سۇڭعات ءالىپباي«Egemen Qazaqstan»
733 ماتەريال تابىلدى

17 قىركۇيەك، 2018

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde، buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken، sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa، sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp، turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe، baǵyt-baǵdar berse، tipti basqany bylaı qoıǵanda، et jaqyn týystary، aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp، sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa، nege qoldanbasqa. Rasynda da، mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

05 قىركۇيەك، 2018

Adamǵa artyq bilim qajet pe?

Adamǵa qashan bilim artyqshylyq etip edi?! Mundaı jaǵdaı tarıhta bolmaǵan sekildi. Biraq tarıhta، sonyń ishinde bizdiń qazaq tarıhynda mundaı jaǵdaı qubylys retinde buryn boı kórsetpegenimen، endi bolady dep oılaımyz.

03 قىركۇيەك، 2018

قيال قۇدىرەتى

«قيالي» دەگەن ءسوز بار. ماقتاۋعا قارا­عاندا داتتاۋ، كوپ جاعدايدا كەلەمەجدەۋ جاعى باسىم ءتۇسىپ جاتاتىن ءسوز. «قيالي» ءسوزى جاس بالاعا قاتىستى ايتىلسا، بۇل سوزدە ءۇمىت كۇتتىرەرلىك قاسيەت بايقالادى. ال ءومىردىڭ بەلەستەرىنەن ابدەن وتكەن، شاۋ تارتقان ادامعا قاتىستى قولدانىلسا، وندا راسىندا دا بۇل بوسقا وتكەن ءومىردى بىلدىرەتىندەي. ويتكەنى «قيال»، «قيالداۋ» دەگەنىمىز ءالى اشىلماعان رەسۋرس قوي. جاسى كەلگەن كەزىندە ءوز بويىنداعى وسى رەسۋرستى اشىپ، ونىڭ قاسيەتىن پايدالانا الماسا، راسىندا دا ءاربىر ادام بالاسى  كەلەمەجدەۋگە لايىق سەكىلدى.

27 تامىز، 2018

«اقىلدى قوعام» قۇرىلار ما ەكەن؟

بۇرىن «اقىلدى» دەگەن ءسوز ادامعا عانا قاتىستى ايتىلۋشى ەدى. سونان كەيىن كەيبىر جاعدايلاردا ادامنىڭ سەرىگى سانالاتىن جىلقى مەن يتكە قاتىستى «اقىلدى جانۋار»، «ەستى حايۋان» تۇرىندە ازداپ قولدانىلىپ قالاتىن. ال ەندى قازىر قاراساڭىز، جىلدان-جىلعا قارقىن الا تۇسكەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ءدۇمپۋى ناتيجەسىندە «اقىلدىلار» قاتارى كوبەيىپ كەلە جاتقانداي. ماسەلەن، الەمدە «اقىلدى فەرمالار» پايدا بولا باستادى. بۇل ۇدەرىستىڭ سوڭى «اقىلدى اۋىل شارۋاشىلىعىن» قۇرۋعا الىپ كەلمەك. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، «اقىلدى فەرمالار» قۇرامىنا كىرەتىن جان-جانۋارلار دا بولاشاقتى اقىلدى بولا تۇسۋگە ءتيىس. ويتكەنى ءتىرى جانۋارلار قۇلاعىنا ورناتىلاتىن چيپ ارقىلى باسقارىلىپ، بىرتە-بىرتە تەحنولوگيالىق جۇيە ىشىندە تىرشىلىك ەتۋ ءتارتىبىن قابىلدايتىن بولادى.

21 تامىز، 2018

ءومىر – ءادىل

بىرەۋلەر ءومىردى قارعاپ-سىلەپ جاتادى. ونىڭ ادىلەتسىز ەكەندىگىن ايتادى. راس-اۋ دەيسىڭ كەيدە. ەگەر ءومىر ءادىل بولسا، نەگە ادام بالاسى ءارتۇرلى؟ بىرەۋ – باي، بىرەۋ – كەدەي. بىرەۋ – سۇلۋ، بىرەۋ – كورىكسىز. بىرەۋ – اۋرۋ، بىرەۋ – ساۋ. راسىندا دا ءومىر دەگەنىڭ كۇن مەن ءتۇن، ىستىق پەن سۋىق سەكىلدى قا­راما-قايشىلىقتاردىڭ ورتاسى ەكەن عوي.

13 تامىز، 2018

اگرارلىق سالاداعى بولاشاق ماماندىقتار

ساراپشىلاردىڭ بولجامدارىنا قاراعاندا، الەمدىك اگرارلىق سالادا 15-20 جىلدىڭ ىشىندە رەۆوليۋتسيالىق وز­گەرىستەر جۇزەگە اسىرىلادى. جاڭا تەح­نولوگيالاردىڭ شاپشاڭ قارقىنمەن دامۋى، عارىش كەڭىستىگىن يگەرۋگە كوپتەگەن ەلدەردىڭ قۇلشىنىس تانىتۋى، گەندىك ينجەنەريا ىقپالىنىڭ كۇشەيۋى، ازىق-ت ۇلىككە سۇرانىستىڭ ارتۋى، بوس جاتقان جەرلەردىڭ ازايۋى سەكىلدى فاكتورلار الەم بويىنشا جاڭا تەحنولوگيالارمەن قارۋلانعان جاڭا تۇرپاتتى اۋىل شا­رۋاشىلىعىن قالىپتاستىرادى. ءسويتىپ اۋىل شارۋاشىلىعى وزگەرىستەرگە بارىنشا باياۋ بەيىمدەلەتىن ەڭ كونسەرۆاتيۆتى سالا دەگەن بۇرىنعى تۇسىنىكتىڭ كوبەسى سوگىلەدى.

18 شىلدە، 2018

اۋىل شارۋاشىلىعىن تسيفرلاندىرۋ بولاشاقتىڭ بالاماسىز جولى

الەم ەلدەرىندە قازىرگى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعىن تسيفرلاندىرۋ قارقىندى تۇردە ءجۇرىپ جاتىر. ۋاقىت وتكەن سايىن بۇل سالادا نەشە ءتۇرلى جاڭا تەحنولوگيالار پايدا بولىپ، ولار جەدەل تۇردە وندىرىسكە ەن­گىزىلۋدە. ماسەلەن، ەۋروپاداعى كومپانيا­لار ەندى ەگىستىك جاعدايىن زەرتتەۋمەن اي­نا­لىساتىن درونداردى دا شىعارا باس­تادى. بۇل ماشينالار فەرمەرلەردىڭ ەگىس شى­عىمدىلىعىن الدىن الا بولجاپ بى­لۋ­لەرىنە جاعداي تۋعىزۋدا. وسى ۇدەرىس كە­ڭى­نەن قانات جايا كەلە، بۇكىل ەل بويىنشا ءاربىر ەگىس القابىنىڭ شىعىمدىلىعىن كۇنى بۇرىن انىقتاۋ مۇمكىندىگى پايدا بولاتىن كورىنەدى. 

20 ماۋسىم، 2018

استىق شىعىمى نەگە ارتپايدى؟

كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدىڭ ەگىن شارۋاشىلىعى سالاسىنا كەلىپ جاتقان جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ناتيجەسىندە مۇنداعى ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ وسە باس­تاعانى بەلگىلى. 

05 مامىر، 2018

قازاقستان ەكسپورتىنىڭ جاڭا دەڭگەيى

قازاقستاننىڭ مۇناي مەن مەتالل، ۋران، استىق ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋشى ەل ەكەندىگى بەلگىلى. ءتىپتى بۇل ونىمدەردىڭ ەكسپورتى جونىنەن قازاقستاندى الەمگە تانىمال دەپ ايتۋعا بولادى. ماسەلەن، استىق ەكسپورتتاۋ جونىنەن الدىڭعى ون ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلساق، ۋران ەكسپورتى جونىنەن كانادامەن بىرگە كوشتىڭ ەڭ الدىڭعى لەگىندە كەلەمىز.

25 ءساۋىر، 2018

قازاقستاننىڭ كوكتەگى كوزى – عارىش قىزمەتىن دۇرىس پايدالانىپ ءجۇرمىز بە؟

جاقىندا وتاندىق تەلەارنالاردىڭ بىرىنەن، شاماسى بۇل پارلامەنتتەگى ۇكىمەت ساعاتى بولسا كەرەك، ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگىنىڭ جەردى قاشىق­تىق­تان زوندتاۋعا (بايقاۋعا) قاتىستى تۇسىرىلىمدەرىنىڭ ساپاسى تۋرالى اڭگىمە بولدى.