• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
17 جەلتوقسان, 2011

قۋانىش قۇشاعىنداعى قازاقستان

561 رەت
كورسەتىلدى

قانات ەسكەندىر – الماتىدان.

الماتى قالاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن مەرەكەلەۋدى قالا اكىمدىگى, ۇلى وتان جانە اۋعانستان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەن ساياسي پارتيالاردىڭ جانە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى بىرلەسىپ جەلتوقسان الاڭىنداعى «تاۋەلسىزدىك» مونۋمەنتىنە گۇل شوقتارىن قويۋ راسىمىنەن باستادى. شاراعا قاتىسۋشىلار تاۋەلسىزدىك قۇرباندارىن ءۇنسىز ەسكە الىپ, ولاردىڭ رۋحىنا قۇران باعىشتادى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ پولكوۆنيگى, ارداگەر جۋرناليست قارابي مۇحام­بەت­قاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى – ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن كارىگە دەيىنگى بارلىق جاستاعىلاردىڭ ەڭ قۋا­نىشتى كۇنى. بۇل كۇنگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن اتا-بابامىز قانى مەن جانىن تاۋەكەلگە تىكتى. ونىڭ قادىرى مەن قاسيەتىن ءاربىر اتا-انا پەرزەنتى بەسىكتە جاتقان كۇننەن باستاپ ساناسىنا ءسىڭىرۋى ءتيىس. سوندا عانا تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى بولادى, دەپ ول  جيىلعان توپ الدىندا تەبىرەنە ءسوز سويلەدى. گۇل قويۋ راسىمىنەن كەيىن الماتىلىقتار استانا الا­ڭىن­دا قازاقستاندىق ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ قاتىسۋىمەن ءوت­كەن مەرەكەلىك كونتسەرتتى تاماشالاپ, باسقا دا مەرەكەلىك شا­را­لارعا قاتىستى. كەشكىسىن قازاق ەستراداسىنىڭ جۇلدىز­دا­رى الماس كىشكەنباەۆ, قايرات نۇرتاس, گۋليا تولەگەنوۆا, مە­رۋەرت تۇسىپباەۆا, «ازيا», «جىگەر», «All داۆاي» توپ­تا­رىنىڭ كونتسەرتتىك باعدارلاماسى مەرەكە ءسانىن كىرگىزىپ, الماتى اسپانى وتشاشۋمەن كومكەرىلدى.

 باقتيار تايجان – شىمكەنتتەن.

ەلباسى كوشەتتى جەرگە تەرىس قاداسا دا تامىر الاتىن شىم قالا – شىمكەنتتى قازاقستانداعى ءۇشىنشى قالاعا تەڭەدى. دۇرىس-اق. بىراق, وسى ءۇش ميلليونعا جۋىق حالقى بار وبلىستىڭ ورتالىعىندا تاڭقالارسىز, تاڭقالماسسىز ساۋلەتتى نەكە سارايى جوق ەدى. قازىر بار. بەلگىلى كاسىپكەر, مەتسەنات راشكۇل وسپاناليەۆا قالانىڭ قاق ورتاسىنان كەرەمەت ساراي كوتەردى دە تاستادى. جىل ون ەكى ايدىڭ ەكى ايىندا عانا قار جاتاتىن وڭ­تۇس­تىككە جەڭىل اتلەتيكا مانەجى كەرەكتىگى ۇنەمى ايتىلاتىن. ەندى بار. قازاقستان جەڭىل اتلەتتەرىنىڭ كوز قۋانىشىنا وراي اشىلعان جەڭىل اتلەتيكا مانەجىنىڭ تۇساۋىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى كەسىپ بەردى. شىمكەنتتە اباي ساياباعى بار بولعانىمەن, جۇرەسىنەن وتىر­عان ەسكەرتكىشىنەن باسقا ۇلى ابىزدى ەسكە تۇسىرەتىندەي قۇندىلىقتار جوق بولاتىن. ەندى بار. بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپ­كەرشىلىگى اياسىندا “حاكىم اباي” مۇراجايى بوي كوتەردى. قاڭتار-قاراشا ايىن قوسىپ ەسەپتەگەندە, 324,5 ملرد. تەڭگەنىڭ ونەركاسىپ ءونىمى ءوندىرىلىپ, وبلىس ەكونوميكاسىن دامىتۋعا 228,8 ملرد. تەڭگە باعىتتالعان وبلىستا ءبارى بار سياقتى كورىنگەنىمەن, تسيرك جوق ەدى. اتىمەن جوق بولاتىن. وڭتۇستىكتىڭ بالعىندارى تسيركى بار وبلىستاعى بالالارعا قىزىعىپ جۇرەتىن. ەندى بار. اباي اتىنداعى ساياباق ىشىنەن سالىنعان تسيرك تاۋەلسىزدىك كۇنىنە تارتۋ ەتىلدى. بالالاردىڭ دا, ولاردىڭ اتا-انالارىنىڭ دا قۋانىشتارىندا شەك جوق. – ەلىمىزدە جاسالىپ جاتقان جاقسىلىقتاردىڭ بارلىعى ەل تاۋەلسىزدىگىمەن تىكەلەي بايلانىستى, – دەدى وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ. – قىسقا مەرزىم ىشىندە وبلىس ومىرىندە ءبىر عاسىرعا جۇك بولاتىنداي نىساندار ىسكە قوسىلدى. وسىن­داي جاقسىلىقتار رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق وبلىستارىندا جال­عاسىپ جاتىر. قازاق بالاسى العىس ايتسا, قازاقتىڭ با­سىن تورگە وزدىرعان, ابىرويىن ارتتىرعان, الەمدەگى مىقتى مەم­لەكەتتەرمەن يىق تىرەستىرۋگە جارايتىن ەتكەن ەلبا­سى­مىزا راحمەت ايتۋى كەرەك. تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى بولسىن! كەشە تويلانعان مەرەيتوي مەرەيتويعا ۇلاسا بەرسىن.

 باقبەرگەن امالبەك – كوكشەتاۋدان.

قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى اقمولا وبلىسىنىڭ تاريحىنداعى ەڭ ۇزاق جالپىحالىقتىق مەرەكە رەتىندە جادىمىزعا جازىلادى. قاراشانىڭ 26-سىندا «مەنىڭ قازاقستانىم» پاتريوتتىق اكتسياسىمەن باستالعان «تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما شىڭىندا» كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ وزىندە عانا 88 مادەني-كوپشىلىك شارا وتكىزىلدى. كۇنتىزبەلىك وقيعالاردىڭ بارلىعى ءماندى-ماڭىزدى بولعاندىعىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. اسىرەسە, ايگىلى جەرلەستەرىمىز, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ «ابىلاي حان», ورىنباي جانايداروۆتىڭ «وقجەتپەس» سپەكتاكلدەرىنىڭ قويىلىمى ەل رۋحىن اسپانداتقانى انىق. وسى ورايدا, قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ ايشىقتى ءارى العاشقى تابەرىك ءمۇسىن-ەسكەرتكىشتەرىن سومداعان تولەگەن دوسماعامبەتوۆتىڭ وزىنە دە ەسكەرتكىش اشىلۋى زور قۋانىش ەدى. وسىناۋ جۇلدىزدى 20 كۇندە وبلىس اۋماعىندا 36 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. ەڭبەكشىلدەر اۋدانىندا ورتالىق كىتاپحانا مەن ءبىرجان سالدىڭ مەموريالدىق كەشەنى, كوكشەتاۋ قالاسىنداعى اۋەجايدىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى, تاۋەلسىزدىك ستەللاسى, بۇلاندىدا كلۋب پەن مەشىت, وبلىس ورتالىعى مەن اۋدانداردىڭ بارلىعىندا تۇرعىن ۇيلەر, مەكتەپتەر مەن شاعىن بالاباقشا ورتالىقتارى اشىلدى. سالا قىزمەتكەرلەرىن, ارداگەرلەر مەن جاستاردى ماراپاتتاۋ شارالارى دا كوڭىل وسىرەدى. «تاۋەلسىزدىك» الاڭى بيىل ايرىقشا قۇلپىرا ءتۇستى. الاڭ­نىڭ ءوزى, ونىمەن قاناتتاس ورتالىق ساياباق تولىقتاي قايتا جاڭعىرتىلدى. كۇنى كەشە بوي كوتەرگەن ءزاۋلىم «ءتاۋ­ەل­سىزدىك» ستەللاسى بارشامىزدىڭ ارمان-تىلەگىمىزدى اسپان­دا­تىپ تۇر. الاڭ 16 جەلتوقساندا «سەنى ماڭگى جىرلايمىن, تاۋەلسىزدىك!» اتتى مادەني-كوپشىلىك باعدارلاماسىمەن جۇرتشىلىقتى ەرەكشە تولعانىسقا بولەدى. ەلىمىزدىڭ باستى مەرەكەسى مەرەكەلىك وتشاشۋمەن جالعاستى.

 ومىر ەسقالي – پەتروپاۆلدان.

قىزىلجار وڭىرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا  ارنالعان مەرەيتويلىق شارالار كەڭ اۋقىمدا قامتىلىپ, وزىندىك مازمۇندىلىعىمەن ەرەكشەلەندى.  وبلىس ورتالىعىنداعى باس الاڭدا «تاۋەلسىز ەل – تاتۋ ەل» مەرەكەسىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى تەاترلان­دىرىلعان قويىلىم مەن كونتسەرتتىك باعدارلاماعا جالعاستى. بوركي  كەنتىندە  تۇرعىندار اراسىندا شاڭعى جارىسىنان قالا بىرىنشىلىگى ءوتتى. جۇمىسشى كەنتى, بەنزوستروي  شاعىن اۋداندارىندا مەرەكەلىك ساۋدا ۇيىمداستىرىلدى. دراما تەاترلارىندا جاڭا قويىلىمدار, مادەنيەت ۇيىندە «وتانىم – ءانىم مەنىڭ» پاتريوتتىق اندەر  كونكۋرسى تاماشالاندى. بۇل جولى 1986 جىلعى جەلتوقسان كوتەرىلىسى قۇرباندارى مەن جازىقسىز جاپا شەگۋشىلەرىنە ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىلدى. جەرلەسىمىز, مارقۇم نۇرجان قالياسقاروۆتى ەسكە تۇسىرۋگە ارنالعان ۆولەيبول تۋرنيرىنە پەتروپاۆل قالاسىنان جانە قىزىلجار اۋدانىنان كوماندالار قاتىسىپ,  جارىس كورىگىن قىزدىردى.  جۇلدەلى ورىنداردى وبلىستىق قىلمىستىق-اتقارۋ دەپارتامەنتى, بەسكول كەنتىندەگى «پاراسات» مەكتەپ-ليتسەيى جانە پەتروپاۆل اسكەري ينستيتۋتىنىڭ ۆولەيبولشىلارى يەلەندى.  سپورتتىق دودانى قالالىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمى, «جەلتوقسان اقيقاتى» ۇيىمى, نۇرجان قالياسقاروۆ اتىنداعى قور ۇيىمداستىرىپ,  ب.تۇرعاراەۆ, ق. شوتاەۆ, ب. شايمەرلەنوۆ سەكىلدى جەكەلەگەن ازاماتتار دەمەۋشىلىك كورسەتتى.

 ايقىن نەسىپباي – قاراعاندىدان.

ءوندىرىستى ءوڭىر قالالارى مەن اۋدان ورتالىقتارى, اۋىلدارى تۇرعىندارىن شاتتىققا بولەگەن تاۋەلسىزدىكتىڭ تورقالى توي ءدۇبىرى بارلىق جەردە شالقىدى. قاراعاندىنىڭ  بۇكىل مادەنيەت وشاقتارى, سپورت ورىندارى, ساياباقتارى تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن بارشا جاندى قىزعىلىقتى مادەني-كوپشىلىك شارالارعا باۋرادى. مەرەيلى مەرەكەنىڭ دۋماندى قۇشاعى ءوڭىر جۇرتىنا دا ايقارا اشىلدى. قارقارالى اۋداندىق  مادەنيەت ۇيىندە «جاساي بەر, قازاقستان!» اتتى قالا مەكەمەلەرى مەن وقۋ ورىندارى اراسىنداعى ونەر فەستيۆالى ءوتتى. ەجەلدەن ءان مەن كۇيدىڭ ورداسى سانالاتىن ايماقتىڭ  ونەرپازدارى سايىسىندا  جاڭا تالانتتار تانىلدى. بۇدان كەيىن مەرەكەلىك سالتانات ءسانى «تاۋەلسىزدىك – ەلدىگىم مەن ەرلىگىم» تاقىرىبىندا  « كوگىلدىر وت» باسىندا كەزدەسۋشىلەردىڭ اسەرلى كەشىمەن جاراستى. وسى ۋاقىتتا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ ۇلكەن ءبىر شوعىرى ورتالىق ستاديوندا سپورتتىڭ قىسقى تۇرلەرى بويىنشا جارىستى قىزدىرىپ جاتتى. الىستاعى ەگىندىبۇلاق كەنتىنىڭ تۇرعىندارى «با­با­لار­دىڭ ارمانى – بوستاندىقتىڭ اق تاڭى» اتتى تەاترلان­دىرىل­عان كورىنىستى تاماشالاسا, قاراعايلىلىقتارعا ارنالىپ  «ءتاۋ­ەلسىزدىكتىڭ بيىك تۋى»  كونتسەرتتىك  باعدارلاماسى ۇسىنىلدى. قارقارالىلىقتار سياقتى اباي اۋدانىنىڭ دا جۇرت­شىلىعى مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيدىڭ قۇشاعىندا بولدى. ۇلى اقىن اتىنداعى قالادا جاڭادان اشىلعان كونتسەرتتىك زالدا, قالپىنا كەلتىرىلگەن  كەنشىلەر مادەنيەت سارايىندا, قايتا­دان جايناپ-جارقىراعان ستاديوندا باس قوسقان قاۋىم توي قۋانىشىن ورتاقتاسا  ءبولىستى. بۇل كۇن بۇقار جىراۋ اۋدانىنداعى ىنتىماق اۋىلى ومىرىندە ەرەكشە ەستە قالدى. جاڭادان اشىلعان كلۋبتا  جەر­گىلىكتى جاستار ءوز ونەرلەرىن  اتا-انالارىنا, اعا-اپا­لارىنا العاش رەت جايلى جاعدايدا تانىستىردى. مەرەكەلىك توي-دۋمان  تەڭىزدەن  بالقاشقا , ۇلىتاۋدان بوتاقاراعا دەيىنگى كەڭ ايماقتى جاڭعىرىقتىرىپ, جۇرت مەرەيىن تاسىتتى.

 نازيرا جارىمبەتوۆا – قوستانايدان.

قوستانايدا ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالىپ  كوپتەگەن شارالار وتكەن بولاتىن. ولار مەرەكە كۇنى دە جالعاسىن تاپتى.  سىقىرلاعان سارى ايازعا قا­راماستان قوستانايلىقتار  قالا ورتالىعىنا  جينالدى. ونداعى سيتي-ورتالىقتا مەرەكەلىك جارمەڭكە باستالىپ تا كەتتى. بۇل اپتا  سايىن وتەتىن  جارمەڭكە ەمەس, مەرەكەلىك ساۋدا بولعاندىقتان, ونىڭ بەزەندىرىلۋى دە عاجاپ ەدى. ادامداردىڭ جۇزىندە مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيدى اياز دا جاسىرا المادى. ولار ورتالىققا ساۋدا ءۇشىن دە ەمەس, مەرەكەدە كورىسۋ, ءبىرى-بىرىنە قۇتتى بولسىن ايتۋ ءۇشىن جينالعانىن ورتالىقتاعى اسەم اۋەندەر دە ايگىلەي تۇسكەندەي. مەرەكەلىك ساۋدامەن قاتار جۇرت ورتالىقتاعى وبلىستىق كوركەم­­سۋ­رەت گالەرەياسىندا جاس قولونەرشىلەر ارلان اڭقاۋوۆ پەن ايدىن ديحانباەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك شۋاعى» اتتى كورمەسىنىڭ اشىلۋىن تاماشالادى. جاستار بىرلەسكەن جۇمىسىن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارناپتى. گالەرەيانىڭ ەكپوزيتسيا زالىندا ەكى شەبەر­دىڭ قىرىققا جۋىق جۇمىسى قويىلعان. بۇل قازاق حالقىنىڭ ساندىك-قولدانبالى ونەرىنىڭ ۇلگىلەرى, ياعني قۇرىمنان تىگىلگەن بۇيىمدار مەن كيىزدەن جاسالعان ۇلتتىق مانەردەگى پاننولار كورەرمەن قيالىن ۇلى دالانىڭ تەرەڭ تاريحىنا جەتەلەيدى. ۇلتتىق ناقىشتاعى ويۋ-ورنەكتەردى پايدالانۋ اۆتورلارعا ءتان قولتاڭبا ەكەنى كورىنىپ تۇردى. بۇگىن ورىمدەي جاستاردىڭ حالقىمىزدىڭ ءتول ونەرىن تۇلەتۋى ءتاۋ­ەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا جاڭعىرعان قوعامدىق سانانىڭ كورىنىسى ەدى. ارلان قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكا كوللەدجىنىڭ ديزاين ءبولى­مىن اياقتاعاننان كەيىن بويىنداعى قابىلەتىن ۇشتاي تۇسكەن. ول اپپلە­كاتسيانىڭ ەرەكشە تەحنيكاسىن ويلاپ تاپتى. ونىڭ بويالعان جۇننەن ورنەكتەپ, وي ايتا بىلگەن پاننولارى ماماندار تاراپىنان دا جاقسى باعاسىن الىپ ءجۇر. ال ايدىن اكەسىنەن ۇيرەنگەن كاسىبىن دا­مىتىپ, تەرى وڭدەپ, ودان تورسىق پەن قامشى تۇرلەرىن جاسايدى. نەگىزىنەن تابيعي زاتتاردى پايدالانىپ, كوركەم كومپوزيتسيالار جاساعان جاس قولونەرشىلەر شىعارمالارىندا تاۋەلسىزدىكتى جىرلايدى. مەرەكە كۇنى قالا ورتالىعىندا وبلىستىق فيلارمونيانىڭ ءارتىس­تەرى, ءوز كوركەمونەرپازدار ۇجىمدارى ءان مەن بيدەن شاشۋ شاشتى.سونداي-اق, سپورت جارىستارىنسىز مەرەكە دۋمانى قىزبايدى. قوس­تاناي قالاسىنىڭ ىرگەسىندە ورنالاسقان زاتوبول كەنتىندەگى سپورتزالدا باسكەتبولدان ارداگەرلەر اراسىنداعى وبلىستىق تۋرنير باستال­دى. وبلىس ورتالىعىندا قوستانايلىقتار پاۋەرليفتينگتەن ەرلەر جانە ءجاسوسپىرىم قىزدار مەن ۇلدار اراسىندا وتكەن وبلىستىق اشىق چەمپيوناتتى تاماشالادى. كەشە قالالىقتار قوستانايدىڭ شەتىندەگى توبىلدىڭ جاعاسىنا جينالدى. وندا سپورتسۇيەر قاۋىم شاڭعى ماۋسىمىنىڭ اشىلۋىن تاماشالادى.

 فاريدا بىقاي – پاۆلوداردان.

مەرەكەگە ساي ۇيىمداستىرىلعان سالتاناتتى شارالار وبلىس ورتالىعىنداعى ورتالىق الاڭنان ءان-شاشۋ توگىپ, قالا ونەرپازدارى شىرقاعان ەلدىكتى, ەگەمەندىكتى اسقاقتاتقان اۋەندەردەن باستاۋ الدى. ورتالىق الاڭدا «ازات ەلدىڭ ۇلاندارى» مەرەكەلىك باعدارلاما, حالىقتىق سەرۋەن, سپورتتىق شارالار, جاستارعا ارنالعان كونتسەرتتىك باعدارلامالار قىزا ءتۇستى. قالالار, اۋىل-ايماق, اۋدان ورتالىقتارى ءبارى دە تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىن اتاپ وتۋگە ساي لايىقتى بەزەندىرىلگەن. كۇننىڭ ىزعارىنا قاراماستان مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيلەرى ورنىقتى حالىق الاڭعا كوپ جينالدى. تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنىڭ مەرەكەلىك شەرۋى – حالىقتىڭ مەرەيىن كوتەرىپ-اق تاستادى. جالپى, مەرەكەلىك شارالار 16-17-18 ءۇش كۇنگە بەلگىنەگەن. مەرەكەنىڭ العاشقى كۇنى وبلىس ورتالىعىنداعى «شاڭىراق» ورتالىعى شىعارماشىلىق ۇجىمدا­رى­نىڭ «ءوز ەلىم مەنىڭ» مەرەكەلىك كونتسەرتى, «بەيبىتشىلىك پەن جاسام­پازدىقتىڭ 20 جىلى» كىتاپ كورمەلەرى, تانىمدىق ويىندار باعدار­لا­ماسىنا جالعاستى. ەستاي اتىنداعى مادەنيەت سارايى «تاۋەلسىز ەل – ماقتانىشىم, وركەندەي بەر ۇرپاق ءۇشىن» بالالار شىعارماشىلىق ۇجىمدارىنىڭ مەرەكەلىك كونتسەرتى, دجاز وركەس­ترى­نىڭ كونتسەرتى «كولوس» بالالار مادەني ويىن-ساۋىق ورتالىعى شى­عارماشىلىق ۇجىمدارىنىڭ «كوڭىلاشار» كونتسەرتتىك باعدارلاماسى «دوستىق» كونتسەرت زالىندا اۆتورلىق ءان كلۋبىنىڭ «ءان – جىرىم ساعان – تۋعان جەر!» كونتسەرتى, مەملەكەتتىك تىلدەگى پاتريوتتىق اندەر كون­كۋرسى مەن قالالىق ەتنوستىق مادەنيەتتەر فەستيۆالى لاۋرەات­تا­رىنىڭ, كامەرالىق حوردىڭ كونتسەرتى, مەكتەپ جانە كوللەدج وقۋشى­لا­رى اراسىنداعى كوڭىلدى تاپقىرلار كلۋبىنىڭ ويىنىنا ۇلاستى. مەرەكەلىك شارالار بارىسى قالانىڭ ءاربىر شاعىن اۋداندارىن قامتىعان. قۋات ابۋسەيىتوۆ اتىنداعى جاستار ۇيىندە كۇنى بويى قازاق كينولارى كورسەتىلسە, كىتاپحانالاردا ەگەمەندىك قۇرداستارىمەن كەزدەسۋلەر, جاڭا كىتاپتار تۇساۋكەسەرى, اقىنداردىڭ جىر ءمۇشايراسى ءوتتى. قاشىر اۋدانىندا وتكەن مەرەكەلىك شارادا حالىق قازاق تىلىندە ءان سالىپ, بي بيلەدى. وسى كۇنى اۋدان ورتالىعىنداعى ەكى بالاباق­شا­دا قازاق تىلىندە ءتالىم-تاربيە بەرەتىن توپتار اشىلدى. وبلىس ورتالىعىندا دارىگەرلەرگە 59 مەديتسينالىق كولىك بەرىلدى. ەلدىك, تاۋەلسىزدىككە ارنالعان مەرەكەلىك شارالاردىڭ جالعاسى ەستاي اقىن اتىنداعى مادەنيەت سارايىندا «ەڭسەلى ەلىم – ەگەمەن قازاقستان» اتتى وبلىس ورتالىعى ونەرپازدارىنىڭ ۇلكەن كونتسەرتىنە جالعاستى. جارقىرعان وت شاشۋ كوك ءجۇزىن جارقىراتتى.

كۇمىسجان بايجان – تالدىقورعاننان.

ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيلى مەرەكەسى الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى – تالدىقورعان قالاسىندا سالتاناتپەن اتالىپ ءوتتى. تاڭەرتەڭنەن ورتالىق الاڭعا جينالعان تۇرعىندار «تاۋەلسىزدىك – تىرەگىمىز» تاقىرىبىنداعى تەاترلاندىرىلعان اسەم كورىنىس ارقىلى ەلىمىزدىڭ 20 جىلدىڭ ىشىندە قول جەتكىزگەن تولايىم جەتىستىكتەرىن كوز الدارىنان تاعى ءبىر وتكەردى. مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيدەگىدەگى كوپشىلىكتى وبلىس اكىمىنىњ ءبىرىنشى ورىنباسارى اماندىق باتالوۆ قۇتتىقتادى. – «ەلۋ جىلدا – ەل جاڭا», دەيدى دانا حالقىمىز. تاۋەلسىز ەلىمىز نەبارى 20 جىلدىڭ ىشىندە كەرەمەت جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ, عاسىرلىќ جولدى ءجۇرىپ ءوتتى, – دەپ ءسوز باستاعان اماندىق عابباس ۇلى بايتاق قازاقستانمەن بىرگە, جەر ءجانناتى جەتىسۋ جەرىنىڭ دە ءوسىپ-وركەندەپ كەلە جات­قان­دىعىنا جان-جاقتى توقتالدى. اق تىلەكتى جالعاعان تال­دى­قورعان قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى مۇرات حالىق پەن تالدىقورعان مەديتسينالىق كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قۇرداسى سۆەتلانا بابكينانىњ سوزدەرى دە شاتتىقتى شالقىتا ءتۇستى. قىستىڭ شىڭىلتىر ايازى «نۇرلانعان قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى» اتتى ارنايى دايىندالعان كونتسەرتتىك باع­دار­لامانى تاماشالاۋعا بوگەت بولا قويعان جوق. مارە-سارە جۇرت مىڭ بۇرالعان بيشىلەر مەن ارداگەر اجەلەردىڭ ونەر­لەرىنە دۋىلداتا قول سوقتى. كوڭىلدى دۋمان كەشكە قاراي دا جالعاسىپ, ورتالىق الاڭعا جينالعان جاستار «كەلەشەگى كەمەلدەنەر بايتاق ەلىم» تاقىرىبىمەن ۇيىمداستىرىلعان بي كەشىن قىزدىردى.

داۋلەت سەيسەن ۇلى – سەمەيدەن.

ورتالىق الاڭدا ءتۇس اۋا باستالعان مەرەكەلىك باستى شا­را­عا قالا تۇرعىندارى كوپتەپ جينالدى. وسى ورايدا ورتا­لىق الاڭنىڭ دا مەرەكەلى جىلى ءوڭى كىرىپ قالعانىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. الاڭعا ايشىقتى تاس تۇتاسىمەن قايتا توسەلىپ, سۋبۇرقاق جاڭادان سالىندى. وعان, كەرىسىنشە, كەشەگى كەڭەس زامانىنان قالعان بۇرىنعى مىنبەر مەن «كۇن كوسەم» ەسكەرتكىشىنىڭ تۇعىرى, اباي تەاترىن كولەگەيلەپ تۇرعان باسى ارتىق شىرشالار الىنىپ تاستالعان بولاتىن. ال سونىڭ ەسەبىنەن الاڭ اۋماعى ءبىرشاما كەڭىپ قالعان ەدى. مەرەكە كۇنى سول اۋماقتى الاڭنىڭ ءبىر شەتىندە اۋەلەتىپ ءان شىرقالىپ, كۇمبىرلەتىپ كۇي تارتىلىپ جاتسا, ەكىنشى شەتىندە بالالار ويىنى مەن سپورتتىق سايىستار قىزۋ تارتىس­پەن ءوتتى. مۇنداعى حالىقتىق مەرەكەلىك سەرۋەن مەرەكەلىك وتشاشۋمەن قورىتىندىلاندى. قالالىق مادەنيەت ساراي­ىندا جاسوتاندىقتاردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكىزىل­گەن وي­ىن-ساۋىقتان دا كورەرمەندەر جاقسى كوڭىلمەن تاراپ جاتتى. بۇل مادەنيەت سارايى دا بيىلعى جىلى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن ەدى. قايسىبىر مەكەمەلەردە مەرەكەلىك شارالار ناقتىلى ءوز كۇنىندە ءوتىپ جاتتى. ايتالىق, پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتا ۇلكەن جيىن ۇيىمداستىرىلىپ, وندا مەرەكە قۇرمەتىنە وراي ۇزدىكتەر ماراپاتتالدى. ال جاستار سارايىندا جاستار اراسىندا كاراتەدەن رەسپۋبليكالىق سايىس وتكىزىلدى. وعان دا جانكۇيەرلەر كوپتەپ جينالدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, سەمەيلىكتەر ۇلىق مەرەكەنى كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇيمەن وتكىزدى.

وڭداسىن ەلۋباي – وسكەمەننەن.

ارايلاپ اتقان اپپاق تاڭدى بۇگىن وسكەمەندىكتەر جاقسىلىققا جورىدى. ويتكەنى, قار مولشىلىقتىڭ كەپىلى, استىق مول شىعىپ, حالىقتى ريزاشىلىققا بولەيدى. ونىڭ ۇستىنە بۇگىن ەرەكشە كۇن. اتا-بابالارىمىز عاسىرلار بويى اڭساعان تاۋەلسىزدىككە 20 جىل تولىپ وتىر. ايتۋلى مەرەكەنى كەندى التاي تۇرعىندارى تاماشا تارتۋلارمەن قارسى الدى. بيىلدىڭ وزىندە وتىزدان استام ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇزەگە استى. سوڭعى ءبىر جىلدا عانا شىرايلى شىعىستا جاڭادان ءۇش اۋىل بوي كوتەردى. ونعا تارتا مەكتەپ, بالاباقشا, الەۋمەتتىك عيماراتتار ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. 16 جەلتوقساندا وسكەمەن مەن اۋدان, قالالاردا سالتاناتتى جيىن­­دار ءوتىپ, ورتالىق الاڭداردا بي بيلەنىپ, اۋەندەر شالقىدى. وسكە­مەن­نىڭ تورىندەگى رەسپۋبليكا الاڭى مەرەكەگە ساي بەزەندىرىلگەن. كو­ڭىل­دى اۋەن شالقىپ تۇر. ءتۇرلى مادەني ورتالىقتاردىڭ وكىلدەرى بي بي­لەپ, قازاقستاننىڭ 20 جىلدا قول جەتكەن تابىستارى جايلى فيلم كورسەتىلىپ, قولونەر شەبەرلەرىنىڭ تۋىندىلارى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلۋدا. ءدال سول كۇنى «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى­نىڭ شتابى ورنالاسقان مەكەمەدە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا بايلانىستى مادەني شارا بولىپ ءوتتى. باسقا پارتيالاردىڭ وكىلدەرى دە ءوز جۇمىستارىن ناسيحاتتاپ جاتتى. جىبەك ماتا كومبيناتى قالا­شىعىنداعى «انا مەن بالا» ورتالىعىندا سول كۇنى بوسانعان بىرنەشە انالارعا جاڭا سەرتيفيكاتتار تاپسىرىلىپ, بىرقاتار جەڭىلدىك­تەر­دىڭ بولاتىنى ايتىلدى. بۇدان ەكى كۇن بۇرىن «انا مەن بالا» ورتالى­عىنىڭ باس دارىگەرى, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, جاقىندا عانا «قۇرمەت» وردەنىن ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ قولىنان الۋ باقىتىنا يە بولعان, وڭىرگە ەسىمى جاقسى تانىس رايا راحيموۆا تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى تويلانعان قاسيەتتى كۇنى سابيلەردى دۇنيە­گە اكەلگەن بىرنەشە انانى قۇتتىقتاپ, ەستەلىك سىيلىقتار تابىس ەتتى. وزەندەر ورنەكتەگەن وسكەمەندەگى مادەني شارالاردىڭ بارلىعى قالا تۇرعىندارىنىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. كەشكىلىك رەسپۋبليكا الاڭىندا جاستارعا ارنالعان بي كەشى ۇيىمداستىرىلىپ, مەرەكەلىك وتشاشۋ قالانى ارايلاندىرىپ جىبەردى.

ەرجان بايتىلەس – قىزىلوردادان.

بۇگىندە بۇكىل قازاقستان تاۋەلسىزدىكتىڭ تىنىسىمەن تىنىستاپ تۇر. بايتاقتىڭ قاي قيىرىنا كوز سالساڭىز دا ءدۇبىرلى تويدىڭ, مەرەيلى مەرەكەنىڭ, مەيماناسى اسقان حالىقتىڭ كەلبەتىن كورەسىز. مۇنداي مارتەبەلى مەرەكەدەن سىر جۇرتشىلىعى دا قالىس قالىپ جاتقان جوق. جيىرما جىلدىق بەلەستى «جۇلدىزدى جيىرما كۇننىڭ» شەڭبەرىندە اتاپ جاتتى. وبلىس شەڭبەرىندە تاۋەلسىزدىكتى ۇلىقتاي­تىن, ازاتتىق­تى ايشىقتايتىن ءتۇرلى شارالار بولدى. بۇرناعى كۇنى سونىڭ قورى­تىن­دى سالتاناتى ءوتتى. ول «ەلدىگىمنىڭ تۇعىرى – ءتاۋ­ەل­سىزدىك» دەپ اتالاتىن سالتاناتتى جيىن بولاتىن. الدىمەن مىنبەرگە وبلىس باسشىسى بولاتبەك قۋاندىقوۆ كوتەرىل­دى. قارعا تامىرلى قازاقتىڭ قات-قابات تاريحىنان باستاۋ الاتىن بايانداما ءبىر دەممەن تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جىلدىعىنا دەيىن جەتتى. اكىم قازاقتىڭ باسىنان وتكەن تالايلى جولىن سوناۋ ساق-عۇن زاماندارىنان تارتىپ, ەلدىگىمىز سىنعا تۇسكەن, مەملەكەتىمىزگە قاۋىپ تونگەن, ءتۇرلى زوبالاڭدى زاماندى وتكەرگەن كۇندەردى كوكتەي شولدى. الاش ارىستارى اتىلعان, جاپپاي اشارشىلىققا تاپ بولعان ۋاقىتتى دا نازاردان تىس قالدىرمادى. قىسقاسى, بۇل تاريحپەن استاسقان بايانداما بولدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى دا ءسوز بولدى. قىسىلتاياڭ كەزدە ەلباسىنىڭ ەل تىزگىنىن قولىنا الىپ, مەملەكەتتى قۇرىپ, اياعىنان تىك تۇرعىزىپ, دامۋشى ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسقانى ايتىلدى. جالپى, تاۋەلسىزدىك پەن ەلباسى ەگىز ۇعىم عوي. ويتكەنى, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقتى بۇرىن-سوڭدى بولماعان باقىتقا كەنەلتىپ وتىرعانى اقيقات. وسى كۇنى ەڭبەگىمەن ەلەنگەن, مەملەكەت قالىپتاستىرۋ ىسىنە ءوز دەڭگەيلەرىندە قولعابىس ەتكەن 54 ادامعا ءتۇرلى دارەجەدەگى ماراپاتتار تابىس ەتىلدى. تاۋەلسىز ەلدىڭ «پاراسات», «قۇرمەت» سەكىلدى وردەندەرىن كوكىرەكتەرىنە تاققان ازاماتتار ەڭبەكتەرىنىڭ باعالانعانىن, بۇل سىيلىقتىڭ الداعى جۇمىستارىنا سەرپىن بەرەتىنىن ايتىپ جاتتى. ولاردىڭ قاتارىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارلارى, اۋدان اكىمدەرى, باسقارما باستىقتارى, اقىن-جازۋشىلار مەن قوعامدىق ۇيىم مۇشەلەرى, كاسىپكەرلەر بولدى. سونداي-اق جەتى بىردەي ەڭبەك ارداگەرى «قىزىلوردا وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعىن الدى. – بيىل ءبىزدىڭ وبلىستا 54 ادام ءتۇرلى دارەجەدەگى ناگرادامەن ماراپاتتالىپ وتىر. بۇل بىلتىرمەن سالىستىرعاندا ەكى جارىم ەسەگە ارتىق. وسىنىڭ وزىنەن ەلباسىنىڭ قىزىلوردا وبلىسىنا دەگەن ەرەكشە كوڭىلىن بىلۋگە بولادى, – دەدى بولاتبەك بايان ۇلى ءوز سوزىندە. مەرەكەلىك ءىس-شارانىڭ سوڭى جەرگىلىكتى ونەرپازداردىڭ كونتسەرتتىك باعدارلاماسىنا ۇلاسىپ, ءسان-سالتاناتىمەن جالعاسىن تاپتى.

كوسەمالى ساتتىباي ۇلى – تارازدان.

جامبىلدىقتار ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن قايتا جاڭعىرتۋدان وتكەن «دوستىق» الاڭىندا اتاپ ءوتتى. كوپتەن كۇتكەن جوندەۋ جۇمىستارىنان كەيىن الاڭداعى تاريحي عيماراتتاردىڭ اجارى اشىلىپ, كەسكىن-كەلبەتىنىڭ كوركى الىس-جاقىننان كەلگەن قوناقتاردىڭ كوڭىلىنەن شىققانداي ەڭسەلەنىپ قالعان. 16 جەلتوقسان – تاۋەلسىزدىك كۇنى دەگەندە, بۇكىل قازاقستاندىق­تار­دىڭ, ونىڭ ىشىندە, اسىرەسە, جامبىلدىقتاردىڭ ەسىنە سوناۋ بودا­ن­دىق­تان بوستاندىققا ۇمتىلعان جاستار ءدۇمپۋى كەزىندە تەرگەۋ مەن تۇرمە ازابىن تارتقان جانە سول «ەر ەتىگىمەن سۋ كەشكەن» الماعايىپ ۋاقىتتا قايتپاس قايسارلىعىمەن تاۋەلسىزدىكتىڭ قىمباتتىعى تۋرالى بۇگىنگى ۇرپاققا وشپەس ۇلگى قالدىرعان «حالىق قاھارمانى» قايرات رىسقۇلبەكوۆ ورالادى. البەتتە, قايرات ارمانداعان بوستاندىق اتتى ۇعىمنىڭ باستاۋىندا تۇرعان تۇرار رىسقۇلوۆ, باۋىرجان مومىش­ ۇلى­نىڭ ەگەمەن ەل, ەركىن حالىق جايلى وسيەتتەرى دە ەستە. سوندىقتان بولار, جامبىل وبلىسىنداعى مەرەكە مارشى وسى اتى اتالعان ەرلەردىڭ تاراز قالاسىنىڭ تورىنە ورناتىلعان ەسكەرتكىشتەرىنە تا­ع­زىم ەتۋدەن باستالدى. الاڭ تورىندە وتكەن تەاترلانعان كورىنىستە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلىندا قازاق حالقىنىڭ قول جەتكەن بارشا جەڭىستەرى مەن تابىس­تارى پاش ەتىلدى. قالانى قالىڭ قار قىمتاپ, شىڭىلتىر اياز بەتتى قارىعانىنا قاراماستان ءان شىرقاپ, بي بيلەگەن تاراز تالانتتارى جينالعانداردىڭ مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيىن ءبىر ءوسىرىپ تاستادى. حالىقتا «تويدان-توبىقتاي» دەگەن دە بار. مەرەيلى كۇن قۇر­مەتىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان جارمەڭكەگە ازىق-ت ۇلىكتەردىڭ الۋان تۇرلەرىن الا كەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرى دە تويدىڭ ءسانى مەن مەرەكەنىڭ ءمانى – ەگەمەن ەل حالقىنىڭ باي, قۋاتتى ەكەنىن دە پاش ەتكەندەي ساۋدا-ساتتىقتارىن قىزدىرىپ جاتتى.

تەمىر قۇسايىن – ورالدان.

اقجايىق وڭىرىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا وراي مەرەكەلىك شارالاردىڭ كەڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى جاسالدى. بۇل ءىس-شارالار مەن تاقىرىپتىق كونفەرەنتسيالار ءوزىنىڭ جان-جاقتىلىعىمەن, مازمۇنىنىڭ تەرەڭدىگىمەن جانە تاۋەلسىزدىك رۋحىن اڭعارتا الاتىن باعىت-باعدارىمەن ەرەكشەلەندى. ولار «تاۋەلسىز ەل – قازاقستان, «تاۋەلسىزدىك تۇندىگى – استانا» جانە «جەلتوقسان جاڭعىرىعى» دەگەن تاقىرىپتار بويىنشا جۇرەكتەرگە جول تاپتى. سونىمەن بىرگە, ورال قالاسىندا ەگەمەندىك پەن ەلدىك تۋىن اسقاقتاتقان ايماقتىق پاتريوتتىق اندەر كونكۋرسى مارەگە جەتتى. وڭىردە تاۋەلسىزدىكتىڭ قاز باسىپ قالىپتاسۋىنا, ودان ءارى نىعا­يۋى­نا ۇلەس قوسقان ەڭبەككەرلەردىڭ ۇلكەن توبىنا ەلباسى جار­لىعىمەن بەلگىلەنگەن «قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنە – 20 جىل» مەرەكەلىك مەدالى سالتاناتتى جاعدايدا تاپسىرىلدى. باتىس قازاقستان وبلىستىق قازاق دراما تەاترىندا تاۋەل­سىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى باقتىقوجا ءىزمۇحام­بە­توۆ جەردىڭ شەتىندە, جەلدىڭ وتىندە ورنالاسقان رەسپۋبليكانىڭ با­تىس­تاعى قاقپاسى تۇرعىندارىنىڭ ەلدىڭ ەسەيۋى مەن تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇ­عىرلى بولۋىنا قوسقان ۇلەستەرىن اتاپ ءوتىپ, بىرقاتار باتىسقازاق­تان­دىقتارعا ەلباسى جارلىعىنا سايكەس مەرەكەلىك ماراپاتتاردى تابىس ەتتى. كەشەگى كۇنى ورال وڭىرىندە تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قۇرمە­تى­نە وبلىس ورتالىعىندا كونديتەر ونىمدەرىن شىعاراتىن كا­سىپ­ورىننىڭ تۇساۋى كەسىلدى. شالعايداعى جانىبەك اۋدانى­ن­دا جاڭا تۇرعىن ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلدى. تاريحى تەرەڭ, شەجىرەسى مول بوكەيورداسى اۋدانىندا ءوڭىر ەنتسيكلوپەديا­سى­نىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى وتكىزىلدى. اقجايىقتا تاۋەلسىزدىككە ارنالعان باعدارلامالار ش­و­عى­رى كەشە تۇندە اباي الاڭىندا وبلىس ورتالىعىن نۇر مەن ساۋلەگە وراعان وت شاشۋمەن قورىتىندىلاندى.

جولداسبەك شوپەعۇل – اتىراۋدان.

اتىراۋ جۇرتشىلىعى دا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەكەسىنە ورايلاستىرىلعان سان-الۋان شارالارعا جىل باسىنان بەرى كۋا بولىپ كەلەدى. كەشە نۇرمۇحان ءجانتورين اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «جىرىم مەنىڭ – وتانىم!» اتتى پاتريوتتىق اندەر فەستيۆالى قورىتىندىلاندى. بۇل فەستيۆالدا يندەر, قۇر­مان­عازى, قىزىلقوعا, ماقات, يساتاي اۋداندارى مەن اتىراۋ قالاسىنان قاتىسقان جاس انشىلەر ەلگە تانىمال كومپوزيتور­­لاردىڭ انسۇيەر قاۋىمعا كەڭىنەن تانىلىپ, جۇرەك قىلىن تەربەگەن 25 پاتريوتتىق ءانىن ورىندادى. «ەل ءىشى – ونەر كەنىشى» دەگەندەي, قازاق كومپوزيتورلارىنىڭ تۋعان جەر, اتامەكەن, وتان تاقى­رىبىنا جازىلعان پاتريوتتىق اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرە ورىندايتىن انشىلەردىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانى ءسۇيسىنتتى. ماسە­لەن, التىناي ماراشەۆا مەن ۆەنەرا ماشقاليەۆا كەڭەس ءدۇي­سەكەەۆتىڭ «دومبىرا تۋرا­لى باللادا», «سالەم ساعان, تۋعان ەل» اندەرىن ورىندادى. ال جاس ءانشى قۋاندىق نۇع­ما­روۆتىڭ ورىنداۋىنداعى «تاۋەلسىز قازاقستان» ءانىن كەزىندە كومپوزيتور اسەت بەيسەۋوۆ جازعان. بىراق بۇل ءاندى تەك اتى­راۋدا عانا ەمەس, رەسپۋبليكالىق ساحنالارعا ءجيى شىعاتىن ءان­شى­لەردىڭ اراسىنان كوپ ەشكىم رەپەرتۋارىنا ەنگىزۋگە تال­پىنبايدى. سول سەبەپتەن جاس ءانشىنىڭ بۇل ءاندى جۇرتشىلىققا تانىتسام دەگەن تالابى كوپشىلىكتى قۋانتىپ تاستادى. يساتاي اۋدانىنىڭ وكىلى مۇرات اتەنوۆ كومپوزيتور ەرجان سەرىكباەۆ جازعان «جاسا, قازاقستان» انىمەن ساحنا ءسانىن كەلتىرسە, ماقاتتىق دانيار ەريموۆتىڭ ورىنداۋىنداعى مەدەت ارىنباەۆتىڭ «تۋعان جەر» ءانى دە ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ جۇرەگىنە جول تاۋىپ جاتتى. ال يندەرلىك تيمۋر سانسىزباي ۇلىنىڭ ورىنداۋىنداعى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سوزىنە جازىلعان بەكبولات تىلەۋحاننىڭ «ەلىم مەنىڭ» ءانى جۇرتشىلىقتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى. وبلىستىق پاتريوتتىق اندەر فەستيۆالىنە قاتىسۋشىلا­ر­دىڭ بارلىعى ارنايى ديپلومدارمەن ماراپاتتالىپ, ءتۇرلى سىي-سياپات­تارعا يە بولدى.

ساتىبالدى ءساۋىرباي – اقتوبەدەن.

ارايلى اقتوبەدە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگىدەي تاۋەل­سىز­دىك­تىڭ 20 جىلدىق ۇلىق مەرەكەسى اپتانىڭ باسىندا-اق باستالىپ كەت­كەن-ءدى. اپتا بويى وتكىزىلگەن مەرەكەلىك شارالار كەشە ناعىز شىرقاۋ بيىگىنە كوتەرىلدى دەسە دە بولعانداي. اقتوبەلىكتەر وسى تاڭدا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنىڭ ادەمى اسەرىمەن وياندى. كۇندىزگى ساعات 10-نان باستاپ قالانىڭ الاڭدارى مەن ساياباقتارىن ءان مەن كۇي الديلەدى. مۇنداي قۇلاق قۇرىشىن قاندىرار كونتسەرتتىك باعدارلا­ما­لار عازيزا جۇبانوۆا اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا, قازانعاپ اتىنداعى ونەر مەكتەبى, ستۋدەنتتەر سارايى, «اق جەلكەن» اۋلا كلۋبى, «مەتاللۋرگ», «حيميك» مادەنيەت ۇيلەرى ساحنالارىندا, جوعارى وقۋ ورىندارىندا جالعاسىن تاپتى. ولاردا اقتوبەلىك ونەر شەبەرلەرى مەن كوركەمونەرپازدار ونەر كورسەتتى, تۋعان جەر, وتان, دوستىق ,بىرلىك تۋرالى اندەر اۋەلەدى, قوڭىل تولقىتاتىن كۇيلەر كۇمبىرلەدى, ادەمى قيمىلدى بيلەر بيلەندى. قالانىڭ قاي بۇرىشىنا بارساڭ دا اسەم اۋەن كوڭىل تولقىتتى. وبلىستىق ونەر مۇراجايىندا ۇيىمداستىرىلعان «سىر­­لى بوياۋدان – تاۋەلسىزدىك تاڭى» اتتى كورمەدەن كەلۋشىلەر ەگەمەن ەلى­مىزدىڭ وسى كەزەڭدە ءجۇرىپ وتكەن جولىن ايقىن اڭعاردى. مۇن­دا تاۋەلسىزدىك تاقىرىبىنا سالىنعان اقتوبە­لىك قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ سۋرەتتەرى قويىلدى. سونداي-اق, وبلىستىق تاري­حي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا وتكىزىلگەن «تاۋەل­سىزدىك شەجىرەسى» اتتى كورمەنى تاماشالاۋشىلار دا كوپ بولدى. كورمەدە قوي­ىلعان 20 پلانشەتتە تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلىنىڭ جىلناماسى باياندالدى. «مەگااقتوبە» ساۋدا ورتالىعىندا قۇزعا ورمەلەۋدەن قالا بىرىنشىلىگى وتكىزىلىپ, بالالار مانەرلەپ سىرعاناۋدان ونەر كورسەتتى. شاعىن فۋتبولدان ۇيىمداستىرىلعان قالا بىرىنشىلىگى مەن توعىزقۇمالاقتان, دويبىدان وتكىزىلگەن جا­­رىس­­تار دا تارتىستى بولدى. سىرتتا اق قار, كوك مۇز بول­عا­نىمەن, بۇل جارىستارعا جانكۇيەرلەر كوپ جينالدى. «اكەم, انام جانە مەن» كونكۋرسى قاتىسۋشىلاردى دا, تاماشا­لاۋشى­­لاردى دا كوپ جينادى. وبلىستىق پلانەتاريدەگى «عارىش ەسكەرتكىشتەرى» اتتى تانىمدىق ساباق تا ستۋدەنت جاستار مەن مەكتەپ وقۋشى­لا­رى­نىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. تاحاۋي احتانوۆ اتىنداعى وب­لىس­تىق دراما تەاترىندا قويىلعان «جەلتوقسان ءتۇنى ىز­عار­لى» سپەكتاكلى كورەرمەندەردىڭ كوز الدىنا جەلتوق­سان كوتەرىلىسىن ەلەستەتتى, تاۋەلسىزدىكتىڭ وڭاي كەلمەگەنىن جا­دىمىزدا جاڭعىرتتى. كۇنى بويى ۇيىمداستىرىلعان وسى جانە باسقا مەرەكەلىك مادەني-سپورتتىق جانە قايىرىمدىلىق شارالارى «قونىس» سپورت سارايىنىڭ ماڭىندا اسپانعا اتقىلاعان سان بوياۋلى وتشاشۋمەن اياقتالدى.

جولامان بوشالاق – اقتاۋدان.

مۇنايلى ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى قازاقستان رەسپۋبليكا­سى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ «تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما شىڭى» 20 جۇلدىزدى كۇندەردى وتكىزۋدىڭ وبلىستىق جوسپارىنا سايكەس ودان ءارى جالعاستى. اسەم اقتاۋداعى مەرەكەلىك شارالاردا ەلدىڭ ەلەۋلى تۇلعالارىنىڭ ەسكەرتكىشتەرىنە گۇل قويىلىپ, از قاماتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارى مەن بالالار مەكەمەلەرىنە قايىرىمدىلىق شارالارى كورسەتىل­دى. جاستارمەن, مەكتەپ وقۋشىلارىمەن كەزدەسۋلەردە ەل ەگە­مەندىگىنىڭ قادىر-قاسيەتى ونى تۇلعالاندىرا ءتۇسۋ ءۇشىن حالىقتار اراسىنداعى دوستىق پەن بىرلىكتىڭ, تاتۋلىقتىڭ بەرەرى مول ەكەندىگى كەڭىنەن اڭگىمە بولدى. مەرەكە كۇنى تاڭەرتەڭگى 11-دە استانا الاڭىنا قالا تۇر­عىندارى كوپ جينالدى. مەرەكەلىك باعدارلاما «تاۋەلسىز­دىك تۇعىرىمەن كورىكتى» اتتى بالالاردىڭ كونتسەرتىمەن باستالىپ جاسوسپىرىمدەردىڭ اسفالتقا سۋرەت سالۋ بايقاۋىمەن جال­عاستى. ءتۇس قايتا «دەلفين» سپورتتىق كەشەنىندە ءجاسوس­پىرىمدەر اراسىندا سۋدا جۇزۋشىلەردىڭ قالالىق ءتۋرنيرىنىڭ جالاۋى كوتەرىلدى. «استانا» الاڭىنداعى سەرۋەندەۋشىلەر قاتارى تولىعا ءتۇسىپ, مەرەكەلىك گالا-كونتسەرتتە وبلىستىڭ تاڭداۋلى ونەر ۇجىمدارى ونەر كورسەتتى. كەشكە دەيىن اقتاۋ اسپانىندا ءان مەن كۇي قالىقتاپ, ول وتشاشۋعا ۇلاستى. ەل تاۋەلسىزدىگىنە ارنالعان مەرەكەلىك شارالار مۇنايلى ماڭعىستاۋدىڭ بارلىق اۋدان, قالالارى مەن ەلدى مەكەندەرىندە جوعارى دەڭگەيدە ءوتىپ, تاۋەلسىزدىك تۋرالى اندەر ايتىلىپ, ولەڭ, جىرلار وقىلدى.
سوڭعى جاڭالىقتار