ۇلىق مەرەكە قۇتتى بولسىن!

قۇرمەتتى مۇسىلمان باۋىرلار, وتانداستار! مىنە, بارشا مۇسىلمان ساعىنا كۇتەتىن قۇر­بان ايت مەرەكەسىنە دە جەتتىك. اللا قا­لاسا, 6 قاراشادان باستاپ, شاماسى كەلگەن ءار مۇسىلمان اللا رازىلىعى ءۇشىن قۇربان شالىپ, دىنىنە, يمانىنا ادالدىعى مەن شى­نايى ىقىلاسىن بىلدىرەدى. سول ارقىلى جا­راتۋشى يەمىزدىڭ قۇزىرىندا وزىنە لايىق ءدا­رەجەگە قول جەتكىزەدى. ارداقتى پايعام­بارى­مىز (س.ع.س.) حاديس شارىپتەرىنىڭ بىرىندە: «ادام بالاسى قۇربان ايت كۇنىندە (قۇربان شالىپ) قان اعىزۋدان دا سۇيىكتى ەشبىر ىسپەن اللا تاعالاعا جاقىنداعان ەمەس» دەپ بۇل قۇلشىلىقتىڭ ءمانىن تۇسىندىرگەن. سونداي-اق تاعى ءبىر حاديسىندە: «كىمدە-كىم مۇمكىنشىلىگى بولا تۇرا قۇربان شالماسا, ءبىزدىڭ ناماز وقيتىن جەرىمىزگە جاقىنداماسىن!» – دەپ ەسكەرتۋ جاساعانى دا بار. قۇربان شالۋدىڭ ۋاقىتى قۇربان ايتتىڭ ءبىرىنشى كۇنى ايت نامازىنان كەيىن باستالىپ, ايتتىڭ ءۇشىنشى كۇنى اقشامعا از ۋاقىت قال­عان­عا دەيىن جالعاسادى. ءۇزىر سەبەپتەرگە باي­لانىستى قۇربان ايت نامازىنا بارا الماي قالعان ادامنىڭ, ناماز وقىپ بولاتىنداي ۋاقىت وتكەننەن كەيىن قۇربانىن شالا بەرۋىنە بولادى. قۇربان ايتى بارشا مۇسىلماندار ءۇشىن ۇلكەن مەرەكە. ونىڭ تاريحى سوناۋ يبراھيم پايعامباردان باستاۋ الادى. سودان بەرى ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسا كەلىپ, ارداقتى پايعامبارىمىز مۇحاممەد مۇستافا (س.ع.س) ءومىر سۇرگەن التىن عاسىردا مۇسىلمانداردىڭ قيامەت كۇنىنە دەيىن اتاپ وتەتىن ەڭ ۇلىق ەكى مەرەكەنىڭ بىرىنە اينالدى. ءار جىل سايىن جەر بەتىندەگى بۇكىل مۇسىلمان جۇرتشىلىعى وسى قۇربان ايت مەيرامىن ەرەكشە كوڭىلمەن مەرەكەلەپ كەلەدى. قازاق دالاسىندا دا بۇل مەيرامنىڭ ورنى ەرەكشە. مەيرامعا ءبىر-ەكى اپتا قالعاننان باستاپ, بۇكىل اۋىل جۇرتشىلىعى وسى مەي­رام­دى ءوز دەڭگەيىندە اتاپ ءوتۋدىڭ قام-قا­رەكەتىنە كىرىسەدى. اراپا كۇنى, ياعني ايتتان ءبىر كۇن بۇرىن اۋىل ءومىرى ءتىپتى قاربالاس. ايتتاپ كەلگەندەردىڭ الدىنا جايۋ ءۇشىن سان ءتۇرلى ءدامدى تاعامدارعا تولى مول داستارقاننىڭ قىزۋ دايىندىعى جۇرەدى. بۇل بۇگىنگە دەيىن ۇزىلمەي جالعاسىن تاۋىپ وتىرعان ءۇردىس. ءتىپتى ءدىنىمىزدىڭ وزگە قۇندىلىقتارى تۇرا­لاپ, كەنجەلەگەن كەڭەس كەزەڭىنىڭ وزىندە حال­قى­مىز ەكى ايت مەرەكەسىن وتكىزىپ كەلدى. ال قازىر, اللاعا شۇكىر, ەلىمىز دە, ءدىنىمىز دە تاۋەل­سىز. بيىل اتا-بابالارىمىز اڭساپ وتكەن ازاتتىقتىڭ اق تاڭى اتقانىنا جيىرما جىل تولىپ وتىر. سونىڭ قارساڭىندا مەملەكەتىمىزدە قىرۋار يگىلىكتى شارالار جاسالىپ جا­تىر. سولاردىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ەل­جان­دى ازاماتتاردىڭ بارشاسىنا اللا تاعالا بەرەكەسىن جاۋدىرسىن دەپ تىلەيمىز. ءدىن سا­لا­سىندا دا وسى از ۋاقىت ىشىندە قانشاما يگى ىستەر اتقارىلدى. كەڭەس كەزىندە قازاقستاندا ءبىر دە ءبىر ءدىني وقۋ ورنى بولماعان بولسا, قا­زىر «نۇر-مۇباراك» ۋنيۆەرسيتەتى, يمام­دار­دىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرەتىن يسلام ينستيتۋتى, سونداي-اق وبلىستاردا 10 ءدىني مەدرەسە حا­لىق­قا قىزمەت كورسەتۋدە. تاۋەلسىزدىككە دەيىن بۇكىل ەلىمىزدە نەبارى 68 عانا مەشىت بولسا, قازىر ونىڭ سانى 2500-دەن اسىپ جىعىلادى. ءماۋلىت, قادىر ءتۇنى, وزگە دە ءدىني كەشتەر ۇلت­تىق مەرەكەگە اينالىپ كەلەدى. تاۋەل­سىز­دى­گى­مىزگە دەيىن قاجىلىق جاساۋعا ساۋساقپەن سانارلىق قانا وتانداستارىمىز بارعان بولسا, بۇگىندە ءار جىلى 4000-داي باۋىرلارىمىز وسى پارىزدى اتقارىپ وتىر. قىسقاسى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جيىرما جىلدىعى اتا ءدىنىمىز ءۇشىن دە بەرەكەلى بولعانى ءسوزسىز. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءدىنىمىز­دىڭ وركەندەۋىنە دە جاعداي جاساپ, مۇسىلمان جۇرتشىلىعى ءدىني مەيرامىن مەرەكەلەسىن دەپ قۇربان ايتتىڭ العاشقى كۇنىن رەسمي دەمالىس رەتىندە جاريالادى. ەندىگى كەزەكتە قازاقستاننىڭ بۇكىل قا­لالارى, اۋداندارى, وڭىرلەرى مەن شاعىن اۋىل-ايماقتارىنا دەيىن وسى ايت مەرەكەسىنىڭ ەرەكشە كوڭىل كۇيىن قالىپتاستىرىپ, ۇلتتىق, بۇكىل حالىقتىق دەڭگەيگە كوتەرۋىمىز قاجەت. جاعدايى جەتكەندەردىڭ ءبارى قۇربان شالسا, ونىڭ ەتى تۇرمىسى تومەندەرگە تاراتىلسا, حالقىمىز اراسىندا اۋىزبىرشىلىك پەن سىي­لاستىق تا ارتقان ۇستىنە ارتا بەرەدى. ايت كەلگەندە ءار وتباسىندا قۋانبايتىن, شات­تان­بايتىن كىسى قالماۋى ءلازىم. بەسىكتەگى بالادان توردەگى ەرەسەكتەرگە دەيىن بارشا وتان­داس­تا­رىمىزدى ايت مەيرامىن جىل سايىن ساعىنا كۇتەتىن دەڭگەيگە جەتكىزۋگە ءتيىسپىز. بالالارعا ارنايى ويىنشىقتار مەن سىيلىقتار تا­راتۋدى ۇيىمداستىرساق, بۇل مەرەكە ولاردىڭ دا ساعىنا كۇتەتىن مەيرامىنا اينالارى انىق. جاقىن-جۇراتتارىمىزعا دا سىي-سىياپات, تارتۋ-تارالعىنى ءدال وسى ايت كۇن­دەرىندە كوبىرەك جاساۋدى ادەتىمىزگە اينال­دىرعان دۇرىس. سوندا جەردەگىلەر وسىنداي ءيلاھي مەرەكەنى تويلاپ, ءماز-ءمايرام بولىپ جاتقاندا, كوكتەگى پەرىشتەلەر دە مۇسىلمان جۇرتشىلىعىنىڭ بىرلىك-ىنتىماعىنا تىلەكتەس بولاتىنى ءسوزسىز. مەشىتتەردە ايت نامازىن وقىپ شىققان سوڭ, ءۇي-ۇيلەردى ارالاپ, جاقسى-جاقسى يماني اڭگىمەلەر ايتىپ, مارقۇمدارعا قۇران باعىشتاۋ دا ساۋاپتى ءىس. ءسوز سوڭىندا ەل-جۇرتىما تىلەرىم, بارشامىزدىڭ شالعان قۇرباندىقتارىمىزدى اللا تاعالا قابىل ەتسىن! ءوزىنىڭ شەكسىز مەيىرىمىمەن سانسىز مول ساۋاپتاردان جازعاي! ەلىمىزدى ءاردايىم بىرلىك-ىنتىماقتان ايىر­ما­سىن! تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعى دا قۇتتى دا باياندى, ماڭگىلىك بولسىن! ءامين. شەيح ءابساتتار قاجى دەربىسالى, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى جانە ورتا ازيا مۇفتيلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي.