بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
588 ماتەريال تابىلدى

تانىم • 24 قاراشا، 2020

ات ابزەلدەرى

قازاقتىڭ ۇلتتىق-جاۋىنگەرلىك ويىن-سايىس تۇرلەرىنىڭ دەنى ات ۇستىندە نەمەسە جىلقى ت ۇلىگىن پايدالانۋ ارقىلى ىسكە اسادى. مىسالى، ات جارىسى نەمەسە بايگە تۇرلەرى – الامان، جورعا، تاي، قۇنان، دونەن، بەستى، ايعىر جارىس، سونداي-اق جاۋىنگەرلىك ويىن-سايىس تۇرلەرى – اۋدارىسپاق، كوكپار، قىز قۋ، ات ۇستىندە ساداق (جامبى) اتۋ، تەڭگە ءىلۋ ت.ب. ياكي وسىندا ايتىلعان ات سپورتى ويىن-سايىس تۇرلەرىن ورىنداۋ ءۇشىن سايگ ۇلىكپەن قاتار جىلقىنىڭ جابدىعى، ياعني ات ابزەلدەرىنىڭ دە الاتىن ورنى ەرەكشە. ات ابزەلدەرى دەپ الدىمەن ەر-تۇرماندى، وعان قوسا جىلقىنى جۋاسىتۋعا نەمەسە باسقارۋعا ىڭعايلى جۇگەن-نوقتا، تىزگىن-شىلبىر، ومىلدىرىك-قۇيىسقان قاتارلى جاراقتاردى ايتامىز.

تانىم • 24 قاراشا، 2020

بۇركىتتى ىرعاققا وتىرعىزۋ

ءتۇز تاعىسى بۇركىتتى قولعا ءتۇسىرىپ، ونى وزىنە قۇلاقكەستى باعىن­دىرىپ، ونىمەن دە قويماي الپىس ەكى ايلالى تۇلكىنى الدىرىپ، ساياتشىلىق قۇراتىن عالامدا حالىق از. كوك اسپان تاعىسىن قولعا ۇيرەتۋ وڭاي ەمەس. ونىڭ امال-ايلاسىن بىلەتىن الەمدە قازاقتان باسقا حالىق كەمدە-كەم.

رۋحانيات • 24 قاراشا، 2020

تاريحي لاۋحالار جاڭعىرتىلدى

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە قاراستى تۇركىستان قالاسىندا ورنالاسقان «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ قازاندىق بولمەسىندە «قاسيەتتى لاۋحالار جاڭعىرتىلۋى» اتتى ءىس-شارا ءوتتى.

رۋحانيات • 24 قاراشا، 2020

سورەدەگى ساعاتتار

قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى مۋزەيىنىڭ عيماراتىندا «تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تاريحي نەگىزى» جانە «ديپلوماتيالىق سىيلىقتار – ادامزاتتىڭ مادەني مۇراسىنىڭ قۇرامداس بولىگى» اتتى قوس كورمەنىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى ءوتىپ، مادەني شاراعا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى، تانىمال عالىمدار مەن مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى قاتىستى.

رۋحانيات • 24 قاراشا، 2020

«ياساۋي ىزىمەن» ەكسپەديتسياسى سوزاق وڭىرىنە ساپارلاپ، قاسيەتتى نىسانداردى ارالادى

تۇركى الەمىنىڭ تۇلعاسى قوجا احمەت ياساۋي تاريحىن تۇگەندەۋ جانە تولىققاندى مالىمەتتەر توپتاس­تىرۋ ءھام تىڭ دەرەكتەر ىزدەۋ ماق­ساتىندا «ازىرەت سۇلتان» مەم­لە­كەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى «ياساۋي ىزىمەن» اتتى ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىردى.

وقيعا • 23 قاراشا، 2020

ەرتە ءداۋىردىڭ ەرى تابىلدى

ىرگەسى 1888 جىلى قالانعان، دۇنيە جۇزىنە تانىمال «National Geographic» اتتى جۋرنال بار. بۇل باسىلىم – عالام نازارىن اۋدارعان مادەني مۇرالار، ارحەولوگيالىق جاڭالىقتار، جان-جانۋارلار الەمى مەن مۇحيت تۇبىندەگى تىرشىلىك يەلەرىنىڭ ءومىرى سەكىلدى تاقىرىپتاردى قاۋزايدى. سونىمەن قاتار ءتۇرلى-ءتۇستى فوتورەپورتاج جاريالايدى. جۋرنال الەم حالىقتارىنىڭ بىرنەشە تىلىندە جارىق كورەدى. قۇرىلتايشىسى – اقش-تاعى ۇلتتىق گەوگرافيا قوعامى.

وقيعا • 23 قاراشا، 2020

ەلباسىنىڭ تۋىندىسى تانىستىرىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن تۇركى مادەنيەتى حالىقارالىق ۇيىمى (تۇركسوي) بىرلەسىپ، ەلباسى كىتاپحاناسىندا –قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كەڭسەسىنىڭ قولداۋىمەن تۇرىك تىلىندە باسىلىپ شىققان «N.A. Nazarbayev. Ulu Bozkirin mirasi» («ن.ءا. نازارباەۆ. ۇلى دالا مۇراسى») كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمىنا ارنالعان حالىقارالىق ونلاين-كونفەرەنتسيا وتكىزدى.

وقيعا • 20 قاراشا، 2020

«اقيقات» جەڭىمپازدارى انىقتالدى

«اقيقات» پىكىرسايىس كلۋبى كوللەدج ستۋدەنتتەرى اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ اۋىسپالى كۋبوگى جولىندا ونلاين-تۋرنير وتكىزىپ، جارىس جەڭىمپازدارىن انىقتادى.

ەڭ قىسقا اڭگىمە • 20 قاراشا، 2020

قىراندار حيكاياسى (ەتنوگرافيالىق ەتيۋدتار)

حالقىمىزدىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان ءبىر ونەرى – قۇسبەگىلىك. 1253-1255 جىلدارى قازىرگى قازاق دالاسىن كوكتەي ءوتىپ، شىعىسقا ساپار شەككەن ەۋروپالىق ساياحاتشى گيلوم دە رۋبرۋكتىڭ كۇندەلىك جازباسىندا: «كوشپەندىلەر بۇركىت، سۇڭقار سياقتى اڭشى قۇستاردى كوپ ۇستايدى. ولاردى قولدارىنا وتىرعىزىپ اڭ اۋلايدى» دەسە، يتاليالىق جيھانكەز ماركو پولو جازىپتى: « ۇلى حاننىڭ (قۇبىلايدى ايتادى) بايان جانە مينعان اتتى اعايىندى بەكتەرى بار. حالىق ولاردى «قۇسبەگى» دەپ اتايدى. سەبەبى، ولار حاننىڭ قول استىنداعى 20 مىڭ قۇسبەگىلەر مەن اڭشىلاردى باسقارادى. مينعان باسقارعان 10 مىڭ ادام قىزىل ءتۇستى كيىم كيىپ، بايان باستاعان 10 مىڭ ادام كوك ءتۇستى كيىم كيىپ، حانمەن بىرگە ساياتقا شىعادى. 10 مىڭدىقتىڭ 2 مىڭى اڭشى يتتەردى جەتەكتەپ جۇرەدى. ەكىگە بولىنگەن اڭشى-قۇسشىلار كۇنشىلىك جەردەن شەڭبەر جاساپ اڭ-قۇستاردى قىسپاققا تۇسىرەدى. ءدال وسى ءساتتى كورۋ كەرەمەت تاماشا اسەر بەرەدى» دەيدى. كوپتەگەن ەتنوگراف زەرتتەۋشىلەر ساياتشىلىق ورتالىق ازيادا پايدا بولىپ، كەيىن الەمنىڭ باسقا جەرلەرىنە تاراعان دەيدى. اتاپ ايتقاندا، شىعىس قازاقستان جەرىندەگى «شىلىكتى» قورعانىنان: باسى ارتىنا قايىرىلعان شەڭگەلى مەن كوزى پەرۋزا تاستارمەن كوركەمدەلگەن 36 دانا بۇركىت ءتارىزدى قۇستىڭ قۇيما قاپسىرماسى تابىلسا، وسكەمەن قالاسىنىڭ ماڭىنان تابىلعان قۇرىق قورعانىنان (ب.د.د ءىV-ءىى ع.ع) مايىتپەن بىرگە جەرلەنگەن ءتورت بۇركىتتىڭ قاڭقاسى شىقتى. سول سياقتى، ءحVى عاسىردىڭ سوڭىندا قابىلدانعان «جەتى جارعى» جوراسىندا: «قىران قۇستى ولتىرگەن ادام ولاردىڭ يەسىنە ءبىر قۇل نەمەسە كۇڭنىڭ قۇنىن تولەسىن» دەگەن باپ بار. وسى ورايدا، ەل ىشىندە ايتىلىپ، بۇگىنگە جەتكەن قىران قۇستار جايلى حيكايالاردى ۇسىنىپ وتىرمىز.  

وقيعا • 18 قاراشا، 2020

رەكوردتار...

64 مىڭ گرۋزين فۋتبولشىسى گودەردزي ماحارادزە 1996 جىلى 26 مامىردا 8 ساعات 12 مينۋت 25 سەكۋند بويى 64 مىڭ رەت دوپتى جەرگە تۇسىرمەي باسىمەن قاقپاقىلداپ (جونگلەر) گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن.