باتىس قازاقستان وبلىسىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە «ۋرال-لەس» شارۋا قوجالىعى قۇنى 98,9 ميلليون تەڭگە تۇراتىن تسەمەنتتى-جوڭقالى تاقتا ءوندىرىسى جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا كىرىستى. شيرەك عاسىردان بەرى وبلىس رىنوگىندا اعاش وڭدەۋمەن اينالىساتىن بۇل شارۋاشىلىق جاڭا جوبانى ىسكە قوسىپ, قالدىقسىز ءوندىرىس ۇردىسىنە قول جەتكىزبەك.
شارۋا قوجالىعى شيكىزاتتى رەسەيدەن الىپ وتىر. ونى ءوڭدەپ, ودان الىنعان قۇرىلىسقا قاجەتتى اعاش ونىمدەرىمەن ىشكى سۇرانىسقا قوسا اتىراۋ وبلىسىن دا قامتۋدا. مۇندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا قاجەتتى ەدەن تاقتايىنان باستاپ, توبە شاتىرى اعاشىنا دەيىنگى بارلىق تۇرلەرىن وندىرەدى. ەندى جاڭا جوبا بويىنشا اعاش وڭدەۋدەن قالعان قالدىق جوڭقا كادەگە اسىرىلماق. «كەڭەستىك زاماندا تسەمەنتتى-جوڭقالى تاقتا ءوندىرىستەرى بولعانى ەسىمىزدە. ءبۇگىندە سونىڭ بارلىعى ۇمىتىلدى, رىنوكتى يزوۆەر, مينەرالدى ماقتا «جاۋلادى». بۇلاردىڭ حيميالىق, جاساندى ماتەريالدار ەكەنىن بىرەۋ بىلسە, ەكىنشىسى بىلە بەرمەيدى. ال اعاشتىڭ ءجونى بولەك, ول – تابيعي ماتەريال. تسەمەنتتى جوڭقالى تاقتا (تسجت) وندىرىسىنە نەگىزىنەن اعاش جوڭقاسىن, وسىنىڭ ءبارىن بىرىكتىرىپ ۇستاپ تۇراتىن ازداعان جەلىم, ازداعان تسەمەنت پايدالانىلادى. 10 سانتيمەترلىك قالىڭدىقتاعى ماتەريال جىلۋدى جىبەرمەيتىن توبە جابىنى, ال 20 سانتيمەترلىگى قۇراستىرمالى ۇيلەردە جىلۋ ۇستايتىن قاپتاما ماتەريال رەتىندە قۇرىلىسقا پايدالانادى», – دەيدى «ۋرال-لەس» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ۆيكتور مارتيانوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ونىمگە اۋا رايى قۇبىلمالى ورال وڭىرىندە سۇرانىس زور بولماق.
جوبا اۆتورلارى كەلەشەكتە تسەمەنتتى-جوڭقالى تاقتادان قۇراستىرمالى تۇرعىن ءۇي جاساۋدى جوسپارلاپ وتىر. جوڭقالى تاقتانى عيماراتتاردى رەستاۆراتسيالاۋعا جانە جاڭا قۇرىلىستاردى سالۋعا پايدالانۋعا بولادى. بۇل ماتەريالدىڭ باستى ارتىقشىلىعى ءورت قاۋىپسىزدىگىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ساقتالۋىندا. ويتكەنى, مۇنداي ماتەريال وتقا جانبايدى جانە حيميكاتتارعا, تابيعاتتىڭ توسىن جاعدايلارىنا شىدايدى. جەل, سۋ وتكىزبەي, جىلۋدى ساقتايدى. جاندىكتەرگە, كەمىرگىشتەرگە, ىلعالعا, شىرۋگە بوي الدىرا قويمايدى. تسجت ماتەريالى شاپشاڭ وڭدەلەدى, ونىڭ قۇرامىندا كانتسەروگەندىك جانە ۋلى زاتتار جوقتىعى دا ونىڭ ءباسىن بيىكتەتەدى. بيىلعى كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە ساز بالشىقتى كىرپىشتەن سالىنعان تۇرعىن ۇيلەر سۋعا ەزىلىپ, بۇزىلىپ جاتقاندا, اعاشتان قۇراستىرىلعان ۇيلەر ءمىز باقپادى دەسە دە بولادى.
– تسەمەنتتى-جوڭقالى تاقتادان جاسالاتىن قۇراستىرمالى تۇرعىن ۇيلەرىمىزدىڭ قاڭقاسى وزگە ءوندىرۋشىلەردىڭ قۇراستىرمالى ۇيلەرىنە قاراعاندا الدەقايدا ارزان بولادى. ويتكەنى, ءبىز ماتەريالدى اعاش قالدىعىنان الامىز, كوپ شىعىن بولمايدى. ءبىز نەگىزىنەن الەۋمەتتىك جاعدايلارى تومەن, ءالجۋاز توپتارعا ارنالعان ءونىمدەر شىعارامىز. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ جوبامىزدى وبلىس اكىمدىگى قولداپ, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولدىق», – دەدى ۆيكتور مارتيانوۆ. ايتسا ايتقانداي, اتالمىش باعدارلاما اياسىندا شارۋا قوجالىعىنىڭ ەۋرازيالىق بانكتەن جوبانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا الىنعان نەسيەسىنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىنىڭ جارتىسىن مەملەكەت وتەيدى.
شارۋاشىلىقتا 30 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. 2013 جىلى جاڭا جوبا تولىق ىسكە قوسىلعاندا, 15 ادامعا تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلماق. ءوزىن ەگەمەن ەلىمىزدىڭ وتانسۇيەر ازاماتى سانايتىن كاسىپكەر ششاپوۆ اۋىلى ماڭىنداعى قاراۋسىز قالعان 30 گەكتارلىق الما باعىن قاراماعىنا الىپ, ونى تۇلەتۋدى قولعا الدى. قازىر شارۋا قوجالىعىنىڭ دەركۇل اۋىلى جاعىنداعى بازاسىندا جاڭا تسەحتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە.
گۇلبارشىن اجىگەرەەۆا.
باتىس قازاقستان وبلىسى.