ءماجىلىستىڭ ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى اسقار بازارباەۆ تانىستىرعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى كىلتى كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور وكىلدەرىن سىرتقى ءوزارا بايلانىستارعا تارتۋعا قاتىستى نورما بولىپ تابىلادى. بايانداماشى قۇجات اياسىندا كوزدەلەتىن نەگىزگى ماقسات اۋداندىق ماڭىزى بار قالالار مەن اۋىل, كەنتتەر, اۋىلدىق وكرۋگتەر دەڭگەيىندە دەربەس بيۋدجەتتى كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزۋ جانە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ كوممۋنالدىق مەنشىگى ينستيتۋتىن ەنگىزۋ, سونداي-اق, جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ بيۋدجەتتىك پروتسەستەگى جانە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ كوممۋنالدىق مەنشىگىن باسقارۋداعى وكىلەتتىكتەرىن ودان ءارى كەڭەيتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ال زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا قاراۋ بارىسىندا ءماجىلىس توراعاسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيۋدجەت قارجىسىن ءتيىمدى پايدالانۋ تۋرالى بەرگەن تاپسىرمالارىنا ايرىقشا نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. «بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەملەكەت كەپىلدىگى ارقىلى تارتىپ, ءوزارا بايلانىس ورناتۋدى باسىمدىققا الۋى كەرەك. ونىڭ ۇستىنە, ەلباسى بيۋدجەت قارجىسىن ءتيىمدى پايدالانۋدى ۇدايى ەسكەرتىپ كەلەدى», دەدى ن.نىعماتۋلين. سونىمەن قاتار, ءماجىلىس ءتوراعاسى سالىق تولەۋشىلەردىڭ قارجىسىنان بيۋدجەتتىك ەسەپ-قيساپ جۇرگىزىلەتىندىكتەن, سىرتقى قارىزدار تىڭعىلىقتى ەسەپتەلۋى كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى.
«وزگەرمەۋگە ءتيىستى ءبىر قاعيدا: قارىز الاردا ءبارىن ەسەپتەپ شىعۋ قاجەت. ءسىز بەن ءبىز قور بارىن جانە ونىڭ رەزەرۆى پايدالانىلماعانىن بىلەمىز. ءبىز بيۋدجەتتىك ەسەپتى تالقىلاعاندا, ونىڭ ورىندال-ۋىنان كەيبىر مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جىلدىق قورىتىندىدا ميللياردتاعان قارجىنى يگەرمەگەنىن كورەمىز. سولاي بولا تۇرا, سول مەملەكەتتىك ورگان سىرتتان قارىز الۋعا تىرىسادى. قارىز الماستان بۇرىن ءوز مۇمكىندىگىمىزدى پايدالانعان دۇرىس. وسىدان شىعاتىنى, اتقارۋشى ورىندار جەرگىلىكتى جەردە زاڭدى قالاي ورىنداپ جاتقانىنىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان ءبىز ۇكىمەتتى جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ تۋرالى زاڭدى جۇزەگە اسىرعاندا مۇقيات ءارى جاۋاپتى بولۋعا شاقىرامىز», دەدى ن.نىعماتۋلين.
جالپى وتىرىستىڭ كۇن ءتارتىبىندە تالقىلانعان تاعى ءبىر ءماسەلە – «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا جاعدايىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىستى قولعا الۋ ءجونىندەگى باستاما بولدى. بۇل جونىندە مالىمدەمە جاساعان ءماجىلىس دەپۋتاتى ماۋلەن ءاشىمباەۆ كەلىسىم نورمالارىنا سايكەس, قازاقستان تاراپى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرۋ پروتسەسىنە جاردەمدەسۋ ماقساتىندا قىرعىزستانعا 100 ميلليون اقش دوللارىنا بارابار كومەك كورسەتەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇل كومەك قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قوسىلۋ جونىندەگى «جول كارتالارىندا» كوزدەلگەن ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋعا جانە ەاەو تالاپتارىمەن سايكەستەندىرۋگە بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار, وتىرىستا دەپۋتاتتار «1996 جىلعى 18 قازانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى تەمىر جول كولىگى كاسىپورىندارىنىڭ, مەكەمەلەرى مەن ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىن قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. زاڭ جوباسى جونىندە بايانداعان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك حاتتامادا تاراپتاردىڭ باسقارۋىنا بەرىلگەن تەمىر جول ۋچاسكەلەرى بويىنشا مەملەكەتتىك شەكارا ارقىلى جۇك جانە جولاۋشىلار پويىزدارىنىڭ توقتاتۋسىز ءوتۋ ءتارتىبى قاراستىرىلاتىندىعىن ايتتى. «سونىمەن قاتار, توقتاتۋسىز وتەتىن پويىزدار شەكارا قىزمەتى جاعىنان بولاتىن تەكسەرۋلەرگە جاتپايدى. سوندىقتان دا اتالعان نورمالار اياسىندا جولاۋشىلاردى جەتكىزۋ مەرزىمىن ءبىر باعىتتا 36 ساعاتتان 23 ساعاتقا دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ج.قاسىمبەك.
ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇل حاتتامامەن وزگە ەلدىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان ءبىر ەلدىڭ تەمىر جول ۋچاسكەسىندە جۇك وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ستانسالاردى اشۋ جانە جابۋ ءتارتىبى دە رەگلامەنتتەلەدى, وعان قوسا, وسى قۇجاتتا شەكارالىق ايماقتارداعى جولاۋشىلار تاسىمالىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلعان. سونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا كونكۋرستى ۇيىمداستىرۋ, تاسىمالداۋشىلاردىڭ شىعىنىن سۋبسيديالاۋ ەرەجەلەرىن ازىرلەۋ بويىنشا قۇزىرەتتەر دە بەرىلەدى.
دەپۋتاتتاردىڭ قولداۋىنا يە بولعان زاڭ جوباسى پارلامەنت سەناتىنىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»