ميراس اسان«Egemen Qazaqstan»
133 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 30 ماۋسىم، 2021

قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ قىزىقتارى

ونەر جالپى كەز كەلگەن ادامنىڭ بولشەگى، تۇتاس تابيعاتتىڭ نەگىزگى تىرەگى دەسەك قاتە ايتپاعان بولار ەدىك. ءبىز كەيدە ءوزىمىزدى قورشاعان اينالامىزدى كلاسسيكالارسىز ەش ەلەستەتە المايتىنىمىز قىزىق. ونىڭ وزىندىك سەبەپتەرى دە بار.

تانىم • 22 ماۋسىم، 2021

«كۇركىرەپ كۇندەي ءوتتى عوي سوعىس...»

وسىدان تۋرا 80  جىل بۇرىن، ياعني 22 ماۋسىم كۇنى، جوبامەن تاڭعى 4-ءتىڭ شاماسىندا فاشيستىك گەرمان اسكەرىنىڭ مىلتىعى ۇڭعىسىنىڭ ۇشىنان ءبىر سۋىق وق ۇشىپ شىققان ەدى... ارينە، قىپ-قىزىل جالىنعا ورانا زىرعىعان وقتىڭ سۋىق بولۋى استە مۇمكىن ەمەس. بىراق ونىڭ سۋىقتىعى، سول ساتتەگى الگى وقتى اتۋعا پارمەن بەرگەن دۇشپان پيعىلىندا، مامىراجاي جاتقان بەيبىت حالىقتىڭ تىنىشتىعىن بۇزىپ ۇشقان اششى دا اجداھا داۋىسىندا ەدى...

ونەر • 20 ماۋسىم، 2021

قازاق ساحناسىنىڭ شولپانى

كەڭ-بايتاق قازاق دالاسىنىڭ قاي قيىرى بولسىن ونەردەن ەشقاشان كەندە بولعان ەمەس. سونىڭ ىشىندە التايدان اتىراۋعا سوزىلىپ جاتقان ۇشى-قيىرى جوق سايىن ساحارانىڭ كىندىگى – ارقا اتىرابى، اتاپ ايتقاندا، قاسيەتتى قارقارالى توپىراعى دارىندارعا ەرەكشە باي. قازداۋىستى قازىبەك بيدەن باس­تاپ سوزگە ۇستا، انگە شەبەر، ساحنادا ساڭلاق دۇلدۇلدەر مەن بۇلبۇلداردى تۋدىرعان بۇل ولكەنىڭ ءار تاسى – اقىن، ءار بۇتاسى – بۇلبۇل.

ونەر • 16 ماۋسىم، 2021

كونەلىكتەردى وياتقان «كوكىل»

ۇلى دالانى مىڭداعان جىل مەكەن ەتكەن قازاق ۇلىسى ءوزى­نىڭ تاريح جولىن سايىن ساحا­را توسىندەگى تاس بىتىكتەرگە عانا تاڭ­بالاعان جوق، ەسكى جىر-داستاندار مەن كۇي شەجىرەلەرگە دە اڭىز اس­تار­لاپ، ۇلت رۋحىن بۇزباي بۇگىنگە جەت­كىزدى. سولاردىڭ ىشىندە كۇن تۇبىنە جورتقان كوشپەلى جۇرت­تىڭ باعا جەتپەس بايلىعى – كو­نە كۇيلەرى ءبىزدىڭ سارقىلماس قازى­نامىز دەسەك بولادى.

قوعام • 11 ماۋسىم، 2021

جەلىدەگى جوقتاۋ

نەسىن ايتايىق، وسى كۇنى ينتەرنەتتىڭ بەتى «يماندى بولسىن» دەگەن سوزگە ءيىن تىرەسىپ تۇر. بەتىن ءارى قىلسىن، بۇگىنگى مىناۋ داۋاسىز دەرت، اتى جامان اجال تالاي جاقسىمىز بەن جاقىنىمىزدى جالماپ كەتىپ جاتقان الاساپىران ۋاقىتتا سول ءسوزدى ەستىگىمىز، كورگىمىز كەلمەي-اق تۇرادى. بىراق سۋىق ءسوز سۋماڭ ەتىپ جىلدام تاراي جونەلەدى ەمەس پە؟ جانىڭدى ىزعار قارىپ وتكەندەي، ارقاڭدى قايعىنىڭ قارا قامشىسى وسىپ تۇسىرگەندەي جايسىز حاباردى وقىپ ەسەڭگىرەپ قالاسىڭ...

ادەبيەت • 04 ماۋسىم، 2021

قاسىم مۇراسى حاقىندا

قاسىمنىڭ تويى – قازاقتىڭ تويى دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ولمەس ولەڭدەرىمەن حالىقتىڭ جۇرەك تورىنەن ماڭگىلىك ورىن العان داۋىلپاز قاسىم دەگەندە الاشتىڭ اسقاق رۋحى كوز الدىڭىزعا كەلەدى. بيىل شايىردىڭ تۋعانىنا 110 جىل تولۋىنا وراي تۇلعانىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۇرعىسىندا ءتۇرلى شارا ۇيىمداستىرىلۋى كەرەك. ءبىز دە ءوز كەزەگىمىزدە گازەتىمىز ارقىلى اقىن حاقىندا ازىراق قالام تەربەگەندى ءجون كوردىك.

ونەر • 31 مامىر، 2021

اجالدى تىك تۇرىپ قارسى العان وركەستر

ءبىر ادامنىڭ ءولىمى – قاسىرەت، ميلليوننىڭ ءولىمى – ستاتيستيكا دەگەن اۋىر ءسوزدىڭ ءبىز كەيدە سالماعىن شىن سەزىنبەي ەرسىلى-قارسىلى قولدانا بەرەتىندەي كورىنەمىز. تاريح بەتتەرىن اقتارساق جانىمدى الدىمەن وكىنىشكە قاراي، قيساپسىز قىرىلعان جازىقسىز ادامداردىڭ قاسىرەتتەرى مازالار ەدى. ادام تراگەدياسى ۇلتقا نە ناسىلگە بولىنبەسە كەرەك. ەگەر گەرمانياداعى ءبىر ەۆرەيدىڭ ءتىسى اۋىرسا، امەريكاداعى بۇكىل ەۆرەيدىڭ باسى اۋىرادى دەگەن ءسوزدىڭ استارى الدەقايدا تەرەڭ دەپ ويلايمىز. بۇل ءسوزدىڭ ناقىلىن ءناسىل اينالاسىندا شەكتەپ قاراۋعا كەلمەس. ايتالىق افريكادا اشتىقتان قىرىلعان بەيكۇنا سابيلەردىڭ وپاتى ءبىزدىڭ دە قابىرعامىزدى قايىستىرۋى كەرەك.

قوعام • 26 مامىر، 2021

الەۋمەتتىك جەلىنىڭ الەگى

بۇگىندە الەۋمەتتىك جەلىدەن تۋىنداپ جاتقان الەك از ەمەس. الەۋمەتتىك جەلى جەلى ەمەس، جەلىم بولىپ تۇر. جامان ادەت جابىسقىش كەلەدى ەمەس پە؟ باتىستىڭ قاڭسىعىن بالالارىمىز تاڭسىق كورەتىنى سونشا، جىلتىراققا جاپا-تارماعاي جابىسا كەتەدى. بۇرىن ەرسى قىلىق ىستەگەن ادام جازالاناتىن ەدى، قازىر جارنامالاناتىن بولدى. باقساق، وسى كۇنى حايپ دەپ، پرانك دەپ، ار مەن ۇياتتان ەمىن-ەركىن اتتاي بەرەتىندەردىڭ اتى وزىپ تۇر ەكەن.

ونەر • 17 مامىر، 2021

مەيىرىم ەكەن عوي

سۇم سوعىستان ادام ساناسىنا تۇسكەن تىرتىقتار از ەمەس. اسىرەسە ميلليونداعان تاعدىرلاردى تاس-تالقان ەتكەن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك قىرعىننىڭ ادامزاتقا تيگىزگەن قىرۋار زالالىن ايتىپ تاۋىسۋ مۇمكىن ەمەس. بىراق ءبىز سوعىس دەگەندە تەك بىرىڭعاي قاتىگەزدىكتى ەلەستەتىپ كەتپەۋىمىز دە كەرەك سياقتى. كەيدە قاۋلاپ جانعان قىزىل ءورتتىڭ ىشىنەن دە ىزگىلىك ىزدەرىن كورۋگە بولادى. سۋرەتشى شاۆكات گافۋروۆتىڭ «قىرىق بەستە گۇلدەگەن المالار» («يابلوكي 1945-گو») اتتى كارتيناسى ءبىزدى وسى ويعا جەتەلەپ اكەتتى...

ونەر • 05 مامىر، 2021

ەلىگىڭىز ەلەڭدەيدى، ەساعا...

قازاق ءانىنىڭ قاينارىنداي، ءيىرىمى تەرەڭ سىرشىل دا سىرباز اندەرىمەن حالىقتىڭ جۇرەك تورىنەن ماڭگىلىك ورىن العان بىرەگەي سازگەر، ءبىرتۋار تۇلعا ەسكەندىر اعا حاسانعاليەۆتى الاش بالاسى ەشقاشان ۇمىتپايتىنىنا ءبىز كامىل سەنەر ەدىك. باسقا اندەرىن ايتپاعاننىڭ وزىندە جالعىز-اق «اتامەكەنىمەن» بۇكىل قازاق دالاسىن بەسىك-جۇرەگىنە بولەگەن دەگداردىڭ اتى شىنىمەن كوزى ءتىرىسىنىڭ وزىندە اڭىز ەدى.