جاقىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى پروكۋرورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇراتقالي قۇل-مۇحاممەد اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن بريفينگتە قىلمىستىق اتقارۋ ورگاندارىنىڭ تۇزەۋ مەكەمەلەرى مەن تەرگەۋ يزولياتورلارىنا قامالعان جانە سوتتالعان ادامداردىڭ ۇستالۋ جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتۋ زاڭدىلىقتارىنا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋدىڭ قورىتىندىسىن تانىستىردى. 1998 جىلى قازاقستان «ازاپتاۋلارعا جانە باسقا دا قاتىگەز, ادامگەرشىلىككە جاتپايتىن, ار-نامىسىن قورلايتىن ءىس-ارەكەتتەر مەن جازالاۋ تۇرلەرىنە قارسى» كونۆەنتسياعا قوسىلىپ, ونىڭ تالاپتارىن ورىنداۋدى مىندەتىنە العانى بەلگىلى. وسىعان وراي, بيىلعى جىلدىڭ 18 قاڭتارىندا باس پروكۋراتۋرانىڭ ۇسىنىسىمەن قر پارلامەنتى ءماجىلىسى «قىلمىستىق پروتسەسس بارىسىندا زاڭنىڭ كەپىلدىگىن كۇشەيتۋ مەن قىلمىستىق زاڭدى ءارى قاراي جەڭىلدەتۋ جايلى كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداعان ەدى. قك 141-ءى بابىندا «قيناۋ», ياعني – تەرگەۋشىنىڭ, انىقتاۋدى جۇرگىزۋشى, وزگە لاۋازىمدى ادامنىڭ قينالۋشىدان نەمەسە ءۇشىنشى ادامنان مالىمەتتەر الۋ نەمەسە مويىنداتۋ, ول جاساعان نەمەسە جاسادى دەپ كۇدىك كەلتىرىلگەن ءىس-ارەكەتتەر ءۇشىن جازالاۋ, كەز كەلگەن سيپاتتاعى كەمسىتۋگە نەگىزدەلگەن سەبەپ بويىنشا قورقىتۋ, ءماجبۇر ەتۋ ماقساتىمەن قاساقانا ءتان ازابىن جانە پسيحيكالىق زارداپ شەكتىرۋى دەپ سارالانادى.
مىنە, وسى نۇسقاۋدى باسشىلىققا الا وتىرىپ, وبلىس پروكۋراتۋراسى اۋماقتىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن جانە وبلىستىڭ مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدارىمەن بىرلەسىپ «قاماۋعا الىنعان, سوتتالعان ادامدار ۇستالىپ وتىرعان مەكەمەلەر مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ تاراپىنان قيناۋعا بايلانىستى قىلمىستىڭ الدىن الۋ تۋرالى» ءىس-شارا جوسپارىن بەكىتىپ, ونى جۇزەگە اسىرۋدا. شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ پروكۋرورى قابدوللا تولەگەنوۆ ونى ورىنداۋدى قاتاڭ باقىلاۋعا العان. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءتورت ايىندا پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرىنە وراي جەتى شاعىم ءتۇسىپتى. ونىڭ التاۋى شقو ءىىد-ءىنىڭ قاۋىپسىزدىك قىزمەتى باسقارماسىنا جولداندى. الدىن الا تەكسەرۋدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, قىلمىستىق ءىس قوزعاۋدان باس تارتۋ تۋرالى قاۋلى شىققان. بۇل شەشىممەن وبلىستىق پروكۋراتۋرا كەلىستى. ال ءبىر شاعىمدى پروكۋراتۋرا ماماندارى وزدەرى تەكسەرە كەلە ونىڭ دا نەگىزسىز ەكەنىن دالەلدەدى.
وبلىس پروكۋرورىنىڭ اعا كومەكشىسى ۆيكتور پودرەزوۆتىڭ ايتۋىنشا, پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى جۇرگىزگەن تەكسەرۋ امالدارى كەزىندە جىل باسىنان بەرگى ۋاقىت ىشىندە زاڭسىز ۇستالعان 17 ادام بوساتىلىپتى.
قازىر وبلىستا 20 ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورى, 12 تۇزەۋ مەكەمەسى مەن ەكى تەرگەۋ يزولياتورى جۇمىس ىستەپ تۇر. الايدا, قاماۋعا الىنعانداردى ۇستاۋ ەرەجەلەرى ساقتالمايدى. عيماراتتاردىڭ كوبى وسىدان 40-60 جىل بۇرىن سالىنعان. كەيبىرىندە سۋ قۇبىرى, كارىز, جەلدەتكىش مۇلدەم جوق. وسكەمەن, سەمەي قالالارىنداعى ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورلارى قىستا سۋىق بولسا, ال جاز مەزگىلىندە ىسىپ كەتەدى, جەلدەتكىش اتىمەن جوق. كۇرشىم, گلۋبوكوە, تارباعاتاي, اباي, ءۇرجار اۋداندارىنىڭ ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورلارىندا دا وسىنداي كەمشىلىكتەر انىقتالىپ وتىر.
بريفينگتى قورىتىندىلاعان وبلىس پروكۋرورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇراتقالي قۇل-مۇحاممەد قاماۋداعىلاردىڭ جايى قاراۋسىز قالا بەرمەي, ولارعا ءتيىستى جاعدايلاردىڭ جاسالۋى قاجەتتىگىنە توقتالا كەتتى.
وڭداسىن ەلۋباي,
وسكەمەن.