بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
763 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 05 اقپان، 2020

«اباقيادا» ساباق بەرگەن الاشورداشى

2008 جىلدىڭ قازان ايىندا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە « ۇلىدان ۇرپاق قالسا يگى» اتتى سۇحبات-جازبا جاريالاندى. تاقىرىپقا ارقاۋ بولعان دۇنيە – شاكارىم قاجىنىڭ كىشى ۇلى زياتتان تۋعان نەمەرەسى مەرەكە جايلى ەكەن. ياعني، گازەت ءتىلشىسى قورعانبەك امانجولعا بەرگەن سۇحباتىندا مەرەكە اعا ءوزىنىڭ ناعاشى اتاسى، ياعني اناسىنىڭ اكەسى سەيىتقازى اتتى ۇستاز ادام ەكەنىن جانە ول كىسى 1944 جىلى موڭعول ەلىنىڭ استاناسى ۇلان-باتىردا قايتىس بولعانىن، ونى اناسى ءمۇنيرا بارىپ جەرلەپ قايتقانىن، ەكى جىلدان كەيىن (1946) بۇل كىسى دە سۇزەك اۋرۋىنان قايتىس بولىپ، توعىز جاسىندا تۇل جەتىم قالعانى جايلى ايتىپتى. سۇحبات بارىسىندا ءتىلشى ورايىن تاۋىپ «سەيىتقازى ۇستاز كىم؟» دەپ ساۋال قويعان ەكەن، وعان مەرەكە اتامىز: «ناعاشى اتام سەيىتقازى نۇرتاەۆ – سولتۇستىك وڭىردە تۋىپ-وسكەن ايىرتاۋدىڭ قازاعى. ءبىر سەبەپتەرمەن قۋدالانىپ اباي ەلىن پانالاعان. شاكارىم قاجىمەن بايلانىستا بولعان. كەيىن شىڭجاڭ ولكەسىنە كەلىپ، التاي ايماعىندا ۇستازدىق ەتكەن» دەپ، ءوز بىلەرىمەن ءبولىسىپتى.  

رۋحانيات • 04 اقپان، 2020

ادالدىق

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جۋىقتا جاريالانعان «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسىندا ۇلى تۇلعانىڭ رۋحاني مۇراسىن پاراسات بيىگىنەن باعام­داي وتىرىپ، اقىن بارلىق باس­تاماشىلدىقتا ادالدىقتى جوعا­رى قويادى دەگەن تۇجىرىم جاساپتى.

رۋحانيات • 30 قاڭتار، 2020

قازاقتىڭ جىلقىتانۋ ونەرى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا «اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى مەن جىلقى شارۋاشىلىعى جەر جۇزىنە ۇلى دالادان تاراعانى تاريحتان بەلگىلى» دەپ اتاپ ءوتتى. جىلقى مادەنيەتى، اتتى مىنىسكە ۇيرەتۋدىڭ ءوزى دارا ءىلىم. ەلباسى ايتقانداي، قازاقتىڭ جىلقىتانۋ ونەرى الميساقتان قانىنا سىڭگەن ءتول مۇراسى. ياعني گەنەتيكالىق جادىسىنىڭ تۋىن­دىسى.

تەحنولوگيا • 30 قاڭتار، 2020

سمارتفوننىڭ زيانى

2011 جىلى دۇنيەجۇزىلىك دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ۇيالى تەلەفونىن پايدالانۋ ادام دەنساۋلىعىنا زيان­­سىز دەگەن ءپاتۋا ايتقان ەدى. قا­­زىر بۇل ۇيىم جوعارىداعى ايت­قان سوزىنەن اينۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. ويتكەنى، سوڭعى كەزدە قو­عام ومىرىنە دەندەپ ەنگەن «اقىل­دى» تەلەفونداردىڭ ادام دەنساۋ­لى­عىنا، سونىڭ ىشىندە بالالارعا زيا­نى تۋرالى پەدياتر-دارىگەرلەر دا­بىل قاعۋدا.

قوعام • 24 قاڭتار، 2020

«حالال ستاندارتى» دەگەن نە؟

سوڭعى جىلدارى الەم ەكونوميكاسىندا «حالال ستاندارتى» دەيتىن جۇيە پايدا بولدى. ءتىپتى دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ قۇرامىندا «Total Global Halal industries» اتتى قۇرىلىم ءوز جۇمىسىن ءساتتى جۇرگىزىپ كەلە­دى. قۇرىلىمنىڭ قۇرىلتايشىسى – مالاي­زيا. بۇل ەلدە شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ 95 پايىزى حالال ستاندارتقا ساي.

رۋحانيات • 23 قاڭتار، 2020

قازاقتىڭ «حايلايلىمى»

وتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارى... ايتىس لاپ ەتىپ تۇتاندى دا، جارق ەتىپ جانىپ شىققان اقىندار شىقتى. كەڭەس كەزىندە توقىراپ قالعان بۇل ونەر تاۋەلسىزدىك جىلدارى توسكەيدەن سارقىراپ اققان بۇلاقتاي تۋلادى. مانەرى بولەك، سارىنى توسىن، كەلبەتى ەرەك اقىندار تۋدى. سونىڭ ءبىرى، حالىق اراسىندا «حايلايلىم» اتانىپ كەتكەن جەتىسۋلىق ايتاقىن بۇلعاقوۆ.

قوعام • 21 قاڭتار، 2020

اعا مەن ءىنى

1980-جىلداردىڭ ورتاسىندا «كومسو­مولسكايا پراۆدا» گازەتى ماسكەۋ تۇرعى­نى، جۋكوۆسكي اتىنداعى اۋە-اسكەري اكادەمياسىنىڭ تۇلەگى، تەح­نيكا عى­لىم­دارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، پولكوۆنيك راۋناق ەسەن­بەرلينگە ءوز ومىرىنە اسەر ەتكەن تۇلعا جايلى ەس­تەلىك جازىپ بەرۋ­دى ءوتىنىپتى. راۋناق كوكەمىز ءارى-بەرى ويلانىپ «مەن ءۇشىن ەرەكشە ادام» دەگەن تاقىرىپپەن جالعىز اعاسى، تاۋ تۇلعالى جازۋشى ءىلياس ەسەنبەرلين جايلى قالام تارتقان ەكەن.

قوعام • 16 قاڭتار، 2020

گەندىك موديفيكاتسيا قاتەرى

قازىرگى تاڭدا ادامزاتتى الاڭ­داتىپ وتىرعان دۇنيە ازىق-ت ۇلىك ونىم­­دەرىنىڭ گەندىك موديفيكاتسياعا ۇشى­­راۋى. بۇل دەگەنىمىز – جاساندى جولمەن لابوراتوريا جاع­دايىندا وندىرىلگەن، قازاقشا ايت­قاندا بۋدان ونىمدەر. مىسالى، اقش-تا جەمىس-جيدەككە جاندى ور­گانيزمنىڭ دنك-سىن قوسىپ بۋدان ءونىم شىعارۋ ءىسى الدەقاشان جولعا قويىل­عان. بۇل تاجىريبە قازىر قىتاي ەكو­نومي­كاسىنىڭ دا جەتىستىگى سانالۋدا.

قوعام • 13 قاڭتار، 2020

بۋدان ءونىمنىڭ زيانى

قازىرگى تاڭدا ادامزاتتى الاڭ­داتىپ وتىرعان دۇنيە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ گەندىك موديفيكاتسياعا ۇشىراۋى. بۇل دەگەنمىز – تابيعي ەمەس جاساندى جولمەن لابوراتوريا جاعدايىندا وندىرىلگەن، قازاقشا ايتقاندا بۋدان ونىمدەر. مىسالى، اقش-تا جەمىس-جيدەككە جاندى ورگا­نيزمنىڭ دنك-ءسىن قوسىپ بۋدان ءونىم شىعارۋ ءىسى الدەقاشان جول­عا قويىلعان. بۇل تاجىريبە قازىر قى­تاي ەكونوميكاسىنىڭ دا «جەتىستىگى» سانالۋدا.

قوعام • 10 قاڭتار، 2020

جورعانىڭ بابى، سىنى جانە ءتۇرى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا، ءبىزدىڭ بابالارىمىز جىلقىنى قولعا ۇيرەتۋ ارقىلى ءوز داۋىرىندە ادام ايتقىسىز ۇستەمدىككە يە بولدى دەگەن ەدى. راسىندا كوشپەندىلەر ءۇشىن جىلقى مادەنيەتى – تۇرمىس-سالتىمەن تۇگەلدەي تۇتاسقان ءھام ۇزاق ۋاقىت ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامىعان كەمەل قۇبىلىس. سونىڭ ءبىرى – قازاق ءۇشىن ءسان-سالتاناتتىڭ سيمۆولىنا بالانعان جورعا جىلقى جايلى حالقىمىزدىڭ جادىندا ساقتالعان ەتنومادەني قۇندىلىققا توقتالساق...