قازىرگى جوعارى تەحنولوگيالار زامانىندا ەكونوميكانىڭ قاي سالاسى بولماسىن كۇننەن-كۇنگە جەتىلىپ, باسەكەگە شىداۋ ءۇشىن جاڭا يننوۆاتسيالىق ۇردىستەردى ەنگىزۋى قاجەت. اسىرەسە, ەكونوميكانىڭ باستى قايراتى – مۇناي سالاسىن ەل يگىلىگىنە تولىق جاراتۋ جولىندا ءتيىمدى قادامدار مەن ستراتەگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋمەن قاتار, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جۇمىستارىنىڭ اتقارىلۋى اسا ماڭىزدى.
«قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق بۇل ورايدا اۋقىمدى ءىس اتقارىپ, شيراق قيمىلداۋدا. ولاي دەيتىنىمىز, وسىدان 3 جىل بۇرىن, 2008 جىلى اقتاۋ قالاسىندا «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى رەتىندە ينجەنەرلىك ورتالىق قۇرىلعان ەدى. بۇل ورتالىقتىڭ نەگىزگى قىزمەتى – ءوندىرىستىك اكتيۆتەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. ورتالىق مۇناي ءوندىرۋ سالاسىنداعى اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, مۇنايدى جەر قويناۋىنان الۋ كوەففيتسيەنتىن كوبەيتۋ, ۇڭعىمالاردىڭ قۇرىلىسى مەن ولاردى تولىق جوندەۋدەن وتكىزۋ جۇمىستارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ەڭبەك رەسۋرستارىن باسقارۋدى جەتىلدىرۋ سياقتى بىرنەشە باعىتتا جۇمىس ىستەيدى.
بۇل ورتالىقتا كومپانيانىڭ بارلىق نىساندارىنان الىنعان اقپارات شوعىرلانىپ, مۇناي ءوندىرۋدە اتقارىلىپ جاتقان بارلىق شارالاردىڭ وبەكتيۆتى اقپاراتتىق كەلبەتى قالىپتاسادى دەسە دە بولادى. بۇل ورتالىق بىرىنشىدەن, مۇنايدى بارلاۋ, زەرتتەۋ جانە گەولوگيالىق-تەحنيكالىق جۇمىستار سياقتى ۇڭعىمالار تۋرالى بارلىق اقپاراتتى جۇيەلەندىرۋگە كومەكتەسەدى. مۇنداي وندىرىستىك جۇيەلى اقپارات «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ مۇناي وڭدەۋشى ءوندىرىس وشاقتارىنان باستاپ ورتالىق اپپاراتقا دەيىنگى بارلىق دەڭگەيدەگى بولىمشەلەرىنە اقپارات ءبىر مەزگىلدە قولجەتىمدى بولىپ, شەشىمدەر مەن ءىس-ارەكەتتەردىڭ باسشىلىق تاراپىنان تەز قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
ەكىنشىدەن, بۇل ورتالىق ءۇش قىرلى مودەل جاساۋ ارقىلى العاشقى ەكسپلۋاتاتسيالىق ۇڭعىمالاردى ءتيىمدى جوسپارلاۋعا, جاڭا كەن ورنىن جوبالاۋعا, مۇناي ءوندىرۋدىڭ كوەففيتسيەنتىن ارتتىرۋ تەحنولوگيالارىن دۇرىس تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ايتالىق, گەولوگيالىق-گيدروديناميكالىق ۇلگىلەر قولدانىلعان بىرقاتار مۇناي كەنىشتەرىندە وندىرىستىك كورسەتكىشتەر جاقسارعان. وسى ورتالىقتىڭ زەرتتەۋ اقپاراتى نەگىزىندە كومىرسۋتەكتەردىڭ قوسىمشا قورلارى انىقتالىپ جاتادى. سونىڭ ارقاسىندا, ماسەلەن, وزەن كەن ورنىنىڭ مۇناي قورى بۇرىن بەلگىلەنگەن كولەمنەن 40%-عا ارتقاندىعى بايقالىپ وتىر.
ۇشىنشىدەن, ينجەنەرلىك ورتالىقتىڭ ارقاسىندا ۇڭعىمالار قۇرىلىسىنىڭ ساپاسى مەن تيىمدىلىگى ارتادى. ۇڭعىمالاردىڭ قۇرىلىستىق جۇمىستارىنىڭ مەرزىمى بۇرىنعىعا قاراعاندا الدەقايدا قىسقارىپ وتىر.
ينجەنەرلىك ورتالىقتا ەڭبەك كۇشىن باسقارۋ ءىسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا وندىرىستىك فيليالدار ءۇشىن نورماتيۆتىك ەڭبەك قۇجاتتارىن دايارلاۋ جۇمىستارى اتقارىلادى. ول ءۇشىن ەڭبەك ۇدەرىستەرى زەرتتەلىپ, بەلگىلى ءبىر جۇمىستىڭ قانشا ۋاقىت ىستەلەتىنىن ءولشەيتىن حرونومەتراج جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار, ەڭبەكتى ۇيىمداستىرۋدا قانداي دا ءبىر كەمشىلىكتەر بايقالسا, ورتالىق ەڭبەك قورلارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە وڭتايلاندىرۋعا بايلانىستى ۇسىنىستار جاسايدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ 2008 جىلى اقتاۋ قالاسىندا قۇرىلعان ينجەنەرلىك ورتالىق – مۇناي ءوندىرىسىنىڭ رەنتابەلدىلىگى مەن مۇناي-بارلاۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋدى جەتىلدىرۋگە, وندىرىستىك ەمەس شىعىنداردى ازايتۋعا, ەڭبەك قورىن ءتيىمدى پايدالانۋعا, ءوندىرىس بارىسىنداعى اقپاراتتىڭ جۇيەلىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىپ كەلە جاتقان قازاقستانداعى بىردەن-ءبىر مالىمەتتەر ورتالىعى. وسىلايشا عىلىمي-پراكتيكالىق ءمالىمەتتەردى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جاراتقان مۇناي سالاسىندا بۇدان باسقا ورتالىق جوق.
ءار كومپانيا قاي سالادا بولماسىن ءوزىنىڭ تاپسىرماسىن وسىنداي يننوۆاتسيالىق ۇدەرىسىنە ەنگىزۋ ارقىلى جەتىلدىرىپ وتىرسا, ەل ەكونوميكاسىنا ءوز ۇلەسىن قوسارى ءسوزسىز. ءبىر عانا مۇناي كومپانياسىنىڭ وسىنداي جۇمىستارىن توعىستىراتىن وسى ماڭىزدى ورتالىقتىڭ جۇمىسىن ايتا وتىرىپ, قازىرگى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلاما اياسىندا اتقارىلاتىن شارالاردىڭ ءبىر قىرىن عانا كورسەتىپ وتىرمىز. تەحنيكا مەن تەحنولوگيا زامانىندا باسەلەستىك وسى ۇردىستەرمەن ولشەنسە كەرەك. وسى ورايدا, «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ ينجەنەرلىك ورتالىعى وزگە كومپانيالارعا ۇلگى بولىپ وتىر دەپ ايتۋعا بولادى.
پرەزيدەنتتىڭ جىل سايىنعى حالىققا جولداۋىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە پايدالانۋ, يننوۆاتسيالىق ۇدەرىستەردى ءوندىرىس سالاسىنا ەندىرۋ قاجەتتىگى ايتىلىپ كەلەدى. وسى تاپسىرمانى باسشىلىققا العان «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ ينجەنەرلىك ورتالىعى ارقىلى مۇنايدى يگەرۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەسىن قوسىپ وتىر.
ءابدىراحمان قىدىربەك.