بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
655 ماتەريال تابىلدى

18 اقپان، 2019

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir، rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi، halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

29 قاڭتار، 2019

Otandy súıýdiń úlgisi

Keńestik dáýirdiń kemel qalamgeri، úlken aqyn Rasýl Gamzatovtyń  «Otan týraly jyr» deıtin shaǵyn tolǵaýy bar. Osyny qarasózben tápsirlesek، ertede bir ańshy kishkentaı qusty ustap alyp، altyn torǵa qamap qoıypty. Oǵan jemniń asylyn، sýdyń tunyǵyn beripti. Biraq tordaǵy qus kúndiz-túni «Otan، Otan، Otanym» dep zarlaı beripti.

11 جەلتوقسان، 2018

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda، «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da، Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iاǵnı، jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý، damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq، jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

22 قاراشا، 2018

Baǵdarlamalar baıandylyǵymen baǵaly

Elbasy Nursultan Nazarbaev bıylǵy jylǵy halyqqa Joldaýynda úkimet múshelerine qaratyp، «Bizde árqıly baǵdarlamalar qabyldanyp jatyr. Indýstrıalyq baǵdarlama، ınfraqurylymdyq baǵdarlama، sondaı-aq، áleýmettik máselelerdi qamtyǵan kóptegen baǵdarlama bar.

مەديتسينا • 28 تامىز، 2018

تىنىشتىقتى ءسوز بۇزادى

اباي اتامىز 40-شى قاراسوزىندە «تى­نىش­تىق ىزدەپ تابا الماي جۇرگەن جۇرت تى­نىشتىق كورسە، ساتكە تۇرماي، تى­نىش­­­تىقتان جالىعا قالاتۇعىنى قالاي؟» دە­گەنى سياقتى ادام بالاسى تابي­عاتى­­نان جالىققىش كەلەدى. اسىرەسە بەي­بىتشى­لىك پەن تىنىشتىقتىڭ قادىرىن بىل­مەي­دى. ءتىپتى وسى جايلى قاسيەتتى قۇران­نىڭ «نيسا» سۇرەسىندە «ويتكەنى ادام بالاسى ناشار جاراتىلعان» دەيتىن ايات تا بار.

08 تامىز، 2018

«اۋىل مولداسىنان وقىعان...»

قاندايدا ءبىر الەۋمەتتىك تۇرعىدان توپتاسقان قوعامدىق جۇيەنى شايقالتپاي ۇستاپ تۇراتىن، جۇزدەگەن عاسىرلار بويى شىڭدالعان مىزعىماس رۋحاني-مادەني ۇستىنى بولادى. بۇنى عىلىمي تىلدە «ينستيتۋتسيوناليزم» دەپ اتايدى. ياعني بۇل دەگەنىمىز – كوپتەگەن عاسىرلار بويى ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامىپ، ۇزاق سۇرىپتالۋ ارقىلى تولىق مويىندالعان، ءسويتىپ اركەز قوعامدىق قاتىناستى رەتتەۋشى نورمالار مەن الەۋ­مەتتىك توپتار اراسىنداعى قۇقىقتىق ستاتۋستاردى ساقتاۋعا باعىتتالعان اسا قۋاتتى قۇرى­لىم.  

13 شىلدە، 2018

حالىق ءانىنىڭ تونالۋ تاريحى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بو­لاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باع­دارلامالىق ماقالاسىندا، جاڭعىرۋ ەلدىڭ ۇلتتىق-رۋحاني تامىرىنان ءنار الا الماسا، ول اداسۋعا باستايدى»، دەدى. ەلدىڭ ۇلتتىق-رۋحاني تامىرى دەگەنىمىز نە؟ ول حا­لىقتى سان عاسىردان بەرى اداستىرماي، الىپ كەلە جاتقان سالت-ءداستۇرى، فولكلورى، ءانى مەن جىرى. وسىلاردىڭ ىشىندە ءاننىڭ ۇلت رۋحانياتى ءۇشىن ورنى ايرىقشا. دانا اباي اتامىز، «ۇيىقتاپ جاتقان جۇرەك­تى ءان وياتار، ءۇننىڭ ءتاتتى ورالعان ءمانى وياتار» دەگەندى بەكەر ايتقان جوق.

05 ماۋسىم، 2018

شۇكىرشىلىك نىعمەتى

بارلىق ادام بالاسىندا شۇكىر ەتۋ، شۇكىر­شىلىك دەيتىن ۇعىم بار. بۇرىنعى اتا­لارىمىز وزدەرىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ادەبىن «قيىن­دىق كەلسە سابىر ەتەمىز، جاقسىلىق كەلسە شۇكىر ەتەمىز» دەپ باعامداعان. دەمەك «سابىر» مەن «شۇكىر» ۇعىمى قاي زاماندا، قاي داۋىردە دە بولسىن ادامزاتتىڭ رۋحا­ني تىرەگى ءھام اداسپاس، اداستىرماس تەمىر­قازىعى.

رۋحانيات • 16 مامىر، 2018

ورازانىڭ نىعمەتى

«زور ءسۇيىنشى ايتايىن، مۇسىلمان بولىپ تۋعانعا. يسلام ءدىنىن قۋعانعا...» دەپ مايلىقوجا بابامىز جىرلاعانداي، يسلامدى ءدىنىم، مۇحاممەدتى پايعامبارىم دەپ تانىعان مۇمىندەر ءۇشىن قاسيەتتى رامازان ايى تۋدى. اللاعا بويۇسىنۋشى قاۋىم بۇل ايدى «ايلاردىڭ سۇلتانى» دەپ ەرەكشە اسپەت­تەسە، ۇلكەن ساحابا ابدۋللا ابباس «كۇن­­دەردىڭ قايىرلىسى – جۇما، ايلاردىڭ قايىر­لىسى – رامازان» دەگەن ەكەن.

04 مامىر، 2018

وتتى رۋح

قازاق شايىرى ماعجان جۇماباەۆ: «كوزدەرiندە وت وينار، سوزدەرiندە جالىن بار، جاننان قىمبات ولارعا ار، مەن جاستارعا سەنەمiن!» دەگەن ەكەن. اقىننىڭ جوعارىداعى جىر شۋماعىن ءسال تاپسىرلەسەك، ول كەز كەلگەنگە ەمەس «كوزىندە، سوزىندە، وزىندە وتى بار» جاستارعا سەنەم دەپ تۇر. ياعني اباي اتامىزدىڭ «ىشىندە كىمنىڭ وتى بار، قار جاۋسا دا سونەر مە؟» دەگەنى سياقتى ادامنىڭ جان دۇنيەسىندەگى رۋح بوستاندىعى ونىڭ كوزىنەن وت بولىپ كورىنىپ تۇرادى.