«استانا ەكسپو-2017» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ وفيسىندە «ەكسپو-2017» قوعامدىق كەڭەسىنىڭ 2016 جىلدى قورىتىندىلاۋعا بايلانىستى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ جانە شاقىرىلعان ساراپشىلاردىڭ الدىندا اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ باسقارما توراعاسى احمەتجان ەسىموۆ حابارلاما جاسادى. ول 2016 جىلى كومپانيانىڭ قول جەتكىزگەن نەگىزگى جەتىستىكتەرىن تىلگە تيەك ەتتى.
– ءبىز سىزدەرمەن وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا قوعامدىق كەڭەستىڭ العاشقى وتىرىسىندا كەزدەسكەن ەدىك. سودان بەرى ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتتى. بۇل جىل قاۋىرت جۇمىستارعا تولى ءارى ناتيجەلى بولدى. جاقىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كورمە قالاشىعىندا بولىپ, ەكسپو قالاشىعى اۋماعىنداعى ەسكەرتكىش ستەللانى سالتاناتتى جاعدايدا اشىپ, اتقارىلعان جۇمىسقا وڭ باعا بەردى. وسى ورايدا, قۇرىلىسقا قاتىستى ءسوز قوزعايتىن بولساق, ءبىز بۇكىل جۇمىستى زاڭدى نەگىزگە قويدىق. ەڭ الدىمەن, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەدىك جانە مەملەكەتتىك ساراپتاما الدىق. جۇمىس بارىسىندا ءبىز قوماقتى قارجى ۇنەمدەدىك. ونى ەكسپو قالاشىعىنىڭ بارلىق نىساندارى بويىنشا قورىتىندى ساراپتاما العان كەزدە دالىرەك ايتاتىن بولامىز, – دەدى احمەتجان ەسىموۆ.
توراعانىڭ ايتۋى بويىنشا, بۇگىندە حالىقارالىق پاۆيلونداردىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالعان. ەندى ولاردى قاتىسۋشى مەملەكەتتەرگە بەرۋ جانە بۇل پاۆيلونداردى كونتەنتتىك تولىقتىرۋ جۇمىستارى باستالعان. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كورمەگە قاتىسۋشى 8 مەملەكەت, اتاپ ايتقاندا, بەلارۋس, ۆەنگريا, گەرمانيا, قىتاي, رەسەي, سينگاپۋر, تۇركيا جانە فرانتسيا مەملەكەتتەرى وزدەرىنىڭ پاۆيلوندارىن جاراقتاندىرۋعا كىرىسكەن. جاڭا جىلدان كەيىن بۇل جۇمىس قاۋىرت قارقىن العالى تۇر. سونىمەن بىرگە, قاتىسۋشىلاردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە تۇرعىن ۇيلەردى ءبولۋ ءماسەلەسى دە قىزۋ جۇرگىزىلۋدە. وسى ۋاقىتقا دەيىن كورمە كوميسسارلارىنان 324 سۇرانىس كەلىپ تۇسكەن. پاتەرلەر قاتىسۋشى ەلدەردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە جالعا بەرىلەدى. ەكسپو-2017 كورمەسى اياقتالعاننان كەيىن بۇل پاتەرلەر قازاقستاندىقتارعا ساتىلاتىن بولادى. ءسويتىپ, ەلوردامىزدىڭ تۇرعىن ءۇي قورى تاعى دا زاماناۋي 4 400 قولايلى پاتەرلەرمەن تولىعادى.
احمەتجان ەسىموۆ اتاپ كورسەتكەندەي, ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى بۇل داعدارىسقا قارسى ءىس-قيمىل جوباسى بولىپ تابىلادى. الەمدىك ەكونوميكالىق جانە قارجى داعدارىسى بەلەڭ العان كەزەڭدە وتاندىق تاۋار ءوندىرۋشىلەرگە قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ەكسپو-2017 كورمەسى اياسىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىنىڭ اكىمدەرىمەن مەموراندۋمدار جاسالدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە 322 وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرمەن جالپى سوماسى 48,9 ميلليارد تەڭگەنىڭ كەلىسىمشارتتارى بەكىتىلدى. بۇل جوبا قازاقستاندا 50 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرىپ, ەكونوميكالىق داعدارىس كەزەڭىندە جۇمىسسىزدىقتىڭ بەلەڭ الماۋىن قامتاماسىز ەتتى. سونىمەن بىرگە, ەكسپو كورمەسى ۇلتتىق جوباسىنا 126 ميلليون دەمەۋشىلىك قارجى جانە 211 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان.
قوعامدىق كەڭەستىڭ جىل قورىتىندىسىنا ارنالعان وتىرىسىندا كەڭەس ءتوراعاسى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ ءسوز الىپ, 2017 جىلى ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا كورمەنى وتكىزۋگە بەلسەندى قاتىساتىن گيدتەر مەن ساياحات جۇرگىزۋشىلەردى دايارلاۋ بويىنشا ورتالىق قۇرۋ يدەياسىن ۇسىندى. سونىمەن بىرگە, ول حالىقارالىق كورمە شەڭبەرىندە ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىندا «استانا – بايقوڭىر – استانا» جانە «الماتى – بايقوڭىر – الماتى» تىكەلەي اۋە باعىتتارىن اشۋ جانە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ كەشەنگە كىرۋگە رۇقسات الۋ مەرزىمىن 45 كۇننەن 14 كۇنگە دەيىن قىسقارتۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىپ, ۇسىنىس ايتتى.
جوعارىدا اتاپ كورسەتكەنىمىزدەي, ەكسپو-2017 قوعامدىق كەڭەسىنىڭ العاشقى وتىرىسى 2016 جىلدىڭ 26 قاڭتارىندا وتكەن بولاتىن. سودان بەرگى مەرزىمدە قوعامدىق كەڭەس كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسشى ورگان رەتىندە 50 باعالى كەپىلدەمەلەر مەن ۇسىنىستار بەرگەن وسى وتىرىس بارىسىندا دا قوعامدىق كەڭەس ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنا ماڭىزدى 10 ۇسىنىس پىكىر جولدادى. بۇل ۇسىنىستاردىڭ ىشىندە, ەلىمىزدىڭ تۋريستىك وبەكتىلەرى مەن دەمالىس ايماقتارىنىڭ باعىتتارىنداعى جول بويىندا ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ, «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىندا ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى باعدارلامانى بەكىتۋ, بۇۇ-نىڭ قامقورلىعىمەن جاسىل تەحنولوگيالار جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالار ورتالىعى بازاسىندا جاڭا ءوسىپ كەلە جاتقان كومپانيالاردى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن سىرتقى ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ جانە باسقا وزەكتى ماسەلەلەر بار.
وتىرىس قورىتىندىسىندا «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق-تىڭ باسقارما توراعاسى احمەتجان ەسىموۆ قوعامدىق كەڭەستىڭ بارلىق مۇشەلەرىنە جىل ىشىندە جۇمىسقا بەلسەندى قاتىسقاندارى ءۇشىن شىنايى العىسىن ءبىلدىرىپ, كەلە جاتقان جاڭا جىلدا ساتتىلىك پەن تابىس تىلەدى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»