ۇلتتىق مۋزەيدەگى م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترى مۇراجايىنىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى مەن تەاتردىڭ 90 جىلدىعى قۇرمەتىنە اشىلعان «تاريح تولقىنىنداعى تەاتر شەجىرەسى» كورمەسى ونەر ۇجىمى تاريحىن ءۇش كەزەڭگە ءبولىپ تانىستىردى.
كورمەنىڭ اشىلۋ راسىمىندە ۇلتتىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى دارحان مىڭباي تەاتردىڭ قازاق رۋحانياتىنداعى رولىنە ايرىقشا توقتالا كەلىپ: «الماتىداعى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترى تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا بىزگە ۇلكەن تارتۋ ازىرلەپ الىپ كەلدى. ءبىز مۇنى تەاتردىڭ تاريحى عانا ەمەس, جالپى قازاق ۇلتتىق ساحنا ونەرى مەن تۇلعالارىنىڭ شەجىرەسى دەپ ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. سوناۋ حح عاسىردىڭ باسىندا, دالىرەك ايتساق, 1926 جىلى قىزىلوردا قالاسىندا باستاۋ الىپ, «التىن ساقينا», «ەڭلىك-كەبەك» تۋىندىلارىمەن كورەرمەنگە جول تارتقان قارا شاڭىراقتا ەلىمىزگە تانىمال كوپتەگەن ونەر مايتالماندارى قىزمەت ەتتى. سوندىقتان دا ونىڭ كەلەشەك جاس ۇرپاققا بەرەر ۇلگى-ونەگەسى كول-كوسىر. وسى ماقساتتا قازاق ساحنا ونەرى تاريحىنان سىر شەرتەتىن كورمەنىڭ ۇلتتىق مۋزەيدە اشىلۋى ۇلكەن جەتىستىك بولىپ تابىلادى», دەدى.
كسرو حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ءاسانالى ءاشىموۆ: «ءار ەلدىڭ ءوزىنىڭ ءتول مادەنيەتى بولۋى كەرەك. تەاتر حالىققا تاربيە بەرەتىن ورىن دەسەك, مۇنداعى ءاربىر جادىگەردىڭ باعاسى ءبىز ءۇشىن وتە قىمبات سانالادى. ولار – ءبىزدىڭ ءومىر باقي ۇلگى تۇتار ۇستازدارىمىز, رۋحاني ازىعىمىز», دەي كەلىپ, ساحنادا ءوزى سومداعان كەيىپكەرىنىڭ مونولوگىن وقىپ بەردى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تەاتر ديرەكتورى ەرلان ءبىلالوۆ مۇراجايداعى جادىگەرلەردىڭ 1926-1956, 1956-1986, 1986-2016 جىلدار دەپ, ءۇش كەزەڭگە توپتاستىرىلىپ تانىستىرىلاتىنىن ايتسا, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, پروفەسسور ەسمۇحان وباەۆ: «وسى زالدان تەاتردىڭ دۇرسىلدەپ سوعىپ تۇرعان جۇرەگىن سەزە الاسىزدار», دەدى. حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ءاليا بوپەجانوۆا: «مىسالى, مايكل دجەكسوننىڭ كيگەن كيىمدەرى ميلليونداعان دوللارعا ساتىلىپ جاتادى. قاراپ وتىرساڭىز, وسى ەكسپوناتتاعى كوستيۋمدەردىڭ قۇنى سونداي مولشەردەن اسپاسا, از ەمەس», دەگەندى ايتتى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ساۋلەبەك اسىلحان ۇلى: «جوعىمىزدى عانا ەمەس, بارىمىزدى باعالايتىن كەزگە كەلدىك. كوڭىلىمىزدى شۋاققا تولتىرعان بۇگىنگى كورمە ارقىلى ادامدار اراسىنداعى سونداي مەرەيلى ساتتەر ناسيحاتتالادى», دەدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, 1968 جىلى 24 مامىردا اشىلعان مۇراجاي قورىندا ءبۇگىندە 100 000-نان استام جادىگەر ساقتالعان. كورمەدەگى قازاق تەاتر جانە كينو ونەرى قايراتكەرلەرىنىڭ ونەر شاڭىراعىنداعى شىعارماشىلىعى مەن ءومىر وتكەلدەرى جايىندا باياندايتىن قىلقالام تۋىندىلارى, تاريحي افيشالار, زەرلى, اسىل ماتادان تىگىلگەن كيىم ۇلگىلەرى, سپەكتاكلدەردىڭ ماكەتتەرى مەن ەسكيزدەرى, تەاتر ونەرى مايتالماندارى تۇتىنعان جەكە زاتتار, تەاتر تۋرالى كىتاپتار, ەسسەلەر مەن وچەركتەر قازاق قوعامىنىڭ تۇتاس ءداۋىرناماسى ىسپەتتى اسەر قالدىرادى.
قاراشاش توقسانباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتە: كورمە ۇسىنعان قۇندىلىقتار