Egemen Qazaqstan
405 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 07 قاڭتار، 2021

اباي اقىندىعىنىڭ التىن باستاۋى

اباي ءومىربايانىنىڭ مۇحتار اۋەزوۆ جازىپ قالدىرعان ءتورت نۇسقاسى بار. ۇلى اقىن ون جاسقا كەلگەندە اكەسى سەمەي  قالاسىنا اكەلىپ، وقۋعا بەرگەن. بۇدان بۇرىن قىردا دا ابايدىڭ ءبىراز وقىعاندىعى ايتىلادى. اقىندى اۋىلىندا وقىتقان مولدا تۋرالى س.مۇقانوۆ بىلاي دەپ جازادى: «قۇنانباي ابايدى عابيتحان دەيتىن تاتار مولداعا ساباققا بەرەدى. عابيتحان قازان جاقتان 1850 جىلدارى سولداتقا الىنۋدان قاشىپ، قازاق دالاسىنا كەلەدى دە، بالقاش كولىنىڭ شىعىس جاق جيەگىن مەكەندەپ وتىرعان كەرەي رۋىندا ءشۇرشىت اتتى بايعا كوپ توقىرايدى. كەلەسى جىلى كوكشەتاۋ دەيتىن جەردە قۇنانباي كورشىلەس كوپ رۋلاردى شاقىرىپ، ولگەن اكەسى وسكەنبايعا اس بەرەدى.

قازاقستان • 23 جەلتوقسان، 2020

قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتار – ۇلتىمىزدىڭ قۇندى مۇرالارى

قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتار – قاي زاماندا دا كيەلى قۇندىلىق، اسىل قازىنا. ءاربىر حالىق مادەنيەتىنىڭ بيىكتىگى مەن ءدىلىنىڭ بەرىكتىگى قۇندى دەرەكتەردىڭ مازمۇنىمەن، ونىڭ كوركەمدىك ساپاسىمەن جانە ساۋاتتىلىعىمەن ولشەنەتىنى انىق. قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ءوزى قولداۋ كورسەتىپ، باس­تاماشى بولعان «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى بويىنشا شەتتە جاتقان ءبىراز قۇندىلىقتارىمىز ەلگە كەلگەنىمەن، ءالى دە زەرتتەلمەگەنى قانشاما. مادەني مۇرانىڭ جالعاسى ىسپەتتەس «ارحيۆ - 2025» جوباسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى 2020 - 2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارى ەلىمىزدىڭ ارحيۆ سالاسىنا ۇلكەن ءبىر سەرپىن بەرە وتىرىپ، ۇلتىمىزدىڭ قۇندى مۇرالارىن عىلىمي دەرەكتەر تۇرعىسىنان باياندى ەتۋدە قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتاردىڭ ماڭىزى ەرەكشە ەكەندىگىنە نازار اۋدارتتى. ەجەلدەن قازىرگە دەيىن ساقتالعان جازبا دۇنيەلەرىمىزدى ۇلىقتاۋ ارقىلى ءبىرتۇتاس ۇلتىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىن قالىپتاستىرۋ – «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ بىردەن-ءبىر ماقساتى بولىپ وتىر.

الەم • 23 جەلتوقسان، 2020

«بريۋسسەل اسەرى» تەحنولوگيالىق كومپانيالارعا دا تيەدى

نيۋ-يورك . ەۋروپالىق كوميسسيا تاياۋدا تسيفرلى ەكونوميكاعا قاتىستى نەگىزگى ەرەجەلەردى تانىستىرىپ، تاعى ءبىر جاھاندىق ستاندارتتى ىسكە قوستى. ۇلكەن تەحنولوگيالاردىڭ ىقپالىن ازايتۋعا ارنالعان تسيفرلى قىزمەت اكتى (DSA) جانە تسيفرلى نارىق اكتى (DMA) Apple، Amazon، Facebook، Google جانە باسقا دا اقش-تا ورنالاسقان ۇلكەن كومپانيالاردىڭ بيزنەسكە ىقپالىن تومەندەتۋگە ۇمتىلادى. ەۋروپالىق وداق اتالعان كومپانيالاردى ينتەرنەتتىڭ كۇزەتشىلەرى رەتىندە بەلگىلەپ، ولاردىڭ نارىقتى جاۋ­لاپ العان بيلىگىنىڭ اسەرىن باقىلاۋعا الۋدى كوزدەيدى.

الەم • 23 جەلتوقسان، 2020

ناتو-نى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ

ستەنفورد. اقش پرەزيدەنتتىگىنە سايلانعان دجو بايدەننىڭ تاياۋدا عانا زەينەتكە شىققان ء«تورت جۇلدىزدى» گەنەرال للويد ءوستيندى قورعانىس ءمينيسترى رەتىندە كورگىسى كەلەتىنى كوپ نارسەنى اڭعارتادى. ياعني كەلەر جىلدىڭ 20 قاڭتارىنان باستاپ امەريكا بۇرىنعى ارناسىنا تۇسەدى، دوستارىن جازالاپ، جاۋلارىن ماراپاتتاۋدىڭ جولىن ىزدەۋدى دوعارادى. بۇل وزگەرىستى الەمگە ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن بايدەن اقۇيگە ورنالاسقان سوڭ، پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ بيىلعى شىلدەدە اقش-تىڭ 12 مىڭ ساربازىن گەرمانيادان شىعارۋ جونىندەگى شەشىمىن جويۋى ءتيىس.

رۋحانيات • 23 جەلتوقسان، 2020

ولەڭنىڭ سەرتى كەتىپ، دەرتى قالسا...

پوەزيا دەگەن نە دەسە، ءبىر سوزبەن ايت دەسە، پوەزيا دەگەن سەرت دەر ەدىم. بۇعان بىرەۋلەر «كوركەمدىك شە، كوركەمدىك؟» دەپ تالاسا كەتۋى مۇمكىن. ال مەن ولارعا: «انت پەن سەرتتەن اسقان قانداي كوركەمدىك بار؟!» دەپ ايتار ەدىم. انت پەن سەرت جۇرەكتەن شىعادى، سوندىقتان دا ول كوركەم بولادى. «قۇران ۇستاپ انت ەتتىم»، «سەمسەر ۇستاپ سەرت ەتتىم» دەگەندەي سوزدەر سودان قالعان جوق پا. انت پەن سەرتتە جالعاندىق تا بولمايدى ەمەس پە.

تاريح • 23 جەلتوقسان، 2020

قاھارماندىق ونەگەسى

دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن حح عاسىر قاندى سوعىستارمەن قاتار، حاس باتىرلار مەن داڭقتى قولباسشىلاردى دا دۇنيەگە اكەلدى. وسىنداي ارداقتى تۇلعالاردىڭ اراسىندا اتى اڭىزعا اينالعان باۋىرجان مومىش ۇلى دا بار.

ەكولوگيا • 20 جەلتوقسان، 2020

ERG – كىمگە باق، كىمگە سور؟

پاۆلودار - يندۋستريالدى ايماق. الپاۋىت ونەركاسىپتەردىڭ باسىن قوسقان ERG كومپانياسى اناۋ ايتقانداي جۇرتتىڭ شەكەسىن شىلقىتپاسا دا ءوڭىردىڭ گۇلدەنۋىنە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ، بىرنەشە مىڭداعان ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. اتتەڭ، تاياقتىڭ ەكى ۇشى بار. ءىرى زاۋىتتاردان بولىنگەن حيميالىق قالدىقتاردىڭ سالدارىنان ەكولوگيامىز اقساپ، ون ەكى مۇشەمىز قاقساپ تۇر.

رۋحانيات • 20 جەلتوقسان، 2020

الاش ۇراندى ادەبيەت جانە رىمعالي نۇرعالي ۇستانىمى

ءوزىنىڭ كوپ قىرلى تالانتىنىڭ كورسەتكىشىندەي بولىپ قازاق ادەبيەتتانۋ عىلىمىنىڭ ءىرى تۇلعاسىنا اينالعان اسا زور ءبىلىمپاز، عىلىمنىڭ تىلسىم تۇڭعيىعىنا ەركىن بويلاعان وقىمىستى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ جانە گۋمانيتارىق عىلىمدار سالاسى بويىنشا بەرىلەتىن شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى ءبىرىنشى دارەجەلى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىمى مەن تەحنيكاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەر، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، تاعى دا كوپتەگەن اتاق، لاۋازىمدار مەن ماراپاتتاردى يەلەنگەن رىمعالي نۇرعالي – قازاق ادەبيەتتانۋ، ادەبي سىن سالاسىندا وزىندىك ستيلدىك ورنەك اكەلگەن، زەرتتەۋ تاسىلىندە وزگەشە فورما، جاڭاشا مازمۇن، ۇلتتىق رۋح قالىپتاستىرعان تۇلعا.

قازاقستان • 04 قاراشا، 2020

اتقارىلعان ءىس تە، اتقارىلار شارۋا دا اۋقىمدى

الەمدى ابىگەرگە سالعان COVID-19 ىندەتى جاڭا سىن-قاتەرلەردى تۋىنداتتى. وقشاۋلانا تۇسكەن جاھان جۇرتىنان قازاقستان دا سىرت قالمايتىنى، بارىنشا ساقتانۋمەن بىرگە وزىندىك يكەمدى دامۋ جولىن ىزدەيتىنى بەلگىلى. وسى ورايدا ەلىمىزدە ەپيدەميانىڭ الدىن الۋعا بارلىق قام-قارەكەت جاسالعانىن، مەملەكەت پەن قوعام ءبىر ماقسات پەن ءبىر مۇددەگە جۇمىلا بىلگەنىن، بۇل – ەلدىگىمىزدىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ ايتۋعا ءتيىسپىز. قازاقستان پاندەميا زارداپتارىمەن كۇرەسۋدە تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ءبىلىم بەرۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنىڭ قوردالانعان ماسەلەلەرىمەن عانا بەتپە-بەت كەلگەن جوق. سوڭعى عاسىرلاردا بولماعان بۇل ىندەت ينتەگراتسياىق قارىم-قاتىناستىڭ جەتىلگەن زامانىندا الاپات اۋقىمعا يە بولعاندىقتان، ودان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا دۇنيەنىڭ ءتورت تارابىمەن دە تەرەڭ بايلانىس ورناتقان وتاندىق ەكونوميكا دا ويسىراي زيان شەككەنىن كورىپ وتىرمىز.