماق تۇسىرەرى حاق. ادامدار دەنساۋلىعىن ساقتاۋ تەك مەديتسينانىڭ عانا شارۋاسى ەمەس, ول جۇمىلا كىرىسەر ورتاق ماسەلە. سالتاناتتى مىنبەردەن سويلەگەن ەلباسىنىڭ ءسوزى مەنى وسىنداي ويلارعا جەتەلەدى. ەلىمىز تىنىش, جۇرتىمىز امان بولسا, ەلباسىمىز باستاعان ايدىندى بولاشاققا دامۋدىڭ داڭعىل جولىمەن جىلجي بەرەمىز. ءمارزيا ەسقازينا, قوستاناي تەمىر جولى اۋرۋحاناسى باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى. قوستاناي. بۇقارالىق سپورتقا كەڭ ءورىس اشىلادى ەلباسىمىزدىڭ بايانداماسىن ىجداعاتپەن تىڭداعاندا وتانىمىز باعىندىرعان بەلەستەر كوڭىل مارقايتتى. ءبىزدىڭ مەملەكەت, ءبىزدىڭ ەل الەمدىك داعدارىستى كوپتەگەن وركەنيەتتى ەلدەرمەن سالىستىرعاندا جەڭىل ءوتكىزدى. داعدارىس جالعاسقان جاعدايدا دا قازاقستاننىڭ جەرگە قارايتىنداي جاعدايى جوق. ۇلتتىق قورىمىز 80 ميلليارد دوللارعا جۋىقتاپ قالعان. 1993 جىلدان بەرى جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىم 16 ەسە ءوسىپتى. دۇنيە ءجۇزىندە وتانىمىز تابىس دەڭگەيى ورتاشادان جوعارى ەلدەر ساناتىنا ەندى. بۇنى ءبىز ءوز ومىرىمىزدەن كورىپ وتىرمىز. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ازداعان جىلدار ىشىندە قىرىق-ەلۋ جىلداردا عانا مۇمكىن بولاتىنداي نىساندار سالىندى. ءۇش ميلليونعا جۋىق حالقى بار وبلىس ورتالىعىندا تسيرك سارايى بولماعان ەدى, تاۋەلسىزدىكتىڭ تويىندا وعان دا قول جەتكىزدىك. قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ەشقايسىسى سىرتقا قاڭعىپ, جۇمىس ىزدەپ جۇرمەگەنىنىڭ ءوزى بىزدەگى جاعدايدىڭ قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان زامان ەكەندىگىن اڭعارتسا كەرەك. ەلباسىعا سپورتشىلار قاۋىمىنىڭ العىسى مول. قازىر وبلىستا 4649 سپورت عيماراتى بار. بيىل شىمكەنتتە جابىق جەڭىل اتلەتيكالىق مانەج پايدالانۋعا بەرىلىپ, اشىلۋ سالتاناتىنا ەلباسىنىڭ ءوزى قاتىستى. بۇل رەسپۋبليكا بويىنشا جۇگىرۋ جولىنىڭ ۇزاقتىعى 200 مەترلىك بىرىڭعاي جەڭىل اتلەتيكالىق مانەج. قۇداي قالاسا, شىمكەنتتىك سپورتشىلار 720 ورىندىعى بار, ءىرى جارىستار وتكىزۋگە ارنالعان جابىق باسسەيندە جاتتىعاتىن بولادى. اباي ساياباعىندا حالىقارالىق تەننيس كورتى پايدالانۋعا بەرىلمەك. وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ قولداۋىمەن تولە بي اۋدانىنىڭ تاۋ قىراتىندا ورنالاسقان “بايشەشەك” سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 153 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, ويىن جانە بوكس, كۇرەس زالدارى بار ۇلكەن كەشەن ىسكە قوسىلدى. وسىنىڭ ءبارى تەك شىمكەنتتىك سپورتشىلاردىڭ عانا يگىلىگى ەمەس, رەسپۋبليكامىزداعى بارلىق سپورتتىق قۇرامالاردىڭ وقۋ-جاتتىعۋ وتكىزەتىن نىساندارى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا ءبىز وسىنداي جەتىستىكتەرگە جەتتىك. ەلباسىمىز بايانداماسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ تۇبەگەيلى ءوزگەرگەندىگىن ايتتى. باعدارلامادا ەلدە دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى جانە ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزدىڭ سالاماتتى ءومىر سالتىن دامىتۋىن ۇزاق مەرزىمدى شارالارى قاراستىرىلۋى ءتيىس دەپ اتاپ كورسەتتى. دەنساۋلىقتىڭ ۇلكەن كەپىلى – سپورت. ەلىمىزدە بۇقارالىق سپورتتى جانداندىرۋعا بارىنشا قولايلى جاعدايلار تۋعىزىلىپ جاتىر. ال, بۇل دەگەنىڭىز, ۇرپاعىمىز دەنى, ءتانى ساۋ, مىقتى بولىپ وسەدى دەگەندى بىلدىرەدى. بولات قىرىقباەۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى سپورت جانە تۋريزم, دەنە شىنىقتىرۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى. شىمكەنت. ەلىمىزگە تىرەۋ بولامىز ازاتتىقتى اڭساعان قازاقستاندىقتار ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن ەل ەسىندە قالاتىنداي اتاپ ءوتتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ۇلت كوشباسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جينالىستا سويلەگەن ءسوزىن ءبىز ىنتا قويا تىڭدادىق. بۇل – بايتاق ەلىمىز ءۇشىن تەڭدەسى جوق تاريحي كۇن. بابالار ارمانىن اقيقاتقا اينالدىرعان ەلىمىز ءۇشىن ۇلان-اسىر توي. ەندەشە بارشاڭىزدى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىمەن – تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن دەگەن ەلباسىنىڭ جۇرەكجاردى ءسوزىن ەستىگەندە ءوزىم دە قاتتى تەبىرەندىم. مەن وسىدان 25 جىل بۇرىن تارباعاتاي اۋدانىنىڭ تۇعىل كەنتىندە دۇنيەگە كەلدىم. ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ ەلىمىزگە قۇرىلىسشى, ينجەنەر, تەحنيك قىزمەتكەرلەرىن ازىرلەيتىن شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساۋلەتشى-قۇرىلىس فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستىم. ەلباسىنىڭ قامقورلىعى ناتيجەسىندە تەگىن وقۋ, ياعني گرانت بويىنشا ءبىلىم الىپ شىقتىم. وقۋدى ۇزدىك بىتىرگەن سوڭ جوعارى وقۋ ورنىنىڭ باسشىلارى مەنى وسى قاسيەتتى شاڭىراققا قىزمەت ەتۋگە شاقىردى. ەلىمىزدىڭ 20 جىل ىشىندە قول جەتكىزگەن تابىستارى ءتىپتى وركەنيەتتى ەلدەردىڭ وزىنە ۇلگى بولارلىقتاي دەسەم, ارتىق ايتقاندىق ەمەس شىعار. ءبىر عانا مىسال. ەلباسى ءوز بايانداماسىندا «ەگەر 1993 جىلى جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىم 700 دوللار بولسا, بۇگىندە ءبىز 11 مىڭ دوللاردان استام كورسەتكىشكە جەتىپ وتىرمىز. بۇل كورسەتكىش ءوسىم 16 ەسە دەگەن ءسوز. 2010 جىلدان باستاپ ۇدەمەلى-يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋدىڭ كەزەڭى باستالعانى بەلگىلى. تەك شىعىس قازاقستان وبلىسىندا سوڭعى ەكى جىلدا عانا 30-دان استام يننوۆاتسيالىق جوبالار جۇزەگە استى. وسكەمەندەگى ءتۇستى مەتاللۋرگيانىڭ الىپتارى – «كازتسينك», «تيتان-ماگني كومبيناتى», «ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتىندا» يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ ناتيجەسىندە جاڭادان مىڭعا تارتا جۇمىس ورنى اشىلدى. «كازتسينك» جشس ەكى جاڭا زاۋىتتى پايدالانۋعا بەردى». ەلباسىنىڭ «ەنشىمىزگە بۇيىرعان ەرەن باقىت» دەگەن بايانداماسىندا قازاقستاندا ۇزدىك ءبىلىم بەرۋ, ۇزدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ, ۇزدىك مەملەكەتتىك باسقارۋ قاجەتتىگى جونىندە دە ءوز ويلارىن ءبىلدىردى. ءبىزدىڭ تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەت جىلىنا ءوندىرىستىڭ ءار سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىن جۇزدەگەن مامانداردى ازىرلەپ شىعارادى. قازاقستاننىڭ 20 جىلداعى قول جەتكەن تابىستارى ەرەكشە. ەلىمىزدىڭ ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋى, قىسقى ازيا ويىندارىن وتكىزىپ قانا قويماي, وندا قارىشتاپ العا باسىپ كەلە جاتقان قىتاي, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا سياقتى الىپ مەملەكەتتەردىڭ سپورتشىلارىن شاڭ قاپتىرىپ, ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الۋى شىنىندا دا زور باقىت. باس-اياعى ون شاقتى جىل ىشىندە ارقانىڭ توسىندە اسەم دە اسقاق استانانى تۇرعىزۋدىڭ ءوزى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ەرلىگى مەن ورلىگى بولسا كەرەك. استانادا بوي كوتەرگەن «استانا-ارەنا» ستاديونى, اسپانمەن تىلدەسكەن ءزاۋلىم تۇرعىن ۇيلەر, ءساندى عيماراتتار كوزدىڭ جاۋىن الادى. تاۋەلسىزدىك العان جيىرما جىل ىشىندە سايىن دالانىڭ توسىنەن بوي كوتەرگەن ارۋ استانا ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. قازاقستان بولاشاعى – جاستاردا. ەلىمىزدە ىنتىماق پەن تاتۋلىق, بەيبىتشىلىك سالتانات قۇرا بەرسە, ەرتەڭگى كۇنىمىز دە مەرەيلى بولماق. قازاقستاندى مەكەندەپ جاتقان جۇزدەن اسقان ۇلت وكىلدەرىنىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعى جاراسا بەرسە, گۇلدەنگەن قازاقستاننىڭ الار اسۋى ەڭسەلەنە بەرمەك. دارحان عىلىمبەك ۇلى, د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى وندىرىستىك-تەحنيكالىق ءبولىمنىڭ ينجەنەرى. جاستارعا بىلىمدىلىك جاراسادى مەن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ قۇرداسى بولعانىمدى ماقتان ەتەمىن. قازاقستاننىڭ ازات ويلى ۇرپاعىنىڭ ءبىر وكىلى رەتىندە الاڭسىز ەسەيىپ, ەرجەتىپ كەلەمىن. شىنى كەرەك, باستاپقىدا اسكەري ماماندىقتى تاڭداماپ ەدىم. جەرگىلىكتى اۋىل مەكتەبىن بىتىرگەننەن كەيىن ەكونوميست بولۋدى ارمانداپ, وبلىس ورتالىعىنداعى پەتروپاۆل قۇرىلىس-ەكونوميكالىق كوللەدجىنە وقۋعا ءتۇستىم. ونى تامامداعان سوڭ اڭسارىم «وفيتسەر اتانسام, ءومىر بويى ەلىمە, حالقىما قىزمەت ەتسەم» دەگەن ىشكى ۇمتىلىس پايدا بولدى. قيىندىعى دا, ەرەكشەلىگى دە مول ماماندىقتى ءتۇپكىلىكتى قالاۋىما ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاستارعا ارناپ سويلەگەن ءسوزى كەرەمەتتەي اسەر ەتتى. سەندەرگە قايدا وقيمىن دەسەڭدەر دە جول اشىق. مەملەكەت ول ءۇشىن بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىر. مەن بۇگىنگىنىڭ جاستارىنا سەنەمىن, دەگەن ەدى. وسىدان كەيىن وفيتسەرلەر ساپىندا تۇرۋعا بەل بۋدىم. قازىر ۇزدىك وقيمىن. «التىن بەلگىگە» ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرىمىن. پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءار ءسوزىن ءۇلكەن ىقىلاسپەن تىڭدايمىن. ءتاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا جاساعان بايانداماسىن بۇكىل كۋرسانتتار بولىپ تىڭداپ, ۇلكەن اسەر الدىق. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى قارقىنمەن وركەندەپ, ءوز دامۋ جولىمىزدى نىق تاڭداپ الۋىمىز, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ باستاۋىمەن ساياسي, ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ جۇزەگە اسۋى كەۋدەمىزگە ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتتى. جەتكەن جەتىستىكتەرىمىز, الەمدىك قوعامداستىق الدىندا زور بەدەلگە يە بولۋىمىز – حالىقتار اراسىندا بەرىك دوستىقتى, تۇسىنىستىكتى قالىپتاستىرا ءبىلۋىمىزدىڭ ارقاسى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى الداعى اتقارىلاتىن ۇلان-عايىر مىندەتتەردى دە بەلگىلەپ بەردى. ءبارىمىزدىڭ الدىمىزدا ءبىر عانا مىندەت تۇر, ول – مەملەكەتتىلىگىمىزدى ودان ءارى بەرىكتەندىرە ءتۇسۋ, جۇرتشىلىقتىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەپ, تۇرمىس-داۋلەتىنىڭ ارتا ءتۇسۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل ورايدا, ورتاق ىسكە جۇمىلۋداعى جاستاردىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ۋاقىت بىزگە – جاس ۇرپاققا وسىنداي امانات جۇكتەپ وتىرعانىن ايقىن سەزىنەمىز. ازاتتىقتىڭ, ەركىندىكتىڭ قانداي قيىندىقتارمەن كەلگەنىن جەتە ءتۇسىنەمىز. ءبىز ەلباسىنىڭ ءار ءسوزىن بولاشاققا نۇسقاعان اماناتتاي قابىلدايمىز. قاي سالادا جۇرسەك تە, جۇرەگىمىز ەل, وتان دەپ سوعادى. قازاقتا «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەگەن تاماشا ءسوز بار. اۋىزبىرلىگىمىز, ىنتىماعىمىز مىقتى بولسا, المايتىن اسۋىمىز, جەڭبەيتىن قيىندىعىمىز بولمايدى. ويتكەنى, قازاقستان – ورتاق ءۇيىمىز. بولىسە المايتىن ەشتەڭەمىز جوق. اركىم وزىنە جۇكتەلگەن تاپسىرمانى بار ىنتا-جىگەرىن سالىپ ساپالى ورىنداسا, تىرنەكتەپ جينالاتىن تابىس وسىلاي قۇرالادى. پرەزيدەنتتىڭ ءار ءسوزى مەنىڭ قۇلشىنىسىمدى ارتتىرىپ, جاقسى وقۋعا, قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ارالاسۋعا اركەز جىگەرلەندىرىپ وتىرادى. ءوزىم ينستيتۋت بويىنشا 2010-2011 جىلعى وقۋ ماۋسىمىنىڭ ۇزدىك كۋرسانتى اتاندىم. عىلىمي جۇمىستار بايقاۋىندا «جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنان قورعانۋ» پانىنەن ءبىرىنشى ورىندى يەلەندىم. دەنە شىنىقتىرۋ, جاۋىنگەرلىك دايىندىق جاعىنان دا الدا ءجۇرۋدى مىندەت سانايمىن. ەركەبۇلان ەرسايىنوۆ, ءىىم ىشكى اسكەرلەرى پەتروپاۆل اسكەري ينستيتۋتىنىڭ كۋرسانتى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.