بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
608 ماتەريال تابىلدى

05 ماۋسىم، 2018

شۇكىرشىلىك نىعمەتى

بارلىق ادام بالاسىندا شۇكىر ەتۋ، شۇكىر­شىلىك دەيتىن ۇعىم بار. بۇرىنعى اتا­لارىمىز وزدەرىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ادەبىن «قيىن­دىق كەلسە سابىر ەتەمىز، جاقسىلىق كەلسە شۇكىر ەتەمىز» دەپ باعامداعان. دەمەك «سابىر» مەن «شۇكىر» ۇعىمى قاي زاماندا، قاي داۋىردە دە بولسىن ادامزاتتىڭ رۋحا­ني تىرەگى ءھام اداسپاس، اداستىرماس تەمىر­قازىعى.

رۋحانيات • 16 مامىر، 2018

ورازانىڭ نىعمەتى

«زور ءسۇيىنشى ايتايىن، مۇسىلمان بولىپ تۋعانعا. يسلام ءدىنىن قۋعانعا...» دەپ مايلىقوجا بابامىز جىرلاعانداي، يسلامدى ءدىنىم، مۇحاممەدتى پايعامبارىم دەپ تانىعان مۇمىندەر ءۇشىن قاسيەتتى رامازان ايى تۋدى. اللاعا بويۇسىنۋشى قاۋىم بۇل ايدى «ايلاردىڭ سۇلتانى» دەپ ەرەكشە اسپەت­تەسە، ۇلكەن ساحابا ابدۋللا ابباس «كۇن­­دەردىڭ قايىرلىسى – جۇما، ايلاردىڭ قايىر­لىسى – رامازان» دەگەن ەكەن.

04 مامىر، 2018

وتتى رۋح

قازاق شايىرى ماعجان جۇماباەۆ: «كوزدەرiندە وت وينار، سوزدەرiندە جالىن بار، جاننان قىمبات ولارعا ار، مەن جاستارعا سەنەمiن!» دەگەن ەكەن. اقىننىڭ جوعارىداعى جىر شۋماعىن ءسال تاپسىرلەسەك، ول كەز كەلگەنگە ەمەس «كوزىندە، سوزىندە، وزىندە وتى بار» جاستارعا سەنەم دەپ تۇر. ياعني اباي اتامىزدىڭ «ىشىندە كىمنىڭ وتى بار، قار جاۋسا دا سونەر مە؟» دەگەنى سياقتى ادامنىڭ جان دۇنيەسىندەگى رۋح بوستاندىعى ونىڭ كوزىنەن وت بولىپ كورىنىپ تۇرادى. 

27 ءساۋىر، 2018

وت ورنىن كۇزەتكەن نەمىس

وسىدان وتىز جىلداي بۇرىن التايدىڭ ارعى بەتىندەگى تۋىپ-وسكەن وت ورىن مەن وشاق باسىن قيىپ تاستاپ، اعايىن-تۋىستى باستاپ اتامەكەنگە اياق باسقان زامان-تىن. ول تۇستا قازاق ەلى ءالى تاۋەلسىزدىگىن دە الماعان. بىزگە بۇيىرعان بۇيىعى اۋىلدىڭ قۇدايعا تاۋبە ءتۇتىنى ءتۇزۋ. دەنى قازاق، ازداعان نەمىس-ورىسى بار. 

11 ءساۋىر، 2018

ناداندىقتان تۋعان ماقتان

اباي اتامىز ءوزىنىڭ 12-ءشى قارا سوزىندە: «قازاق بارىندا بايمىن دەپ ماقتانادى. جوعىندا «ماعان دا باياعىدا مال ءبىتىپ ەدى» دەپ ماقتانادى» دەگەنى سياقتى قازىر قازاق قوعامىندا ماقتاننىڭ الۋان ءتۇرى پايدا بولدى. 

رۋحانيات • 29 ناۋرىز، 2018

باتا بەرۋدىڭ ادەبى

  جۋىقتا قازاقتىڭ نەبىر قاسقا-جاي­ساڭدارى باس قوسقان داستارقاندا بولدىق. اس ءىشىلدى، اياق بوساتىلدى. كەزەك باتا بەرۋ راسىمىنە كەلىپ تىرەلدى. توردە وتىرعان تانىمال عالىم اعامىز قوس الاقانىن ايقارا جايىپ الىپ، باتا ەمەس كەدىر-بۇدىر جاداعاي توست ايتىپ شىقتى. كادىمگى شاراپ تولى توستاق ۇستاپ تۇرىپ تويدا ايتاتىن توست. ء«سىزدىڭ  (توي يەسىن ايتادى) جۇمىستاعى بەدەلىڭىز جوعارى، ءاردايىم بيىكتەن كورىنە بەرۋىڭىزگە تىلەكتەسپىز، وسىنداي داستارقان باسىندا باس قوسايىق!». مىناداي «باتاعا» نە بەت سيپارىمىزدى، نە ءاۋمين دەرىمىزدى بىلمەي سالبىرادىق تا قالدىق.

15 ناۋرىز، 2018

سابىرلى جەتەر مۇراتقا...

قازاق سپورت تاريحىندا اتى ال­تىن ارىپپەن جازىلۋى ءتيىس تۇلعا­لار­دىڭ ءبىرى – وليمپيادا چەمپيونى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ. بىراق… بىراق دەمەكشى وسى جەڭىس جاقاڭا وڭاي­لىقپەن كەلگەن جوق. ۇلكەن ماقسات­قا جەتۋ ءۇشىن – توگىلگەن تەر، اتقارىلعان ەڭبەك، جەڭىس ءۇشىن بوز كىلەم ۇستىندە جان بەرىپ، جان الىسقان تايتا­لاستار…

08 ناۋرىز، 2018

«ەشقاشان قارتايماڭىزدار»

ارەدىك قازاق راديوسى ەفيرىنەن: «جۇرەگىم جىر تولعايدى، كوڭىلىم ورتايمايدى، اناسى بار ادامدار، ەشقاشان قارتايمايدى...» دەيتىن قوڭىر داۋىس ءانشى نۇرلان ونەر­باەۆتىڭ ورىنداۋىندا قالىقتاپ تۇرادى. سونداي ءبىر جۇرەككە جىلى، مامىردىڭ مايدا سامالىنداي، اباي اتامىز ايتپاقشى «قۇلاقتان كىرىپ، بويدى الار» ءانىنىڭ سازىن جازعان كومپوزيتور مارات وماروۆ بولسا، ءسوزىنىڭ اۆتورى مارقۇم قايرات جۇماعاليەۆ.

20 اقپان، 2018

جۇزدىك قۇرىلىمدا رۋلىق ۇلەس جوق

جاقىندا تانىمال انتروپولوگ-اكادەميك ورازاق سماعۇلوۆتىڭ «قازاق حالقىنىڭ شىعۋ تەگى» اتتى ەڭبەگى جارىققا شىقتى. تۋىندىدا قازاق حالقى وسىدان قىرىق عاسىر بۇرىن ەۋرازيا دالاسىندا دارا ەتنوس رەتىندە قالىپتاسقانى فيزيكالىق انتروپولوگيا ارقىلى دالەلدەنىپتى. 

07 اقپان، 2018

ادامگەرشىلىكتىڭ شىڭى 

امانات دەگەنىمىز نە؟ بۇل سۇ­راققا مۇسىلمان الەمىنىڭ ساردار ساحاباسى ابۋباكىر سىدىق «امانات – ادامگەرشىلىكتىڭ شىڭى» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ءارى قاراي ءسوزىمىزدى تاپسىرلەپ، تارقاتار بولساق، «امانات» ۇعىمى ءبىر ادامنىڭ ەكىنشى ادامعا سەنىپ تاپسىرعان م ۇلىك-زاتى نەمەسە قوعامدىق قاتىناستار بارىسىندا وتە تەرەڭ ماڭىزعا يە تاريحي-الەۋمەتتىك وقيعا.