قوعام • 04 تامىز, 2023
ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە قاراعاندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 2017 جىلى ينتەرنەت-الاياقتىقتىڭ 61 وقيعاسى تىركەلگەن بولسا, بىلتىر ونىڭ سانى 781 وقيعاعا جەتىپتى. ال وسى جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا 400 قىلمىس تىركەلگەن. وسىنىڭ وزىنەن الاياقتىقتىڭ وسى ءتۇرى جىلدام ءوسىپ وتىرعانىن كورۋگە بولادى.
قوعام • 04 تامىز, 2023
الەمدە ادام ساۋداسى قىزىپ تۇر. بۇۇ-نىڭ سوڭعى دەرەگىن ەسكەرسەك, جىلىنا قىلمىستىڭ بۇل تۇرىنەن شامامەن 25 ملن ازامات زارداپ شەگەتىن كورىنەدى. ەلىمىزدە دە جاعداي ءماز ەمەس. بيىلدىڭ وزىندە 100-دەن اسا فاكتى تىركەلگەن. ء«تىرى تاۋارعا» اينالعانداردىڭ 20%-عا جۋىعى – كامەلەتكە تولماعان بالالار.
اباي • 04 تامىز, 2023
«ابايدىڭ جۇمباعىنىڭ» شەشۋى قازىرگى دۇنيەاۋي عىلىمنىڭ بارلىق سالاسى ءۇشىن «جۇمباق» بولىپ سانالاتىن حاق پەن بىرلىك, اۋەلگى سەبەپ, اۋەلگى قوزعالىس, ماڭگىلىك (باقي), ۋاقىت ء(فاني), كۋللي اقىل مەن كۋللي جان, سەزىمدىك الەم, زاتيالىق, سۋبۋتيالىق جانە فيعىلي سەبەپ سياقتى تاعى دا باسقا اسا تىلسىم ۇعىمداردان جانە ول تۋرالى تارقاتىلا تارامدالعان سان قيلى قيسىنداردان تامىر تارتادى. حاسس ءال-حاسس دەيگەيلى دانالاردىڭ وي ۇشقىندارىنا نازار سالساق, زادى اللانىڭ جاراتۋى مەن حيكمەتىن (مىندەتىن) ءبولىسۋى تۋرالى وقىمىستىلاردىڭ اراسىندا ىلگەرى داۋىردە الدەبىر پىكىر سىزاتى بولعان سياقتى. سونداي كۇردەلى باقاستىققا بارعان (پىكىر تالاسى, ديسكۋسسيا) پىكىردىڭ ۇشىعى ابايدىڭ شىعارمالارىنان دا اڭعارىلىپ قالادى. ول حاق تۋرالى قاعيدالاردى ويىندا ەكشەي كەلە, سىرتتاي قاراعاندا جاراتۋشىنىڭ حيكمەتىنە كۇماندانعانداي كۇفىرلىك بوپ كورىنەتىن: «اللا تاعالا – ولشەۋسىز, ءبىزدىڭ اقىلىمىز – ولشەۋلى. ولشەۋلى مەن ولشەۋسىزدى بىلەرگە مۇمكىن بولمايدى. ءبىز اللا تاعالا ء«بىر» دەيمىز, «بار» دەيمىز, ول ء«بىر» دەمەكتىك تە – اقىلىمىزعا ۇعىمنىڭ ءبىر تياناعى ءۇشىن ايتىلعان ءسوز. بولماسا, ول: ء«بىر» دەمەكتىك تە اللا تاعالاعا لايىقتى كەلمەيدى» دەگەن, نەمەسە: ء«جا, ەندى اقىلدى ەركىنە جىبەرمەسەك, قۇداي تاعالانىڭ: «اقىلى بار كىسىگە يمان پارىز» دەگەنى قايدا قالادى؟ ءدىنىمىزدىڭ ءبىر جاسىرىن تۇرعان جالعانى جوق بولسا, اقىلدى(عا) ونى ويلاما دەگەنىمىزگە, پەندە بولا ما (كونە مە)؟ اقىل توقتاماعان سوڭ, ءدىننىڭ ءوزى نەدەن بولادى؟» دەگەن توسىن سۇراقتار قويادى.
قوعام • 04 تامىز, 2023
قازاقتىڭ جەزكيىگى اتانعان كاكىمبەك سالىقوۆقا ءبىر كوشە نەگە بۇيىرماي تۇر؟
ماسكەۋدىڭ ءتۇستى مەتالدار جانە التىن ينستيتۋتىن تامامداعاننان كەيىنگى ەڭبەك جولىن جەزقازعان جەرىندەگى «پوكرو» شاحتاسىندا باستاعان كاكىمبەك سالىقوۆ ناق وسى وڭىردە تۇلعا بولىپ قالىپتاستى. شاحتادا باسشى بولدى, كەيىن باسشىلىق قىزمەتكە اۋىستى. جەزقازعان كەن-مەتاللۋرگيا كومبيناتىنىڭ پارتكوم حاتشىسى, قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى قىزمەتتەرىن اتقاردى. وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى قىزمەتىندە جۇرگەندە كوكپ وك-عا ينسپەكتور بولىپ قىزمەت اۋىستىرىپ, كەيىن قاراقالپاق وبكومىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلىعىنا سايلاندى.
ادەبيەت • 04 تامىز, 2023
ۇستاز بەن شاكىرت ۇسىنعان قولتاڭبا
اڭگىمە جازۋشى كىتابىنىڭ وقىرمانىنا بەرىلەتىن قولتاڭباسى جونىندە ورىلمەك. قاسيەتتى كىتاپ جونىندە عۇلامالار – مۇحتار اۋەزوۆ: ء«اربىر ادامنىڭ ەڭ جاقسى دوسى, ءومىر دوسى – كىتاپ بولۋعا ءتيىس», عابيت مۇسىرەپوۆ: «كىتاپ دەگەنىمىز – الدىڭعى ۇرپاقتىڭ ارتقى ۇرپاققا قالدىرعان رۋحاني وسيەتى. كىتاپ وقۋدان تيىلساق, وي ويلاۋدان دا تيىلار ەدىك», ءابىش كەكىلباەۆ: «كىتاپ, كىتاپحانا – ماڭگىلىك پاراساتتىڭ ەڭ كيەلى عيماراتى», دەپ ونەگەلى پايىم قالدىرعان ەكەن.