تاعزىم • 06 ناۋرىز, 2026
الاش قوزعالىسىننىڭ كوشباسشىسى, كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ تۋعانىنا – 160 جىل. ول ازاتتىقتى اڭساپ, تۋعان ەلىنىڭ ساياسي تۇتاستىعى مەن بەكەمدىگى جولىندا جانىن قۇربان ەتتى. جۇرتىنىڭ مۇراسىن تۇگەندەپ, مۇراتىن ايقىندادى. الاش ۇعىمىن ەلدىك ءھام مەملەكەتتىك رامىزگە اينالدىرعان تۇلعانىڭ قۇرمەتىنە استاناداعى زيالى قاۋىم ءۇش ارىس – ءاليحان, احمەت, مىرجاقىپ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, تاعزىم ەتتى. ءىس-شاراعا Alash.kz ۇلتتىق پورتالى مۇرىندىق بولدى.
تۇلعا • 05 ناۋرىز, 2026
ءاليحان بوكەيحان نەمەسە باقسىلار قورىققان بالا
شىڭعىس قاعاننىڭ دۇنيەگە قان شەڭگەلدەپ تۋعانىنداي ۇلى مىندەت ارتىلعان تۇلعالار شاراناسىنان بەلگىلى بولادى. قۇداي ونداي جانداردى ايرىقشا نىشانمەن جاراتادى دەسەدى. الاش رۋحىنىڭ قۇلابىزى ءاليحان بوكەيحان دا ق ۇلىن كەزىنەن قىدىر دارىعان قاسيەتتى جان. تۋعان ەلىنىڭ ساياسي تۇتاستىعى مەن بەكەمدىگى ءۇشىن ايانباي كۇرەسكەن فەنومەن تۇلعانىڭ بالالىق شاعى دا باسقالاردان مۇلدە باسقاشا وتكەن.
مەرەكە • 01 ناۋرىز, 2026
العىس انتولوگياسى: مەرەكە ءمانى نەدە؟
ءبىزدىڭ ەل كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنىن العىس ايتۋدان باستايدى. قيىن-قىستاۋ زاماندا قولتىعىنا سۇيەۋ, كوڭىلىنە دەمەۋ بولعانى ءۇشىن قازاق حالقىنا ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى. ۋاقىت وتە كەلە مەرەيلى مەرەكە رۋحاني سيپات الىپ, ادامدار اتا-اناسى, ۇستازدارى, دوستارى سەكىلدى جاقىن-جۋىق جاندارىنا العىس ايتاتىن بولدى. قىزىق, ءبىر-اق اۋىز ءسوزدىڭ كوڭىلگە كوكتەم سىيلايتىن قانداي سيقىرى بار؟ راسىندا بۇل تەرەڭ تاقىرىپ. ەندەشە العىس ايتۋ قۇبىلىسىنىڭ پالساپالىق, پسيحولوگيالىق نەگىزدەرىنە توقتالىپ, ونىڭ ۇرپاق ساناسىندا جاڭاشا تۇردە قالاي جاڭعىرعانىن زەردەلەپ كورەيىك.
قوعام • 27 اقپان, 2026
اناسىن ىزدەگەن پانچ: كىشكەنتاي مايمىل جەر بەتىن قالاي مەيىرىمگە بولەدى؟
جۇمساق ويىنشىقتىڭ باۋىرىنا تىعىلعان كىشكەنە مايمىل كوپشىلىك كوڭىلىن ەلجىرەتتى. ونىڭ ەسىمى – پانچ. بىلتىر عانا دۇنيەگە كەلگەن. بىراق ەنەسى تۋا سالا ودان باس تارتقان. بالاسىن سىرتقا تەۋىپ, جەرىپ كەتكەن. قازىر ۇلكەن ماكاكالار اراسىندا قورعانسىز قالعان پانچ ويىنشىق «اناسىن» جانىنان تاستامايدى. ادام تاعدىرىنا سونشا ۇقساس بۇل جاعدايدى جانۋارلار پسيحولوگياسى ارقىلى زەردەلەپ كوردىك.
تاريح • 27 اقپان, 2026
1989 جىل. الماتىداعى جاستار تەاترىندا شەرحان مۇرتازانىڭ «ستالينگە حات» دراماسى قويىلادى. رەجيسسەرى – رايىمبەك سەيىتمەتوۆ. زامانا زوبالاڭىن ساحنادان كورەمىز دەگەن حالىقتىڭ ىنتا-ىقىلاسىندا شەك بولعان جوق. انشلاگ. سودان جۇرت نازارى اۋعان سپەكتاكلدى رەسپۋبليكا باسشىلىعىنا كورسەتۋ جونىندە يدەيا تۋادى. اقىرى تەاترعا ورتالىق كوميتەتتىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى گەننادي كولبين كەلەتىن بولادى...
ادەبيەت • 26 اقپان, 2026
ەزوپ تىلىنە جاڭا كوزقاراس: مىسال جانرى قايدا كەتتى؟
اقيقات – بارىنە بىردەي جاعاتىن نارسە ەمەس. سوندىقتان ونى تۇسپالداپ ونەر ارقىلى جەتكىزىپ وتىرعان. ادەبيەت الىمدەرى مۇنى «ەزوپتىڭ ءتىلى» دەپ ايدارلاعان. قازاقتىڭ قارا تىلىمەن ايتساق, استارلاپ ايتۋ. كونە گرەكيادا ءومىر كەشكەن الگى ەزوپ ادامداردىڭ مىنەز كەسەلدەرىن حايۋاناتتاردىڭ حارەكەتتەرى ارقىلى اجۋالاعان. نەگە تىكە ايتپاعان؟ ايتا المايدى. شۇنكي, ول – قۇل, ونىڭ ۇستىنە ءتىلى – مۇكىس. سوندىقتان ايتاتىن ءسوزىن الىستان وراعىتىپ, مىسالمەن جەتكىزەدى. كەيدە وسىنداي «كەدەرگىلەر» ونەردى وتكىرلەي تۇسەدى, جاڭا فورما ىزدەۋگە ماجبۇرلەيدى. تۋرا ايتىلعان شىندىق تەز توزادى, ال استارمەن ايتىلعان وي ۋاقىتپەن بىرگە ءجۇرىپ, ءار داۋىردە قايتا پايىمدالادى. ەزوپ مىسالدارىنىڭ ومىرشەڭ بولاتىنى سوندىقتان. ونداعى اڭ مەن قۇس سول زامانداعى ادامداردىڭ عانا ەمەس, ءسىز بەن ءبىزدىڭ قازىرگى بەت-بەينەمىزدى دە ءدال تانىتادى. الايدا ساتيرانىڭ وسىناۋ جاۋىنگەر جانرى بۇگىنگى ادەبيەتتە لايىقتى كورىنىس تاپپاي ءجۇر.
ءدىن • 26 اقپان, 2026
ناماز وقىماسا, ورازا قابىل بولا ما؟
بۇقار جىراۋدىڭ «تىلەك» تولعاۋىندا ناماز قۇلشىلىعىنا ەرەكشە ماڭىز بەرىلەدى. بەس نامازدىڭ بىرەۋى دە قازا بولماۋى – كومەكەي اۋليەنىڭ بەسىنشى تىلەگى. مۇقىم مۇسىلمان مىللەتى بۇل قۇلشىلىقتى قۇدايدىڭ بەس پارىزىنىڭ ءبىرى دەپ ەسەپتەيدى. بىراق ەل ىشىندەگى كەي ازاماتتار, كوپشىلىگى دەسترۋكتيۆتى باعىتتاعى ءدىني توپ وكىلدەرى ناماز وقىماعان ادامنىڭ ەشبىر قۇلشىلىعى قابىل ەمەس دەپ وسپادار وي تاراتادى. قاراپايىم حالىقتىڭ كوڭىلىنە كۇدىك تۇسپەسىن دەپ, ءمۇفتياتتىڭ ءپاتۋا ءبولىمىنىڭ پىكىرىن بىلدىك, دەپ جازادى Egemen.kz.
اتا زاڭ • 22 اقپان, 2026
اتا زاڭدا ادام قۇقىعىنا قانداي ارتىقشىلىق بەرىلدى؟
كونستيتۋتسيا – قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى ەڭ بيىك كەلىسىم. ول مەملەكەتتىڭ نە ءۇشىن ءومىر سۇرەتىنىن جانە كىمگە قىزمەت ەتەتىنىن انىقتايدى. وسى ولشەممەن قاراعاندا, 2026 جىلعى جاڭا اتا زاڭ قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىندە ماڭىزدى بەتبۇرىس جاسادى. بۇرىنعى كونستيتۋتسيا وتپەلى كەزەڭدە مەملەكەتتى ساقتاۋعا باعىتتالسا, جاڭا قۇجات ادامنىڭ قادىر-قاسيەتىن قۇقىقتىق ساياساتتىڭ الدىڭعى شەبىنە شىعارۋعا تالپىنىپ وتىر.
ادەبيەت • 18 اقپان, 2026
ناعىز ونەردىڭ ءداۋىرى ەندى باستالادى
بۇگىن ءبىز جەڭىل وقىلاتىن كىتاپتاردى كوپ وقيمىز, ساناعا سالماق تۇسىرمەيتىن فيلمدەر پروكاتتان تۇسپەيدى. ەكى-ءۇش نوتا ارالىعىندا قۇرىلعان, قاراپايىم اندەر تەز جاتتالادى. وسى ۇردىستەن اۆتورلاردىڭ ونەردى تۇسىنىكتى ەتۋگە ۇمتىلىسى بايقالادى. بىراق سونىڭ اسەرىنەن مازمۇنى باي, قاتپارى تەرەڭ تۋىندىلار نازاردان تىس قالىپ جاتىر. ەندى ولاردى كىم جاراتىپ, كىم تۇتىنادى؟ الداعى ۋاقىتتا ناعىز ونەردىڭ اياسى تارىلا ما, كەڭي مە؟ ساراپتاپ كوردىك.
ونەر • 16 اقپان, 2026
نەگە ونەر بارىنە بىردەي اسەر ەتپەيدى؟
مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانىنا قاتىستى مىنا ءبىر پىكىردى ءجيى ەستيمىز. ەپوپەيانى ءارتۇرلى جاستا وقىعان ادام ونى ارقالاي تۇسىنەدى. ءماتىن وزگەرگەن جوق, وقىرمان دا باياعى. بىراق مۇندا تانىم وزگەردى, قابىلداۋ كۇردەلەندى. ەندى وقىرمان الدەقاشان كوزىنىڭ نۇرى, قولىنىڭ تابى قالعان قالعان سارعىش پاراقتاردان تۇيسىگىنە تۇنەمەگەن جاڭا ءبىر الەمدى اشادى. نەمەسە كەرىسىنشە. بىرەۋگە وتە كەرەمەت كورىنگەن شىعارما بىرەۋگە تۇك تە اسەر ەتپەيدى. نەگە بۇلاي؟ اسىلىندا بۇل سۇراقتىڭ جاۋابى كوركەم قابىلداۋدىڭ وتە كۇردەلى تابيعاتىندا جاتىر.
