مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ەلىمىزدى وركەندەتۋدىڭ تىڭ ءارى بايىپتى باعدارى مەن باستامالارى ايقىندالعان. قۇندى قۇجاتتاعى «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسى» تاراۋىندا ەكى جىل ىشىندە «جول كارتاسى» شەڭبەرىندە حالىقتى داعدارىستان شىعارۋ ءۇشىن ەڭبەكپەن قامتىپ, جۇمىسسىزدىقتىڭ ازايعانى جانە ينفراقۇرىلىمداردىڭ جاقسارعانى ايتىلعان. ەندى ءاربىر قازاقستاندىقتى اۋقىمدى يندۋستريالاندىرۋعا قاتىستىرىپ, ەلدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋىنىڭ العىشارتتارى جالعاساتىنى العا قويىلدى. جانە 2012-2015 جىلدارى قارجىلاندىرۋ كوزدەرى كوبەيتىلىپ, مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋدى شەشۋ قاراستىرىلعان. وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باستىعى ۇمسىن بالابيەۆاعا وڭىردەگى وسى ورايدا بۇگىنگى قولعا الىنعان جۇمىستار جايلى اڭگىمەلەۋىن وتىنگەن ەدىك.
وتكەن جىلدارى نارىقتىق قاتىناستىڭ قيىندىقتارىن سەزىنىپ, وعان قارسى ارەكەت جاساعان كوپشىلىك قاۋىم ەندى-ەندى ەڭسە كوتەرگەندە الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس كەلىپ قوسىلدى. الايدا ەلباسىنىڭ دانا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا وسى قيىندىقتى دا ەڭسەرىپ, ورلەۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا قادام باستىق. جولداۋدا قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ باعىتىندا ۇكىمەتكە ناقتى تاپسىرما بەرىلىپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسى ءازىرلەندى. 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلامانىڭ قابىلدانۋى وعان دالەل. شىلدە ايىنان باستالعان الەۋمەتتىك ماڭىزدى شارا وسىلاي وڭىرگە جولداما العانىن ەرەكشە قۋانىشپەن جەتكىزۋگە بولادى.
وڭىردە اعىمداعى جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا 1176,7 ملن. تەڭگە ءبولىندى. باعدارلاماعا 1223 ادام قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە. ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى باعىت بويىنشا 105,4 ملن. تەڭگە قاراستىرىلىپ, 446 ادامدى كاسىپتىك دايارلاۋ, قايتا دايارلاۋ ءجانە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا جىبەرۋ جوسپارلانعان. جانە 228 ادامنىڭ ەڭبەكاقىسىن سۋبسيديالاۋ كوزدەلگەن. ال, ەكىنشى باعىت بويىنشا 126,3 ملن. تەڭگە قاراستىرىلىپ, 100 ادامدى الدىن-الا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتىپ, شاعىن نەسيە بەرۋ, سونىمەن قاتار 23 كاسىپكەردىڭ ينفراقۇرىلىمدارىن دامىتۋ العا قويىلدى. سونداي-اق ءۇشىنشى باعىت بويىنشا 150 وتباسىنا تۇرعىن ءۇي سالۋ ماقساتىندا 945 ملن. تەڭگە ءبولىندى. جۇمىس وسىلاي باستالىپ, ءوڭىردە باعدارلامانىڭ ىسكە اسىرىلۋى ءۇشىن دايىندىق جۇمىستارى جالعاسىپ كەلەدى.
وبلىس اكىمىنىڭ قاۋلىسىمەن وبلىستىق كوميسسيا قۇرىلىپ, باعدارلامانىڭ باعىتتارى بويىنشا «جەتىسۋ» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى شاعىن نەسيە بەرۋدى ۇيىمداستىرۋشى ۇيىم رەتىندە تانىلدى.
باعدارلاما قابىلدانعان كەزەڭنەن باستاپ ونىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا الەۋەتتى قاتىسۋشىلار ءتىزىمىن جيناقتاۋ ماقساتىندا اۋىلدىق وكرۋگتەردەگى وزدىگىنەن جۇمىسپەن قامتىلعاندار, جۇمىسسىزدار, از قامتىلعان ازاماتتار سانى انىقتالىپ, تىزىمدەلدى. ەندى ولارمەن ناقتى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ماسەلەن, وقىتۋعا قاجەتتى ماماندىق ءتىزىمى بەلگىلەنىپ, بۇگىنگى كۇنگە 55 ماماندىق پەن كاسىپ بويىنشا وقىتۋعا شامامەن 25 وقۋ ورىندارى قاتىستىرىلاتىن بولدى.
بۇگىنگى كۇنى شاعىن نەسيە الۋعا 221 ادام نيەت ءبىلدىردى. نەسيە الۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى اۋىل شارۋاشىلىعى, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ جانە وندىرىستەرىن دامىتۋ نەمەسە كەڭەيتۋگە بايلانىستى سۇرانىس جاساعاندار باعدارلاما اياسىندا قارجىلاندىرىلادى. سونىمەن بىرگە ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋعا قاجەتتىلىگى بار كاسىپكەردىڭ ءتىزىمى جاسالدى.
اۋداندىق, قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارى ءۇشىنشى باعىت بويىنشا ەكونوميكالىق دامۋ ورتالىقتارىنا تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماقساتىندا قونىس اۋدارۋعا ءتىلەك بىلدىرگەن وتباسىلار ءتىزىمى جيناقتالدى. ءوڭىردە بۇگىنگى كۇنگە 6 ەكونوميكالىق ءوسۋ نۇكتەلەرى بەلگىلەندى. ولار پانفيلوۆ اۋدانىنداعى «قورعاس» حالىقارالىق شەكارالاس ىنتىماقتاستىق ورتالىعى, وسى اۋداننىڭ التىنكول جانە ىلە اۋدانىنىڭ جەتىگەن ستانسالارىن قامتيتىن «قورعاس – جەتىگەن» تەمىر جولىن سالۋ مەن «گەيت سيتي» ورتالىعى, جامبىل اۋدانى ۇلكەن اۋىلىنداعى بالقاش جىلۋ ەلەكتر ستانساسى, تالدىقورعان قالاسىنداعى يندۋستريالىق ايماققا كىرىپ وتىر.
بيىلدىڭ وزىندە اتالعان 6 دامۋ ورتالىقتارىنىڭ ۇشەۋىنە 150 وتباسىنا ارنالىپ, تۇرعىن ءۇي سالىنادى. ولاردى كوشىرۋ 2012 جىلعا جوسپارلانعان.
اۋداندىق, قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارى ءۇشىنشى باعىت بويىنشا الەۋەتتى قاتىسۋشىلار ءتىزىمىن جاسادى. بۇگىنگى كۇنگە بارلىعى 1440 مۇشەسى بار 411 وتباسىنىڭ ءتىزىمى جيناقتالعان. ولاردىڭ 57 پايىزى جۇمىسسىزدار, ءوز بەتىنشە جۇمىس ىستەيتىندەر جانە باسقا دا ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتاردان قۇرالسا, 43 پايىزىن ستۋدەنت, مەكتەپ جاسىنداعى جانە مەكتەپكە دەيىنگى بالالار قۇرايدى.
وڭىردە وبلىستىڭ 19 اۋدانى مەن قالالارىندا جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى قۇرىلىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 229,2 ملن. تەڭگە جانە 221 شتاتتىق بىرلىك ءبولىندى. شتاتتىق بىرلىكتەر ەكونوميكالىق بەلسەندى, جۇمىسسىزدار ءجانە ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىنا بايلانىستى ءبولىندى.
«جۇمىسپەن-قامتۋ-2020» باعدارلاماسىنىڭ قاناتقاقتى كەزەڭىندە وڭىردە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 5,6 پايىزدان جوعارى بولمايدى دەپ كۇتىلۋدە. ال, ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ ۇلەسى 43 پايىزعا, كەدەيشىلىك دەڭگەيىن 6,3 پايىزعا تومەندەتۋ بولجانعان.
قازىرگى ۋاقىتتا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرماسىنا ءسايكەس باعدارلامانىڭ 2012-2014 جىلدارعا ارنالعان جوسپارلى كورسەتكىشتەرى قالىپتاستىرىلۋدا. وڭىردەگى جۇمىسسىزدار قاتارىن ازايتىپ, ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعان, از قامتاماسىز ەتىلگەن ازاماتتاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا ەرەكشە ىقپال ەتۋ وسىلاي ءجۇزەگە اسىرىلۋدا.
كۇمىسجان بايجان,
الماتى وبلىسى.