بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
563 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 05 ناۋرىز، 2021

ءاليحان جانە الاش اڭسارى

وتكەن عاسىردىڭ باسىندا قازاق دالاسىندا مەملەكەتشىلدىك ۇرانى وياندى. وسى باياندى ءىستىڭ باسىندا قازاق زيالىلارى تۇردى. 1917 جىلعى اقپان توڭكەرىسىنەن كەيىن ولار كەيبىر نورمالىق قاعيداتتاردىڭ تولىمسىزدىعىنا قاراماي جەكە مەملەكەت قۇرۋدىڭ، اۆتونوميالى رەسپۋبليكا ورناتۋدىڭ قاجەتتىگىن ءتۇسىندى. وسى جولدا قانداي قيىندىققا تاپ بولسا دا قاجىماي ەڭبەك ەتتى. مۇنداي مۇمكىندىك عاسىردا ءبىر تۋاتىنىن باعامداي الدى. ءسويتىپ، بۇلار قازاق حالقىنىڭ اۋزىن اققا جەتكىزىپ، باسىنا بۇعاۋلانعان بوداندىق نوقتاسىن سىپىرىپ تاستاۋ وزدەرىنە بەرىلگەن مىندەت دەپ ۇعىندى. وسى توپتىڭ باسىندا ءاليحان بوكەيحان تۇردى ءھام الەكەڭ بۇل ءىستى ءوزىنىڭ ومىرلىك مۇراتى دەپ ءبىلدى.

رۋحانيات • 04 ناۋرىز، 2021

«قۇرمانجان داتقا» قانداي فيلم؟

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن قاڭتار ايىنىڭ 5-ءى كۇنى «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جاريالانعان «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىندا: «مەن قۇزىرلى ورگاندار مەن وتاندىق تەلەارنالارعا مەملەكەتتىك تاپسىرىستىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن مىندەتتى تۇردە تاريحي تاقى­رىپتارعا باعىتتاۋدى تاپسىرامىن. ارينە قارجى ماسەلەسى شەشىلۋى كەرەك. دەگەنمەن، كوپ قاراجات جۇمساماي دا جوعارى دەڭگەيدەگى ونەر تۋىندىسىن تۇسىرۋگە بولاتىنىن قىرعىز باۋىرلارىمىز «قۇرمانجان داتقا» ءفيلمى ارقىلى انىق كورسەتتى» دەگەن بولاتىن.

رۋحانيات • 03 ناۋرىز، 2021

ادامنان ادامنىڭ ايىرماسى

قوعامدىق پالساپالىق ءھام تانىمدىق تۇرعىدان قاراعاندا «ادام» ۇعىمى اسا كۇردەلى. ءحى عاسىردا ءومىر سۇرگەن تۇرىك عۇلاماسى ءماۋلانا رۋمي: «ادامنىڭ بولمىسى – ىشىندە ءارتۇرلى اڭدار مەكەندەيتىن ورمانعا ۇقساس. ءبىزدىڭ بويىمىزدا تازا-لاس، جامان-جاقسى، يماني-حايۋاني سياقتى مىڭداعان قاسيەت بار. ەگەر ىشكى جان شاھارىڭدا قاسقىر ۇستەمدىك ەتە باستاسا، ادامنىڭ قاسقىرعا اينالعانى. جاقسىلىقتار مەن جاماندىقتار دا جاسىرىن جولدارمەن جۇرەككە قۇيىلىپ تۇرادى. ءسات سايىن ادامنىڭ جۇرەگىندە ءبىر نارسە باس كوتەرەدى. سول سەبەپتى ادام كەيدە پەرىشتە، كەيدە شايتاني سيپاتقا اينالىپ وتىرادى» دەگەن ەكەن.

رۋحانيات • 02 ناۋرىز، 2021

ءياساۋيدىڭ شەجىرەسى مەن ءمورى تابىلدى

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى، «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تا­ريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى ۇيىم­­داستىرعان «ياساۋي ىزىمەن» اتتى عىلىمي-ەكسپە­ديتسيا مۇشە­لەرى وز­بەكستان رەسپۋب­ليكاسى نامان­گان قالاسىنان قوجا احمەت ياساۋي بابامىزعا قاتىستى شەجىرە مەن يسلام الەمىنە ايگىلى 11 شايىقتىڭ ەسىمى جازىلعان ءمور تاپتى.

قازاقستان • 23 اقپان، 2021

اقتوقتى سۇلۋدىڭ تىگىن ماشيناسى

جۋىقتا كوكشەتاۋ قالاسىنا جولىمىز ءتۇستى. وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنا قاراس­تى ادەبيەت جانە ونەر مۋزەيىنە ات باسىن بۇر­دىق. مەكەمەنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى، باقىتبەك بەكمۇرات­ ۇلىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، مۋزەي قورىندا 10 مىڭعا تارتا جادىگەر بار ەكەن. دەنى – ۇلتتىق ادەبيەت پەن ونەرگە قاتىستى كونە قولجازبالار مەن كىتاپتار. وسىلاردىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ نازارىمىزدى اۋدارعان دۇنيە – اتاقتى اقتوقتى سۇلۋدىڭ تىگىن ماشيناسى.

رۋحانيات • 23 اقپان، 2021

تۇرلەنگەن تۇركىستان

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى مەن «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تاۋەلسىزدىك جانە تۇركىستان تاعىلىمى» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. مارتەبەلى جيىنعا جامبىل ارتىقباەۆ، بەرەكەت كارىباەۆ، حازىرەتالى تۇرسىن سىندى مامان تاريحشىلار، ەلباسىتانۋشى سەيدۋللا سادىقوۆ، تەولوگ عالىم دوساي كەنجەتاي جانە باسقا زيالىلار، مۋزەي قىزمەتكەرلەرى مەن ستۋدەنتتەر قاتىستى.

ايماقتار • 22 اقپان، 2021

ساپار ورتالىعى سالىنادى

«ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى­نىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى جولداعان مالىمەتىنە سۇيەنسەك، كوپ كەشىك­پەي تۇركىستان قالاسىنداعى ءجۇسىپ اتا كەسەنەسى اۋما­عىنا دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن ساپار ورتالىعى سالىنباق ەكەن.

رۋحانيات • 16 اقپان، 2021

قاجىمۇقان بالۋاننىڭ دوسى

بيىل قازاقتان شىققان تۇڭعىش كاسىبي سپورتشى قاجىمۇقان مۇڭايت­پاس ۇلىنىڭ تۋعانىنا – 150 جىل. اتالعان مەرەيتويلىق داتاعا بايلانىس­تى جۋىقتا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى جىل بويى اتقارىلاتىن ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتتى. وسى ورايدا، باياناۋىل وڭىرىندە ءومىر سۇرگەن قاجەكەڭنىڭ دوسى جايلى گازەت وقىرماندارىن حاباردار ەتسەك دەيمىز. بۇل فوتو ءبىزدىڭ قولىمىزعا ەرتەرەكتە تۇسكەن ەدى...

تانىم • 12 اقپان، 2021

گەنەرال (شاكىر جەكسەنباەۆتىڭ تۋعانىنا – 120 جىل)

اكادەميك-تاريحشى ماناش قوزىباەۆ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 1993 جىلعى 8 مامىر كۇنگى سانىندا: «1941-1945 سوعىس جىلدارى رەسپۋبليكادان 1 196 164 ادام قارۋ اسىنىپ مايدانعا اتتانسا، ەڭبەك ارمياسىنا 700 مىڭ ادام جىبەرىلدى، 96 638 قازاق جاۋىنگەرى مايدان دالاسىندا ەرلىگى ءۇشىن وردەن-مەدالدارمەن ناگرادتالدى، 497 جەرلەسىمىز كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتان­سا، ولاردىڭ 97-ءسى قازاق حالقىنىڭ وكىلى بولدى» دەپ جازسا، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس تاريحىن زەرتتەگەن بەلگىلى اعىلشىن جازۋشىسى ءارى پۋبليتسيست الەكساندر ۆەرت «رەسەي 1939-1945 جىلدارداعى سوعىس­تا» اتتى كولەمدى كىتابىندا: «قىزىل ار­ميانىڭ ەڭ ەرجۇرەك جاۋىنگەرلەرى قازاق­ستان مەن ورتالىق ازيا حالىقتارىنىڭ وكىل­دەرىنەن شىقتى، ونىڭ ىشىندە قازاقتار ەر­لىگى ەرەكشە كوزگە ءتۇستى» دەگەن دەرەكتى اي­تادى.

رۋحانيات • 11 اقپان، 2021

كوپ قورقىتادى، تەرەڭ باتىرادى

دانا حالقىمىز «كوپ قورقىتادى، تەرەڭ باتىرادى» دەپ تەگىن ايتقان جوق. مۇنداعى «كوپ» ءسوزىن بۇگىنگى كۇن تۇرعىسىنان تاپ­سىر­لەسەك – دەموگرافيا، ياعني قوعامداعى بۇ­قارانىڭ سالماعى. اسىرەسە، ۇلان-بايتاق ولكەنى مەنشىكتەپ وتىرعان قازاق سياقتى ەتنوس ءوز تەرريتورياسىنا تولىق يەلىك ەتۋ ءۇشىن سانى كوپ، سالماعى مىعىم بولماق كەرەك. اتاقتى بۇقار جىراۋ بابامىزدىڭ «جەلكىلدەگەن تۋ كەلىپ، جەر قايىسقان قول كەلىپ، سونان ساسىپ تۇرماسقا...» دەپ بولاشاق ۇرپاعىنا بەكەر ەسكەرتكەن جوق. بابا سوزىنەن ءبىز «كوپ بولساڭ جاۋ شاپپايدى، تۋىڭ جىعىلىپ، ءتۇتىنىڭ وشپەيدى» دەگەن وزەگى ءنارلى، ولشەمى كەڭ، ولمەس وسيەتتى اڭعارامىز.