نارتاۋەكەل!

«قازاقمىس» گونكونگ قور بيرجاسىنا باعالى قاعازدارىن ساۋداعا شىعاردى ەگەر, حالىقارالىق قور بيرجالارىنان ينۆەستورلار تابۋ ءۇشىن, اكتسيالارىن ساۋداعا شىعارۋعا كەزەككە تۇرعان الەمدەگى كومپانيالاردىڭ ۇزىن-سونار ءتىزىمى بولاتىندىعىن ەسكەرسەك, «قازاقمىستىڭ» گونكونگ قور بيرجاسىندا ليستينگ جاساپ, اكتسيالارىن ساۋدا-ساتتىق وپەراتسيالارىنا ءساتتى شىعارۋى – ەلىمىزدىڭ ىسكەرلىك الەمىندەگى ايتا قالارلىقتاي ايرىقشا وقيعا. سەبەبى – «قازاقمىس» ازياداعى ەڭ دارەجەلى بيرجاعا ءبىرىنشى بولىپ تۇرەن سالعان, تۇڭعىش قازاقستاندىق كومپانيالار توبى! سارسەنبىنىڭ ساتىنە تۋرا كەلگەن وسى شاراعا ورتاقتاسۋ ءۇشىن جولعا شىققان قازاقستاندىق جۋر­ناليستەردى الىپ ۇشقان ۇشاق گونكونگقا سەيسەنبىدە تابان تىرەگەندە تاڭ دا اتىپ كەلە جاتقان بولاتىن. جىلدىڭ ءتورت ەمەس, ءۇش مەزگىلى بولاتىن قالانىڭ ءبىز مۋسسوندىق جاڭبىرلار كەزەڭىنە تاپ كەلگەن ەكەنبىز. ءالسىن-ءالسىن دامىلداپ بارىپ, كۇندىز-ءتۇنى توپەلەي بەرەتىن نوسەرگە جەرگىلىكتى حالىق ابدەن توسەلىپ تە العان. توبەسى كوككە شانشىلعان, الدى 100 قاباتتان اساتىن, با­سىن بۇلت شالعان عيماراتتار گون­كونگتى كادىمگى قۇرلىقتاعى قىتايدان دارالايدى. بۇل دا تۇسىنىكتى. ءبىر عاسىردان استام ۋاقىت ۇلىبريتانيانىڭ ىقپا­لىن­دا بولعان, مەملەكەت ىشىندەگى مەملەكەت ءالى دە ءوز دەربەستىگىن جويماي وتىر. گونكونگتىڭ «تۇ­مان­دى البيون» دەپ اۋىزەكى تىلدە ايتىلا بەرەتىن لوندونعا كەلەتىن تۇسى كوپ. كليماتى ۇق­سايتىن وسى ماۋسىمىنان بولەك, مادەنيەتى, الەۋمەتتىك تىرشىلىگى, قالا بەردى ءومىر سالتى دا اعىل­شىنداردان كوپ جۇعىستى بول­عانىن اڭعاراسىڭ. 7 ميلليونعا جۋىق حالقى بار, كەلىمدى-كەتىمدى كىسىلەرىمەن 9 ميلليوننان اسىپ جىعىلاتىن الەمنىڭ قارجىلىق ورتالىعىنىڭ بىرىندە قولشاتىر كوتەرگەن سان مىڭداعان حالىق كۇن سايىن ىسكەرلىك ورتالىقتارعا جۇمىسقا اسىعادى. ال ءبىزدى قۇرلىقتىڭ كەلەسى بە­تىنە جەتەلەگەن وقيعاعا ورال­ساق, «قازاقمىس» كومپانيالار توبىنىڭ گونكونگ قور بيرجا­سى­نا شىعۋى بىلاي ءوربىدى. قازاقستاننان تىس جەردە ءوت­كەن قازاق ءباسپاسوز ءماسليحاتى گونكونگتە قازاقستاندىق باق وكىلدەرىمەن وتكەن ءباسپاسوز ءماس­ليحاتى «قازاقمىستىڭ» نەگە گون­كونگ قور بيرجاسىنا شىق­قا­نىنا ارنالدى. وسى ارادا ەسكە سالا كەتەيىك. بۇل اتالمىش كور­پو­راتسيانىڭ ەكىنشىلىك ليستينگى. مىس ءوندىرۋشى جانە مىسپەن قو­سىپ ءتۇرلى تابيعي رەسۋرستاردى وندىرەتىن كومپانيالار توبى وسى­عان دەيىن دە, انىعىراعى 2005 جىلى لوندونداعى قور بيرجا­سىندا باعالى قاعازدارىن ءبىرىنشى بولىپ ساۋدالاعان, قازىر دە ەۋروپاداعى باستى بيرجاداعى ساۋ­ساقپەن سانارلىق قازاق­ستا­ن­دىق كومپانيالار ساناتىندا. سونىمەن قازاقستانداعى مىس­تىڭ 90 پايىزىن وندىرەتىن, الەم­دەگى ەڭ ءىرى مىس ءوندىرۋشى كومپانيالار قاتارىنداعى جانە ەل­ەكتر قۋاتىن وندىرۋدە دە ەلىمىزدە كوشباسشىلىق رولگە يە بولعان «قازاقمىس» كومپانيالار توبى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ۆلاديمير كيمنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى بىلاي ءوربىدى. نەگە گونكونگ قور بيرجاسى؟ بىرىنشىدەن, «قازاقمىس» الەمدەگى ەڭ ءىرى مىس تۇتىنۋشى بولىپ تا­بىلاتىن قىتاي نارىعىنا جا­قىن ورنالاسقان. شامامەن جى­لى­نا قازاقستاندا وندىرىلەتىن مىستىڭ 50 پايىزىن قىتايدىڭ ۇزاق مەرزىمدى تاپسىرىس بەرۋشىلەرى ساتىپ الادى. سوندىقتان دا اسپاناستى ەلى نەگىزگى قارجى كوزى بولىپ وتىر. جانە «قازاقمىس» قىتاي دامۋ بانكىمەن 2011 جىل­دىڭ ماۋسىمىندا قۇنى 1,5 ميلليارد بولاتىن ءوزارا كەلىسىم تۋ­رالى مەموراندۋمعا قول قويعان. بۇل كەلىسىم – اقتوعاي كەن ءون­دىرىسىن كەڭەيتۋ جونىندەگى نەگىزگى جوبانى قارجىلاندىرادى. ون­ىڭ ۇستىنە كومپانيانىڭ ايماق­تا­عى ءرولى دە ارتىپ كەلەدى. ءارى گونكونگ بيرجاسىنا شىعۋ ارقىلى ينۆەس­تورلاردىڭ كەلەسى ۇلكەن ورتاسىنا شىعۋعا دا مۇمكىندىك بار. وسى­لايشا نەگىزگى رىنوك پەن كوم­پانيانىڭ بايلانىسىن بەكەمدەۋگە بولادى. وسى ارادا وقيعا الدىنا شى­عىپ, تولىقتاي كولدەنەڭ ينتە­گرا­تسيالانعان ءوندىرىس يەسى – «قازاق­مىستىڭ» گونكونگ قور بيرجا­سىن­داعى ليستينگى قوسىمشا ەميس­سيا­لارسىز نەمەسە قوسىمشا اكتسيالار ساۋداسىنسىز وتكەندىگىن ايتا كەتۋ كەرەك. – الايدا, كومپانيا ءوزىنىڭ كەلەشەكتەگى وتەمپازدىعىن, ياكي ءوتىم­دىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن گونكونگتاعى قور بيرجاسىندا جا­ڭا اكتسيالار شىعارۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ وتىر. بۇل قادام ءسان­گە ىلەسۋ نەمەسە قىتايعا جاقىن بولۋدان عانا تۋىنداعان تىلەك ەمەس. 80-90-شى جىلدارمەن سا­لىس­تىرساق, اسىرەسە, 2007-2008 جىل­دارداعى داعدارىستان كەيىن الەم تۇبەگەيلى وزگەردى. بىزدەر قازىر داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭ­دەر­دە تۇرمىز. بۇگىنگى تاڭدا جا­ھاندا باسىمدىققا يە بولىپ وتىرعان ەل دە, ۇلكەن قاراجاتتى اينالدىرىپ, مول قارجىعا قول جەتكىزىپ وتىرعان دا – قىتاي. وعان قوسا قازاقستاننىڭ قىتاي­مەن ارىپتەستىك قارىم-قاتىناسى ارىدەن باستالادى. ال گونكونگ الاڭى ءوز قىزمەتىنىڭ تازالى­عى­مەن تارتىمدى, – دەدى ۆلاديمير كيم. دەگەنمەن, قازىرگە كومپانيا اكتسيالاردىڭ قوسىمشا ەميسسيا­لارىن شىعارۋدى جۇزەگە اسىرۋعا اسىقپايدى. ويتكەنى, قاعازدار­دىڭ بۇگىنگى باعاسى تۇرعىسىنان العاندا, بۇل ءتيىمدى ەمەس. جاڭا اكتسيالاردى شىعارۋ «قازاقمىس­تىڭ» نارىقتىڭ قۇنىنا جانە ونىڭ كاپيتالدىق سۇرانىسىنا تاۋەلدى. جانە بۇل بوزشاكول مەن اقتوعايدا مىس ءوندىرۋدى ۇلعايتۋ جونىندەگى ءىرى جوبالارعا دا قا­تىستى بولماق. «قازاقمىستىڭ» ەندىگى ءىرى جو­بالارى جايلى ەگجەي-تەگجەيلى با­يانداعان ونىڭ باس باسقارۋشى دي­رەكتورى ولەگ نوۆاچۋك كەن ور­ىن­دارى ءوندىرىس پەن مىستى ەكس­پورت­تاۋدىڭ كەلەشەگىن قامتاما­سىز ەتەدى. – قىتاي قازاقستانعا ەڭ جا­قىن ورنالاسقان مەملەكەت. «قا­زاق­مىستىڭ» جىل سايىن ءوندى­رە­تىن ءونىمىنىڭ 50 پايىزىن وسى ەل­دىڭ كومپانيالارى ساتىپ الادى. جاعىمدى فاكتورلاردىڭ قاتارى­نا – اۋماقتىق جاقىندىق عانا ەمەس, مىستى تاسىمالداۋ بارى­سىن­داعى شىعىنداردىڭ ايتار­لىق ازدىعى كىرەدى. وعان قوسا, قىتايدىڭ ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋىمەن بايلانىستى بۇل ەلدە مىسقا دەگەن سۇرانىس تۇراقتى ءوسىپ كەلەدى. گونكونگتاعى ليستينگ ءبىزدىڭ ينۆەستورلاردىڭ بازاسىن ۇلعايتادى. سوندىقتان دا ءبىز اسپاناستى ەلىمەن بايلانىستى بەكەمدەي تۇسۋگە شەشىم قابىل­دادىق, – دەدى ولەگ نوۆاچۋك. «قازاقمىس» باسشىلارىنىڭ مالىمدەۋىنشە, گونكونگتاعى ەكىنشىلىك ليستينگ كومپانيانىڭ سترا­تەگيالىق دامۋى ءۇشىن دە قاجەت. قالاي دەسەك تە, جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, ازيا, ونىڭ ىشىندە قىتاي قازاق ىسكەرلەرى ءۇشىن كليەنتتىك بازا تۇرعىسىنان بولسىن, قارجى كوزى رەتىندە دە ۇلكەن مۇددەلەستىك تۋعىزادى. ازياداعى ەڭ ءىرى بيرجا الاڭىنا شىعۋ قازىردىڭ وزىندە «قازاقمىستىڭ» ونسىز دا بيىك بەدەلىن بەكەمدەي تۇسكەنى انىق. اتى – «قازاقمىس» دەمەسەك, مىستان بولەك, مىرىشتىڭ ايتار­لىقتاي كولەمىن, التىن مەن كۇ­مىستى دە وندىرەتىن كومپانيانىڭ بۇگىندە ەلىمىزدە جۇمىس ىستەپ تۇر­عان 17 كەن ورنى, 10 كەن-باي­ى­تۋ فابريكاسى جانە 2 مىس قو­رى­تاتىن وندىرىستىك كەشەنى بار. سونىمەن, سارسەنبىنىڭ سالتا­نات­تى رەسمي ءساتىن كۇتىپ, گون­كونگ­تىڭ جاڭبىرلى كەشىندە قو­ناقۇيگە دە ورالدىق. بيرجاعا قوشەمەتپەن كەلدى كەلەسى كۇنى لوندونداعى قور بيرجاسىندا ساۋداسى ءجۇرىپ تۇر­عان 100 كومپانيانىڭ قۇرامىنا كىرەتىن, FTSE-100 تىزىمىنە ىلىككەن «قازاقمىستىڭ» رەسمي تۇردە گون­كونگتاعى قور بيرجاسىندا ليستينگ جۇزەگە اساتىن ءسات تە كەلىپ جەتتى. كومپانيانىڭ باعالى قاعاز­دار­دى قور بيرجاسىنداعى وپەرا­تسيا­لارعا جىبەرۋ ەرەجەلەرى قا­لىپ­تاسقان ەجەلگى داستۇرمەن ءوتتى. كەۋدەلەرىنە الدىن الا دايىن­دالعان ورحيدەيا گۇلدەرىن قاداعان قازاق ىسكەرلەرى – «قازاقمىس» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى ءبىر كىسىدەي كەلىسىلگەن ۋاقىتتا بيرجاعا كەلدى. ءداستۇر سولاي. بيرجاعا تىركەلگەن ءار ەلدىڭ كومپانياسى ديزاين­مەن, ءبىر شوق بولىپ جينالعان گۇلدەردى كەۋدەلەرىنە قاداپ, اكتسيا­لار ساۋداعا شىعارىلعاندا شامپان ءىشىپ, تاريحي ءساتتىڭ تابىس­تى­لىعىن تىلەيدى. بيرجا مەن بير­جاعا شىققان كومپانيالاردىڭ كادەسىي الماسۋى دا بۇلجى­ماي­تىن ءداستۇر. سوندىقتان دا ازيا­نىڭ نەگىزگى قارجى الاڭى كادە­سىيلاردىڭ كورمەسىن دە جاساقتاپ ۇلگەرگەن. مۇنداعى ەستەلىك سى­ي­لىقتار – ءبىرىن ءبىرى قايتالاماي­تىندىعىمەن قۇندى. ءبىز كور­مە­دەن بيرجاعا ارنايى جولى تۇسكەن ەلباسىمىزدىڭ دا سۋرەتىن كوردىك. «قازاقمىس» كورپوراتسياسى بير­جاعا ءبىر ادام ارەڭ كوتەرەتىن مىستان قۇيىلعان قىران قۇستى سىيعا تارتتى. ساپ التىنداي – ساپالى مىستان قۇيىلعان, ءبىزدىڭ كوك بايراعىمىزداعى تاكاپپار قۇس گونكونگ بيرجاسىنىڭ قاق تورىنەن ورىن الاتىن بولار؟! سونىمەن, گونكونگتاعى «قا­زاق­مىستىڭ» ساۋداسى باستالعاندا ءبىر اكتسيانىڭ قۇنى – 165 گون­كونگتىق دوللاردى قۇرادى. بۇل جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات 9:30 بولاتىن. ال استانادا ۋاقىت – 7:30, ياعني ەلوردالىقتار ەندى ويانا باستاعان كەز. ءبىز بيرجادا ساياحاتتاپ جۇرگەن كەلەسى 50 مينۋتتا كومپانيانىڭ ءبىر اكتسياسى – 166,1-دەن 167,06 گون­­كونگ دوللارىنا تەربەلىپ تۇردى. بيرجا تابلوسىندا «قازاق­مىس­تىڭ» دا اكتسيالارى پايدا بولعاننان كەيىن ۆلاديمير كيم تازا مەڭگەرگەن اعىلشىن تىلىندە وسى وقيعاعا كۋا بولعان – گونكونگ قور بيرجاسىنىڭ وكىلدەرىنە, گون­كونگتىق جانە قازاقستاندىق جۋرناليستەرگە العىسىن ءبىلدىرىپ: – ءبىز قازاقستانداعى ەڭ ءىرى مىس وندىرەتىن جانە كولەمى جا­عىنان الەمدەگى 11-ءشى كومپانيا­مىز. ءبىز دۇنيەجۇزىندە ءوندىرىسى تولىق ينتەگراتسيالانعان – كەندى ءوندىرىپ, ونى مىس ورامالارى مەن مىس قالىپتارىنا اينالدىراتىن از عانا كومپانيالار قاتارىنا ەنەمىز. ءبىز 2005 جىلى قازاقستاننان لوندوندا ءبىرىنشى بولىپ ليستينگ جاساعان جانە نارىقتىق كاپيتال­دانۋى 11 ميللياردتى قۇرايتىن, قازىرگى كۇنى FTSE-100 يندەكسىنە قاتىسۋشى تۇڭعىش قازاقستاندىق كومپانيامىز. بۇگىن دە ءبىز گون­كونگتاعى ليستينگىن ءساتتى جۇزەگە اسىرعان تۇڭعىش قازاقستاندىق كومپانيامىز, – دەدى. وسىدان كەيىن «قازاقمىس» كومپانيالار تو­بى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءتور­اعا­سى بۇل قادامنىڭ ماڭىزدى­لىعىنا قىسقا ءارى ناقتى توقتالا كەتتى. مىنە, وسىلايشا, سارسەنبىنىڭ ءساتتى كۇنى قازاقستانداعى العاش­قى كومپانيا ازياداعى نەگىزگى ساۋ­دا الاڭىنا شىقتى. ال, قازاق­ستاندىق كومپانيانىڭ گونكونگ­تاعى ساۋداسى ءساتتى نەمەسە ءساتسىز باستالدى دەپ ساۋەگەيلىك ايتۋ قيىن. ويتكەنى, جاڭادان بيرجاعا كەلگەن كومپانيانىڭ باعالى قا­عازدارى – ينۆەستورلار بىردەن تالاپ الىپ كەتەتىن ىستىق باۋىرساق ەمەس. اينالاسىنا ەكى شوقىپ, ءبىر قارايتىن ينۆەستورلار بيرجاعا باسىن ەندى سۇققان كومپانيانى زەرتتەپ, تالداپ, اكتسيالارىن سا­تىپ الۋعا بەل بايلاۋ ءۇشىن دە ءبىراز ۋاقىت قاجەت. وسى ارادا كومپانيا وتەمپاز­دى­عى مەن نارىقتاعى باعا ءادىل­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن لوندون قور بيرجاسىنان گونكونگقا 1 ميلليونداي اكتسياسىن اۋىستىر­عانىن ايتا كەتۋگە بولادى. بۇل شامامەن ساۋداعا شىعارىلعان اكتسيالاردىڭ جالپى كولەمىنىڭ 0,2 پايىزى.   گونكونگ – اقش-تان تىس جەردە دوللارمەن جۇمىس جاسايتىن ەڭ ءىرى ساۋدا الاڭى وسىدان كەيىن دە قازاقستان­نان كەلگەن باق وكىلدەرى ءۇشىن ماڭىزدى شارالار لەگى تولاس­تا­عان جوق. باستى وقيعانىڭ ءبىرى – گونكونگ قور بيرجاسىنىڭ توراعا­سى رونالد اركۋللي مىرزا قازاق جۋرناليستەرىمەن كەزدەسىپ, ءبىر ساعات بويى سۇحبات بەردى. لاۋازىمدى تۇلعا الدىمەن «قا­زاقمىستىڭ» قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, الەمدە دە ماڭىزدى ورنى بار ەكەندىگىنە توقتالدى. – «قازاقمىستىڭ» لوندون قور بيرجاسىندا ليستينگ جاساۋىنىڭ ءوزى كوپ نارسەنى ايتىپ تۇرعان جوق پا؟! ءبىزدىڭ ويىمىزشا, قازاقستان ماڭىزدى بيزنەس-ارىپتەس جانە بايلانىستاردى ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. «قازاقمىس» تا الداعى ۋاقىتتا كليەنتتەرىنىڭ باسىم بولىگى ازيادان بولاتىنىن ءبىلىپ وتىر. سىزدەردىڭ ەلدەرى­ڭىز­دىڭ ەكونوميكالىق وركەندەۋى سوڭ­عى 5-10 جىلدا انىق بايقالدى. قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى بىرنەشە رەت گونكونگقا ارنايى ساپارمەن كەلدى. ءبىز دە ەكى ەل ارا­سىن­داعى ساۋدا-ساتتىق پەن تاۋار اي­نالىمىن وسىرۋگە مۇددەلىمىز. قا­زىرگە گونكونگ بيرجاسى – قازاق­ستاننىڭ ىسكەرلىك ورتاسىنىڭ كىشكەنتاي قاتىسۋشىسى بولىپ وتىر, – دەدى رونالد اركۋللي. ال گونكونگتاعى قور بيرجا­سىنىڭ تاريحى 1891 جىلدان باستاۋ الادى. 2000 جىلى Hong Kong Exhanges and Clearing Limited (HKEx) پەن گونكونگ قور بيرجا­سى بىرىككەن. تەك ۇستىمىزدەگى جىل­دىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىندا بيرجاداعى ساۋدا-ساتتىق 9,5 ميلليارد دوللاردى قۇراعان. بيىل­دىڭ وزىندە گونكونگتا 31 كومپانيا بىرىنشىلىك اكتسيالارىن ورنا­لاستىرىپ, ناتيجەسىندە 18 ميلليارد دوللار قاراجات تارتىلعان. بۇل كەزەڭدە لوندونداعى قور بير­جاسىندا جاڭا 22 ەميتەنت پايدا بولعان. وسىنىڭ وزىنەن-اق, ازياداعى نەگىزى ساۋدا الاڭىنىڭ ايى وڭىنان تۋىپ كەلە جاتقانىن بايقاي بەرىڭىز. وسىلايشا, گونكونگ بيرجاسى – ەڭ ءوتىمدى حالىقارالىق الاڭعا اينالىپ وتىر. مۇنداعى كۇن ساي­ىنعى ساۋدانىڭ ورتاشا كولەمى 866,640 دوللارعا جەتىپ جىعى­لا­دى. تەك بيىلدىڭ وزىندە بيرجاعا جالپى كاپيتالى 2,8 تريلليون اقش دوللارىن قۇرايتىن 1437 كومپانيا تىركەلگەن. ارينە, بۇل بيرجانىڭ الەمدەگى ەڭ ءىرى ون الاڭنىڭ ءبىرى رەتىندەگى ۇستانى­مىن بەكەمدەي بەرمەك. ايتقانداي, اركۋللي مىرزا بيرجا ءوز اكتسيالارىن دا ساۋداعا شىعاراتىندىعىن ايتادى. تاعى ءبىر جاڭالىق – قىتاي مەملەكەتى وسىدان ءبىر جىل بۇرىن بيرجادا ءوزىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىمەن ساۋ­دا-ساتتىق جاساۋعا شەشىم قابىل­داپتى. قازىرگە بۇل بيرجا ءۇش ۆاليۋتامەن عانا جۇمىس ىستەيدى. قور بيرجاسى باسشىسىنىڭ ءما­لىمدەۋىنشە, الەمدە جەدەل قار­قىنداپ كەلە جاتقان ءۇندىستاننان قىتايعا دەيىنگى, قازاقستاننان مالايزياعا دەيىنگى كەڭىستىكتەگى ىسكەر ورتا الداعى ۋاقىتتا گونكونگ بيرجاسىنىڭ جۇمىسىن ودان دا جانداندىرا تۇسپەك. رونالد اركۋللي گونكونگتان قازاقستانعا بىرنەشە رەت رەسمي دەلەگاتسيالار بارعانىن, بۇل بير­جاعا اكتسيالارىن شىعارۋعا باسقا دا قازاقستاندىق كومپانيالار تا­راپىنان ۇسىنىستار بولعاندى­عىن جەتكىزدى. دەگەنمەن, لاۋازىم يەسى ول كومپانيالار رەسمي تۇردە ءوز­دەرى مالىمدەگەنشە, اتالمىش كوم­پانيالاردىڭ ءتىزىمىن جاريا ەتۋگە قاقىسى جوق ەكەندىگىن ايتادى. ايناش ەسالي, الماتى – دەلي – گونكونگ – بەيجىڭ – الماتى.