بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
545 ماتەريال تابىلدى

سپورت • 14 قاڭتار، 2021

امبەباپ بالۋان

سەرىك بەردىمۇرات ۇلى 1994 جىلى موڭعول ەلىنىڭ باي-ولكە ايماعىندا دۇنيەگە كەلگەن. جاسى 30-عا جەتپەي-اق ءبىراز بيىكتەردى باعىندىرىپ ۇلگەردى. اتاپ ايتقاندا: سامبو كۇرەسىنەن جاستار اراسىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن (2010، 2011)، ەرەسەكتەر اراسىندا ءبىر دۇركىن (2019) قولا جۇلدەگەرى، جاسوسپىرىمدەر اراسىندا سۋمو كۇرەسىنەن جاپونيا اشىق بىرىنشىلىگىنىڭ (2011) قولا جۇلدەگەرى جانە جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى (گونكونگ، 2012). موڭعولدىڭ ۇلتتىق كۇرەسىنەن «مەملەكەتتىك لاشىن» (2018) جانە بەلبەۋ كۇرەسىنەن ستۋدەنت-جاستار اراسىندا ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس مەدال يەگەرى (2013). دزيۋدودان ەرەسەكتەر اراسىندا موڭعوليانىڭ ەكى دۇركىن (2018، 2019) جەڭىمپازى. قازاق كۇرەسىنەن «ەۋرازيا بارىسىنىڭ» (2013) كۇمىس جانە «الەم بارىسىنىڭ» قولا جۇلدەگەرى اتانعان تالانتتى قازاق ۇلانى.

رۋحانيات • 13 قاڭتار، 2021

جاھانشا مىنگەن «مەرسەدەس»

كۇنباتىس الاشورداشىلار تاريحىنىڭ بىلگىرى، جازۋشى انەس ساراي: ء«بىرىنشى جانە ەكىنشى جالپى قازاق سيەزىنەن كەيىن الاشوردالىقتار بولشەۆيكتەرمەن كەلىسە الماي تارتىسىپ جاتقان تۇستا ۋفادا ۋاقىتشا ۇكىمەت ورناپ، ونىڭ باسقارۋ ورگانى «ۋچرەديتەلنوە سوبرانيە» («كومۋچ») دەيتىن قۇرىلدى. 1918 جىلدىڭ شىلدە ايىندا ءا.بوكەيحانوۆ، ءا.ەرمەكوۆ، م.شوقاي، ۋ.تاناشەۆ تورتەۋى «كومۋچپەن» كەلىسسوز جۇرگىزدى.

تاريح • 12 قاڭتار، 2021

جاھانشا مىنگەن مەرسەدەس

كۇنباتىس الاشورداشىلار تاريحىنىڭ بىلگىرى، جازۋشى انەس ساراي: ء«بىرىنشى جانە ەكىنشى جالپى قازاق سيەزىنەن كەيىن الاشوردالىقتار بولشەۆيكتەرمەن كەلىسە الماي تارتىسىپ جاتقان تۇستا ۋفادا ۋاقىتشا ۇكى­مەت ورناپ، ونىڭ باسقارۋ ورگانى «ۋچرەديتەلنوە سوب­رانيە» («كومۋچ») دەيتىن قۇرىلدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz

تانىم • 12 قاڭتار، 2021

قاراتوبەدە قايتا جاڭعىرعان تاريح

وتكەن عاسىر باسىندا قازاقتى ەل بولدىرۋدىڭ قامىنا كىرىسكەن الاششىل ازاماتتار قول­دا­رىنان كەلگەن ءىستىڭ ءبارىن اتقاردى. ايتالىق، 1917 جىلدىڭ اياعىندا ورىنبوردا وتكەن جال­پى­قازاق سيەزىنەن كەيىن الاشوردا ۇكىمەتى نەگىزگى ءىس-قيمىل اتقارۋ ورتالىعى رەتىندە سەمەيدى تاڭداسا، كۇنباتىس الاشورداشىلار 1918 جىلدىڭ اقپان ايىندا جىمپيتى ۋەزىنە قاراستى قاراتوبە كەنتىندە كەزەكتى جيىن اشىپ، باتىس وڭىردە اتقارىلۋى ءتيىس ىستەردى تالقىلادى. بۇل جيىن تاريحقا «قاراتوبە سيەزى» دەگەن اتپەن قاتتالدى.

تانىم • 08 قاڭتار، 2021

قوردا تۇرعان قۇندى مۇرا

ەلوردا تورىندە ورنالاسقان قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعى مەكەمەسى قازىرگى تاڭدا قوعامدا ورىن الىپ وتىرعان كارانتيندىك رەجىمگە بايلانىستى ءوز قورىندا ساقتاۋلى تۇرعان قۇندى جادىگەرلەردىڭ ونلاين تانىستىرىلىمىن جۇرگىزۋدە. سونىڭ ءبىرى – «جاميع ءال-رۋمۋز ءۋا عاۋاس ءال-باحراين» اتتى قۇندى مۇرا. بۇل كىتاپ 1890 جىلى پەتەربوردا باسىلعان كورىنەدى.

رۋحانيات • 07 قاڭتار، 2021

تاۋەلسىزدىكتىڭ تىرەگى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمى «ەگە­مەن­دە» جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك بارى­نەن قىمبات» اتتى ماقالاسىن: «تاۋەل­سىز ەل بولۋ ونى جاريالاۋمەن نەمەسە مەم­لەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋمەن شەك­تەل­مەيدى. تاۋەلسىزدىك ءۇشىن ناعىز كۇرەس كۇندە­لىكتى ەڭبەكپەن، ۇزدىكسىز ءارى دايەكتى ەلدىك ساياساتپەن ماڭگى جالعاسادى. ءبىز قۋاتتى تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزبەن عانا ۇلت رەتىندە جەر بەتىندە ساقتالامىز. وسى اينىماس اقيقاتتى بەرىك ۇستانۋىمىز قاجەت. «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات!» دەگەن ءبىر اۋىز ءسوز ماڭگى ۇرانىمىز بولۋعا ءتيىس» دەپ اياق­تاپتى.

رۋحانيات • 06 قاڭتار، 2021

2021 – سيىر جىلى (مەرەكەلىك داتالار، تاريحي وقيعالار، تۇلعالار ءومىرى)

اتام قازاقتىڭ «ديىرمەننىڭ تاسىنداي، شىر اينالعان دۇنيە-اي» دەگەنى سياقتى اۋرەسى مەن الەگى كوپ 2020-شى اق تىشقان جىلى دا ۋاقىتتىڭ تەرەڭ قويناۋىنا ءسىڭدى. ەندى مىنە، اي ءمۇيىزىن اقىرىن شايقاپ، 2021-ءشى سيىر جىلى عالامنىڭ تابالدىرىعىن اتتادى. قوش كەلدىڭ، كىلەگەي ءسۇتى تىلىنە بايلانعان زەڭگى بابا ت ۇلىگى.

تاريح • 01 قاڭتار، 2021

جەلتوقسانشى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2006 جىلى جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىستى الماتى قالاسىندا بوي كوتەرگەن «تاۋەلسىزدىك تاڭى» اتتى ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا سويلەگەن سوزىندە: «1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ العاشقى حابارشىسى بولدى. بيلىك وسى وقيعاعا ۇلتشىلدىق دەگەن ايىپ تاعۋعا تىرىس­تى. ساياسي بيۋرودا مۇنىڭ بۇلاي ەمەستىگى تۋرالى مەنىڭ دالەلدەۋىممەن، ارنايى قابىلدانعان قاۋلىنى بۇزدىرۋىما تۋرا كەلدى. وسى وقيعالاردى ۇلتارالىق قاقتىعىس دەپ اتاۋعا تىرىستى، الايدا مۇنىڭ بۇلاي ەمەسىن تاريحتىڭ ءوزى كورسەتتى. سول كەزدە الاڭعا شىققان جاستاردىڭ تالاپ-تىلەگى – ادىلەتتىلىك پەن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى بولاتىن» دەگەن ەدى. مىنە، بيىل ەلباسى ايتقانداي، «تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ حابارشىسى» جەلتوقسان وقيعاسىنا 35 جىل  تولىپ وتىر. بۇل كوپ ۋاقىت ەمەس. وقيعا كۋاگەرلەرى دە، وعان اتسالىسقان ادامدار دا امان-ەسەن ءجۇر. سول سەبەپتى بيىل نەبىر ەستەلىكتەر ايتىلىپ، وتكەن كۇندەر ەلەسى تاعى ءبىر جاڭعىرارى حاق.  

قوعام • 25 جەلتوقسان، 2020

بەيبىت كۇننىڭ قادىرى

ايگىلى فرانتسۋز ويشىلى جان-جاك رۋسسو «مىقتى مەملەكەتتىڭ كەپىلى – ءوز ازامات­تارى­نىڭ تىنىشتىعىن قامتاماسىز ەتە الۋىن­دا» دەگەن ەكەن. وسىعان ۇندەس ءسوزدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا «مەملە­كەت­تە بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق ساقتالعان جاع­دايدا عانا دامۋدىڭ داڭ­عىل جولى اشى­لادى» دەپ ۇنەمى ايتۋمەن كەلەدى. سول سياق­تى قازاقتىڭ ۇلكەن اقى­نى مۇقاعالي ماقاتاەۆ «ۇقسايدى بار تىنىشتىق جەر بەتىندە، ۇيقىداعى ءسابي­دىڭ كەلبەتىنە...» دەسە، تاۋەلسىزدىك ءتولى، جاس جىرشى ميراس قادىرمۇرات باۋىرىمىز: «اللاعا ءمالىم، ريزىقتان بۇرىن تىنىش­تىق، ريزىقتان بۇرىن تىنىش تاڭداردىڭ مۇڭى ىستىق، اتادان قالعان ات باستى الىپ التىن­نان، باعالى ەلگە تىنىشتىق دەگەن كۇمىس قۇت» دەپ جىرلاپتى.

رۋحانيات • 25 جەلتوقسان، 2020

جەتىنشى عاسىردان جەتكەن كىتاپ

ەلوردا تورىندە ورنالاسقان قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ قورىندا VII عاسىردا جازىلعان، وتە قۇندى جادىگەر «مۋسحاف اش شاريف – قۇران كارىم» كىتا­بىنىڭ فاكسيميلەسى ساقتاۋلى تۇر.