بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
624 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 24 قاراشا، 2020

«ياساۋي ىزىمەن» ەكسپەديتسياسى سوزاق وڭىرىنە ساپارلاپ، قاسيەتتى نىسانداردى ارالادى

تۇركى الەمىنىڭ تۇلعاسى قوجا احمەت ياساۋي تاريحىن تۇگەندەۋ جانە تولىققاندى مالىمەتتەر توپتاس­تىرۋ ءھام تىڭ دەرەكتەر ىزدەۋ ماق­ساتىندا «ازىرەت سۇلتان» مەم­لە­كەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى «ياساۋي ىزىمەن» اتتى ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىردى.

وقيعا • 23 قاراشا، 2020

ەرتە ءداۋىردىڭ ەرى تابىلدى

ىرگەسى 1888 جىلى قالانعان، دۇنيە جۇزىنە تانىمال «National Geographic» اتتى جۋرنال بار. بۇل باسىلىم – عالام نازارىن اۋدارعان مادەني مۇرالار، ارحەولوگيالىق جاڭالىقتار، جان-جانۋارلار الەمى مەن مۇحيت تۇبىندەگى تىرشىلىك يەلەرىنىڭ ءومىرى سەكىلدى تاقىرىپتاردى قاۋزايدى. سونىمەن قاتار ءتۇرلى-ءتۇستى فوتورەپورتاج جاريالايدى. جۋرنال الەم حالىقتارىنىڭ بىرنەشە تىلىندە جارىق كورەدى. قۇرىلتايشىسى – اقش-تاعى ۇلتتىق گەوگرافيا قوعامى.

وقيعا • 23 قاراشا، 2020

ەلباسىنىڭ تۋىندىسى تانىستىرىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن تۇركى مادەنيەتى حالىقارالىق ۇيىمى (تۇركسوي) بىرلەسىپ، ەلباسى كىتاپحاناسىندا –قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كەڭسەسىنىڭ قولداۋىمەن تۇرىك تىلىندە باسىلىپ شىققان «N.A. Nazarbayev. Ulu Bozkirin mirasi» («ن.ءا. نازارباەۆ. ۇلى دالا مۇراسى») كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمىنا ارنالعان حالىقارالىق ونلاين-كونفەرەنتسيا وتكىزدى.

وقيعا • 20 قاراشا، 2020

«اقيقات» جەڭىمپازدارى انىقتالدى

«اقيقات» پىكىرسايىس كلۋبى كوللەدج ستۋدەنتتەرى اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ اۋىسپالى كۋبوگى جولىندا ونلاين-تۋرنير وتكىزىپ، جارىس جەڭىمپازدارىن انىقتادى.

ەڭ قىسقا اڭگىمە • 20 قاراشا، 2020

قىراندار حيكاياسى (ەتنوگرافيالىق ەتيۋدتار)

حالقىمىزدىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان ءبىر ونەرى – قۇسبەگىلىك. 1253-1255 جىلدارى قازىرگى قازاق دالاسىن كوكتەي ءوتىپ، شىعىسقا ساپار شەككەن ەۋروپالىق ساياحاتشى گيلوم دە رۋبرۋكتىڭ كۇندەلىك جازباسىندا: «كوشپەندىلەر بۇركىت، سۇڭقار سياقتى اڭشى قۇستاردى كوپ ۇستايدى. ولاردى قولدارىنا وتىرعىزىپ اڭ اۋلايدى» دەسە، يتاليالىق جيھانكەز ماركو پولو جازىپتى: « ۇلى حاننىڭ (قۇبىلايدى ايتادى) بايان جانە مينعان اتتى اعايىندى بەكتەرى بار. حالىق ولاردى «قۇسبەگى» دەپ اتايدى. سەبەبى، ولار حاننىڭ قول استىنداعى 20 مىڭ قۇسبەگىلەر مەن اڭشىلاردى باسقارادى. مينعان باسقارعان 10 مىڭ ادام قىزىل ءتۇستى كيىم كيىپ، بايان باستاعان 10 مىڭ ادام كوك ءتۇستى كيىم كيىپ، حانمەن بىرگە ساياتقا شىعادى. 10 مىڭدىقتىڭ 2 مىڭى اڭشى يتتەردى جەتەكتەپ جۇرەدى. ەكىگە بولىنگەن اڭشى-قۇسشىلار كۇنشىلىك جەردەن شەڭبەر جاساپ اڭ-قۇستاردى قىسپاققا تۇسىرەدى. ءدال وسى ءساتتى كورۋ كەرەمەت تاماشا اسەر بەرەدى» دەيدى. كوپتەگەن ەتنوگراف زەرتتەۋشىلەر ساياتشىلىق ورتالىق ازيادا پايدا بولىپ، كەيىن الەمنىڭ باسقا جەرلەرىنە تاراعان دەيدى. اتاپ ايتقاندا، شىعىس قازاقستان جەرىندەگى «شىلىكتى» قورعانىنان: باسى ارتىنا قايىرىلعان شەڭگەلى مەن كوزى پەرۋزا تاستارمەن كوركەمدەلگەن 36 دانا بۇركىت ءتارىزدى قۇستىڭ قۇيما قاپسىرماسى تابىلسا، وسكەمەن قالاسىنىڭ ماڭىنان تابىلعان قۇرىق قورعانىنان (ب.د.د ءىV-ءىى ع.ع) مايىتپەن بىرگە جەرلەنگەن ءتورت بۇركىتتىڭ قاڭقاسى شىقتى. سول سياقتى، ءحVى عاسىردىڭ سوڭىندا قابىلدانعان «جەتى جارعى» جوراسىندا: «قىران قۇستى ولتىرگەن ادام ولاردىڭ يەسىنە ءبىر قۇل نەمەسە كۇڭنىڭ قۇنىن تولەسىن» دەگەن باپ بار. وسى ورايدا، ەل ىشىندە ايتىلىپ، بۇگىنگە جەتكەن قىران قۇستار جايلى حيكايالاردى ۇسىنىپ وتىرمىز.  

وقيعا • 18 قاراشا، 2020

رەكوردتار...

64 مىڭ گرۋزين فۋتبولشىسى گودەردزي ماحارادزە 1996 جىلى 26 مامىردا 8 ساعات 12 مينۋت 25 سەكۋند بويى 64 مىڭ رەت دوپتى جەرگە تۇسىرمەي باسىمەن قاقپاقىلداپ (جونگلەر) گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن.

وقيعا • 18 قاراشا، 2020

تۇرمەدە تۋعان چەمپيون

وتكەن حح عاسىرداعى الەم سپور­تىنىڭ جارىق جۇل­­دىزدارىنىڭ ءبىرى – ديسك لاقتىرۋدان ەكى دۇركىن وليم­پيادا چەمپيونى نينا اپول­لونوۆنا پونامورەۆا.

كاسىپقوي بوكس • 18 قاراشا، 2020

مۇحامەد ءالي بوكسقا قالاي كەلگەن؟

كاسىپقوي بوكس تاريحىندا اتى ءمالىم قارا ءتۇستى بوكسشىلاردىڭ كوبى دەرلىك بالا كەزىندە جانجالعا بەيىم، ءتىپتى قىلمىسقا دا تارتىلىپ ۇلگەرگەنىن بايقايمىز. ال بالا كاسسيۋس كلەي ورتا مەكتەپتە ساباق ۇلگەرىمى جاقسى، تياناقتى، تارتىپتىلىگىمەن كوزگە تۇسكەن. ەندەشە بۇل بالانى بوكسقا يتەرمەلەگەن قۇدىرەت نە؟

رۋحانيات • 18 قاراشا، 2020

كوشپەندىلەردىڭ كەرمە مادەنيەتى

اتاقتى اقتانبەردى جىراۋ: «جەلىدە ق ۇلىن جۋساسا، كەرمەدە تۇلپار بۋسانسا...» دەپ تولعايدى. وسىعان قاراعاندا ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز تۇلپارىن بۋسانتىپ كەرمە قۇرعان. ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە، كەرمەنىڭ بىرنەشە ءتۇرى ءھام مادەنيەتى بولعان.

تانىم • 18 قاراشا، 2020

قازاقتىڭ كودى جازىلعان كىتاپ

جاقىندا ۇعا اكادەميگى، بولونيا عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت مۇشەسى (يتاليا)، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيى جانىنداعى فيزيكالىق انتروپولوگيا زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ورازاق سماعۇلوۆ پەن م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى رەسپۋبليكالىق انتروپولوگيا زەرتحاناسىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى ايناگۇل سماعۇلوۆانىڭ اۆتورلىعىمەن قازاق حالقىنىڭ كەشەندى فيزيكالىق انتروپولوگيا انىقتاماسىنا نەگىزدەلگەن «قازاق حالقى جانە اتا تەگى» اتتى اسا قۇندى ەڭبەگى جارىق كوردى.