ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆتىڭ وڭتۇستىك استاناعا جۇمىس ساپارى ەكى ماسەلەنى قامتىدى. الماتىداعى يننوۆاتسيالىق كلاستەردىڭ دامۋ جاعدايلارى تالقىلاندى جانە «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ «ورتالىق – وڭتۇستىك» جوباسى اياسىندا رەكونسترۋكتسيا جاسالىپ جاتقان «الماتى – قورعاس», «الماتى – قاپشاعاي» جولدارىنىڭ بارلىق مەردىگەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كوشپەلى كەڭەس وتكىزىلدى.
سكولكوۆو (رەسەيدەگى كرەمني القابى) قورى ۇيىمداستىرعان Almaty Management university «ستارتاپ-تۋر 2015»-تەگى قازاقستاندىق كەزەڭ قاتىسۋشىلارىن قۇتتىقتاي كەلە, ءا.يسەكەشەۆ Almaty Tech Garden يننوۆاتسيالىق كلاستەرىنىڭ ورتالىق ازياداعى ماڭدايالدى ستارتاپ-حاب جانە بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتەگى كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى بولۋى ءتيىس ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى.
بۇل اشىق تۇردەگى ەكولوگيالىق جۇيە ءۇردىسى بولماق. ءبىز بۇل ماقساتتاعى باسىمدىقتاردى ايقىنداپ تا قويدىق. بىرتە-بىرتە «اقىلدى يندۋستريا», «اقىلدى قالا», ءومىر ەكولوگياسى, ەلەكتروندى كوممەرتسيا مەن مەديا ماماندىقتارى پايدا بولىپ قالىپتاسپاق, دەدى مينيستر. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل رەتتە الماتىدا ءمۇمكىندىكتەر كوپ-اق. مۇندا سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا عانا مىڭنان استام ونلاين-بيزنەستەر قۇرىلعاندىعى وسىنى ايعاقتايدى.
قازاقستاندىق ستارتاپتار ءۇشىن سكولكوۆومەن ىنتىماقتاسىق – ءوز بيزنەس ستراتەگيالارىن بەكەمدەپ قۇرۋ ءۇشىن جاقسى مۇمكىندىك بولىپ تابىلادى. ءسويتىپ, ولار الداعى ۋاقىتتا بۇكىل بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتە جۇمىس ىستەي الادى, دەپ مالىمدەدى سالا باسشىسى. ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, وسىنىڭ الدىندا ءا.يسەكەشەۆ ءىرى بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ەلدە وسى ورايداعى وزگەشە بيزنەسمەندەر كلۋبىن جاساقتاۋ ماقساتىن العا تارتقان ەدى. ول كلۋب مەملەكەتپەن بىرلەسىپ, الماتىنىڭ يننوۆاتسيالىق كلاستەرىن دامىتۋ جولىندا جۇمىس ىستەسە – قانداي عانيبەت.
ءوز كەزەگىندە سكولكوۆو قورىنىڭ يننوۆاتسيا جونىندەگى اعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى ۆاسيلي بەلوۆ وسىناۋ فورۋمعا 160-تان استام كومپانيا ءوز ۇسىنىمدارىن ءجىبەرگەنىن جەتكىزدى. ستارتاپ-تۋر-2015-ءتىڭ قازاقستاندىق كەزەڭىنە وننان استام ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ وكىلدەرى كەلىپ, ولار دا ۇزدىك كومپانيالارعا ينۆەستيتسيا قۇيۋعا دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى.
ستارتاپتاردى قولداۋ جاھاندىق يننوۆاتسيالاردى قولداۋ ءپالسافاسىنا ساي كەلەدى. ءبۇگىندە يننوۆاتسيالىق جوبالار جاھاندىق ماقساتتار كوزدەپ, حالىقارالىق رىنوكقا شىعا العان جاعدايدا عانا تابىستى بولماق. وسى تۇرعىدان كەلگەندە ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ اراسىندا جولعا قويىلعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭىستىك – يننوۆاتسيالاردى قولداۋ ورايىنداعى ورتاق باعدارلامالاردى دامىتۋدىڭ جاقسى ىرگەتاسى, دەپ قاداپ ايتتى ۆ.بەلوۆ. 15 ۇزدىك جوبا جەڭىمپازدارى الداعى جازدا رەسەيدىڭ سكولكوۆوسىندا وتەتىن Start Up Village جابىق ءىس-شاراسىنا قاتىسۋدىڭ سيرەك مۇمكىندىگىنە يە بولماق.
الماتى وبلىسىنداعى جاڭا قۇرىلىس ماۋسىمى «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا سورەدەن شىقتى. ول «الماتى – قاپشاعاي», «الماتى – تالدىقورعان», «قاپشاعاي – تالدىقورعان», باكاد سىندى ءتورت جوبانى, سونداي-اق, باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي حالىقارالىق ءدالىزىنىڭ «الماتى – قورعاس» بولىگىن قامتيدى, دەدى اسەت يسەكەشەۆ كوشپەلى كەڭەستى اشىپ تۇرىپ. رەكونسترۋكتسيا جاساۋ ورايىنداعى وسى جوبالار شەڭبەرىندە 555 شاقىرىم جولدار قامتىلعان. 2015 جىلى اۆتوموبيل جولدارى سالاسىندا 100 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىستەيدى دەپ جوسپارلانعان. ولاردىڭ 72 مىڭى «نۇرلى جول» اياسىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا قاتىسپاق. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قىزمەتتەر مەن جۇمىستارداعى وتاندىق مازمۇن 95 پايىزعا جەتپەك.
«باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق ءدالىزى بيىل تولىق اياقتالادى. ال «الماتى – قورعاس» اراسىنداعى سوڭعى بولىگى كەلەسى جىلى سالىنىپ بىتەدى. وسىعان بايلانىستى بارلىق قارجىلىق, تەحنولوگيالىق, ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى شەشىلگەن, جۇمىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر, دەپ اتاپ كورسەتتى ۆەدومستۆو باسشىسى. ونىڭ ايتۋىنشا, قۇنى 124 ميلليارد تەڭگە تۇراتىن ءبىرىنشى باكاد كونتسەسسيالىق جوباسىنىڭ قۇرىلىسى 2016 جىلعا بەلگىلەنگەن. تەندەرگە قاتىسۋعا قازىردىڭ وزىندە 70-تەن استام كومپانيادان ءوتىنىم تۇسكەن. سونىڭ ىشىندە شەتەلدىك كومپانيالار دا بار.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.