بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
653 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • كەشە

جاڭعىرۋ – ەل دامۋىنىڭ جاسامپاز قاعيداسى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا: «ەلىمىز جاڭا تاريحي كەزەڭگە اياق باستى. وسىلايشا، ءبىز قايتا تۇلەۋدىڭ ايرىقشا ماڭىزدى ەكى پروتسەسى – ساياسي رەفورما مەن ەكونوميكالىق جاڭعىرۋدى قولعا الدىق. اتالعان ەكى جاڭعىرۋ پروتسەسىنىڭ ناقتى ماقسات-مىندەتتەرى، باسىمدىقتارى مەن وعان جەتكىزەتىن جولدارى بار. ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ سانامىز ىسىمىزدەن وزىپ ءجۇرۋى، ياعني ودان بۇرىن جاڭعىرىپ وتىرۋعا ءتيىس. بۇل ساياسي جانە ەكونوميكالىق جاڭعىرۋلاردى تولىقتىرىپ قانا قويماي، ولاردىڭ وزەگىنە اينالادى. رۋحاني جاڭعىرۋ تەك بۇگىن باستالاتىن جۇمىس ەمەس. ەندى وسىنىڭ بارىنەن دە اۋقىمدى جانە ىرگەلى جۇمىستاردى باستاعالى وتىرمىز. مەن ەلىمىز مىقتى ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋ ءۇشىن بولاشاققا قالاي قادام باساتىنىمىز جانە بۇقارالىق سانانى قالاي وزگەرتەتىنىمىز تۋرالى كوزقاراستارىمدى ورتاعا سالۋدى ءجون كوردىم»، دەگەن ەدى.

تاريح • 08 قىركۇيەك، 2021

تىرنالار جىرى

سولتۇستىك وسەتيا-الانيا رەسپۋبليكاسىنىڭ باتىسىنداعى الاگيرسك اۋدانىنا قاراستى تاۋلى قىراتتا دزۋاريكاۋ اتتى شاعىن اۋىل ورنالاسقان. اۋىلدىڭ اتى وسەتين تىلىندە «اۋليە مەكەن» دەگەنگە ساياتىن كورىنەدى. وسىندا «جەتى باۋىرعا ەسكەرتكىش» اتتى مونۋمەنت بار. ونىڭ ۇشار باسىنا قاناتتارىن تۇيىستىرە سامعاعان اق تىرنالار بەينەلەنسە، ەسكەرتكىشتىڭ ەتەگىنە قايعى مەڭدەپ قارا جامىلعان ءاز انانىڭ مۇڭلى بەينەسى مۇسىندەلگەن.

تاريح • 08 قىركۇيەك، 2021

كۇشىلىك حاننىڭ كۇمىس تەڭگەسى

كونە نۋميزماتيكالىق بۇيىمدار وتكەن تاريحتى زەرتتەۋگە، اسىرەسە كومەسكى وقيعالاردىڭ ۋاقىتىن ناقتىلاۋعا تابىلماس دەرەك. مىسالى، 1979 جىلى الماتى قالاسىنىڭ لەنين داڭعىلى بويىندا ورنالاسقان شەكارا ۋچيليششەسىنىڭ ماڭايىنان تابىلعان تاڭبالى نۋميزماتيكالىق ديرحامدار شاھاردىڭ جاسىن انىقتاۋعا بىردەن-ءبىر دەرەك بولدى.

رۋحانيات • 08 قىركۇيەك، 2021

شەراعا ايتقان شيرىعۋ

شامامەن جيىرما شاقتى جىلدىڭ الدىندا تەلەديداردى قوسىپ قالسام، مارقۇم شەراعا، قازاق رۋحىنىڭ قانجارى شەرحان مۇرتازا سويلەپ جاتىر ەكەن. جارىقتىق مۇرتىن كوككە شانشىپ الىپ، قىنابىنان سۋىرىلعان جالاڭ قىلىشتاي ىزعارلى جۇزبەن: – «بايقايمىن، قازىرگى جاستار شيرىعۋدى بىلمەيدى، شيرىعا المايدى، ونداي قابىلەتتەن ايىرىلعان، بۇل قاسىرەت»، دەدى مارقۇم. قايسار قالامگەردىڭ وسى ءسوزى كوكەيىمدە جاتتالىپ قالىپتى. اسىرەسە، «شيرىعۋ» جايلى ايتقانى.

تاريح • 06 قىركۇيەك، 2021

وزبەك حاننىڭ كىركەسى

قازاق تاريحىندا «التىن وردا ءداۋىرى» دەيتىن كەزەڭ بار. بۇل ۋاقىت قازىرگى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ەجەلگى تۇعىرى رەتىندە مويىندالۋدا. سول سەبەپتى دە، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكى جىلدىڭ الدىندا ەجەلگى ورىس جىلنامالارىندا « ۇلىق ۇلىس» دەگەن اتپەن بەلگىلى التىن وردا يمپەرياسىنىڭ 750 جىلدىق مەرەكەسىن اتاپ ءوتۋ جايلى شەشىم قابىلداپ، ول شارا ءوز دەڭگەيىندە اتقارىلعان بولاتىن.

تاريح • 02 قىركۇيەك، 2021

كونە قىستاۋ ورنى تابىلدى

مادەنيەت جانە سپورت مينيستر­لىگىنىڭ قولداۋىمەن قولعا الىن­­عان «نۇرا-ەسىل وزەن­دەرى ارا­لىعىنىڭ مادەني گەنە­زيسىن قا­لىپتاستىرۋداعى پالەو­گەو­گ­را­فيالىق فاكتور: ءۇي قۇرى­لى­سىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى جانە ونىڭ ەۆوليۋتسياسى» اتتى ارحەولو­گيا­لىق بارلاۋ جۇمىسى اياسىندا قىزمەت اتقارعان ارحەولوگتەر جاقىندا ەلوردا ىرگەسىنەن حVIII عاسىرعا ءتان قازاق قىستاۋىنىڭ ورنىن تاپتى.

تاريح • 27 تامىز، 2021

ءۇش مىڭ جىل بۇرىن قۇيىلعان جامبى

جامبى دەگەنىمىز – كونە تۇرىك تىلىندە «يامبۋ»، ياعني قۇيمالى التىن نەمەسە كۇمىس ۇعىمىن بىلدىرەدى. جامبى – ءىرى قارا نەمەسە ۇساق مالدىڭ تۇياعى مۇسىندەس بولعاندىقتان، تايتۇياق، قويتۇياق، اتتۇياق، اسىق جامبى، بەسىك جامبى، تۇيەكوز جامبى، قويباس جامبى، ت.ب. دەپ اتالعان. جامبىنىڭ جاسالعان ماتەريالىنا بايلانىستى: اق كۇمىستەن جاسالعان بولسا، «اق جامبى»، التىننان جاسالسا، «التىن جامبى» دەپ تە اتاعان.

ەلوردا • 25 تامىز، 2021

قارۋسىزدانۋ – قوعام ءۇشىن ماڭىزدى

نۇر-سۇلتان قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسى مەن سەمەي قالاسى اكىمدىگى­نىڭ بىرلەسىپ ۇيىمداستىرۋىمەن ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن سەمەي يادرولىق پوليگونى جابىلۋىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان  «نەگىزگى شەشىمدەر ۋاقىتى» اتتى كورمە ءوتتى.

تاريح • 25 تامىز، 2021

اۋعان بالالارىنىڭ «اناسى»

سوناۋ جىلدارى... ناقتىراق ايتقاندا، اۋعان ەلىندە ازامات سوعىسى ءجۇرىپ جاتقان (1979-1989 ج.ج.) تۇس. بەيبىتشىلىكتى تۋ ەتىپ، بۇل ەلگە كەڭەس ەلى اسكەر كىرگىزدى. ونىڭ سىرتىندا سوتسيا­ليستىك لاگەر اتتى قاۋىمداستىق قاتارىنا بىرىككەن مەملەكەتتەر سوعىستان زارداپ شەككەن اۋعانستاندىقتارعا گۋمانيتارلىق ءھام رۋحاني جاردەم كورسەتۋ شاراسىن قولعا الدى. سونىڭ ءبىرى موڭعول حالىق رەسپۋبليكاسى ەدى.

قازاقستان • 23 تامىز، 2021

تاۋەلسىزدىك جانە دەموگرافيا

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جۋىردا ءوزىنىڭ Twitter پاراقشاسى ارقىلى، ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا قازاقستان حالقىنىڭ سانى تاريحي مەجەگە جەتىپ، 19 ميلليونىنشى تۇرعىنى دۇنيە ەسىگىن اشقانى جايلى مالىمدەپ، كۇللى جۇرتشىلىقتى وسى ءبىر مەرەيلى قۋانىشپەن قۇتتىقتاعان بولاتىن.