جيىنعا وقۋ-اعارتۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى مايرا مەلدەبەكوۆا, جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى تسيفرلىق اكتيۆتەر جانە سەرپىندى تەحنولوگيالار كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ميراس زاكيەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى نۇرگۇل تاۋ, ەكاتەرينا سمولياكوۆا, الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى عاني مايلىباەۆ جانە اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ باسشىلارى مەن ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى قاتىستى.
ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ پىكىرىنشە, «Qazaq Digital Mektebi» جوباسىن دامىتۋ ءۇشىن ەلىمىزدە كەشەندى شارالار قولعا الىنۋى قاجەت. ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ اكتىلەرىنە تۇزەتۋ ەنگىزىلۋگە ءتيىس. سايكەسىنشە, مۇعالىمدەرگە ءبىلىم ۇدەرىسىندە جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانۋ بويىنشا ۇزدىكسىز پراكتيكالىق بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىرعان ءجون.
«Qazaq Digital Mektebi» – اۋىلداعى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر ءۇشىن ازىرلەنىپ جاتقان جاڭا ءبىلىم مودەلى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن ازايتۋ جانە اۋىل وقۋشىلارىنا بىلىكتى مۇعالىمدەردىڭ ساباقتارىنا قولجەتىمدىلىك بەرۋ.
ءماجىلىس دەپۋتاتى نۇرگۇل تاۋ جوبانىڭ قاناتقاقتى كەزەڭى سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي, اقمولا, پاۆلودار, باتىس قازاقستان, اقتوبە جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنداعى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردى قامتيتىنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىن ءبىز «Qazaq Digital Mektebi»-ءنىڭ بولاشاعى تۋرالى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ, اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردىڭ بولاشاعى تۋرالى دا ايتىپ وتىرمىز. ويتكەنى اۋىل مەكتەبى – جاي عانا ءبىلىم ۇيىمى ەمەس. ول اۋىلدىڭ ساقتالۋىنا, جاستاردىڭ ەلدى مەكەندە قالۋىنا, ءوڭىردىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ستراتەگيالىق ينستيتۋت. سونداي-اق مەملەكەتتىك ورتا ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ 81 پايىزى اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقانىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. مەملەكەت باسشىسى تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتىنى ەلىمىزدىڭ جاڭا دامۋ درايۆەرلەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى. قازىردىڭ وزىندە ەلىمىزدە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر تسيفرلاندىرىلىپ, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ باعىتىندا جۇمىس جۇيەلى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەندىگى مىندەت – وسى مۇمكىندىكتەردى وقۋشىلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە اۋىل بالاسىنىڭ دا ساپالى ءبىلىم الۋىنا باعىتتاۋ. ەگەر ءبىز اۋىلداعى بالاعا استانا مەن الماتىداعى ۇزدىك مۇعالىمدەردىڭ ساباعىن تىڭداۋ مۇمكىندىگىن بەرسەك, بۇل ءبىلىم سالاسىنداعى تەڭسىزدىكتى ازايتۋدىڭ ناقتى تەتىگى بولادى. «Qazaq Digital Mektebi» جوباسىنىڭ باستى قۇندىلىعى دا وسىندا», دەگەن ن.تاۋ جوبانىڭ تابىستى بولۋى ءۇشىن ونى تەك تەحنيكالىق جوبا رەتىندە ەمەس, ۇلتتىق ءبىلىم ساياساتىنىڭ جاڭا ەلەمەنتى رەتىندە قاراستىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
وقۋ-اعارتۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى مايرا مەلدەبەكوۆا قاناتقاقتى جوبا اياسىندا ينتەرنەت ينفراقۇرىلىمىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن 500 شاعىن جيناقتى مەكتەپ قامتىلىپ, نەگىزگى پاندەر بويىنشا ونلاين وقىتۋ ۇيىمداستىرىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. جوبا پرەزيدەنتتىڭ ورتا ءبىلىم جۇيەسىنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
القالى جيىندا الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى عاني مايلىباەۆ وڭىردەگى ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس تۋرالى كەڭىنەن باياندادى. بۇگىندە وبلىستا 500-گە جۋىق مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى, وندا 379 مىڭنان استام وقۋشى ءبىلىم الادى. ونىڭ ىشىندە 76 شاعىن جيناقتى مەكتەپتە 5 886 بالا وقيدى.
كەيىنگى ءتورت جىلدا وڭىردە 69 جاڭا مەكتەپ اشىلىپ, 6 قوسىمشا عيمارات پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 26 مەكتەپ سالىندى. قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ سانى 52-دەن 23-كە دەيىن قىسقاردى. ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋدى جويۋ جانە وقۋشى ورىندارىنىڭ تاپشىلىعىن ازايتۋ ماقساتىندا كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلاتىن جوسپار ازىرلەندى. اتالعان جوسپارعا سايكەس 2026–2028 جىلدارى «EPC+F» تەتىگىن پايدالانا وتىرىپ, 9 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. سالىناتىن بۇل مەكتەپتەر 18 ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن مەكتەپتىڭ, مەكتەبى جوق 2 ەلدى مەكەننىڭ جانە ساياجايلاردان تاسىمالداناتىن 4 573 وقۋشىنىڭ تاسىمال ماسەلەسىن شەشۋگە ىقپال ەتەدى.
جالپى, وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا اتقارىپ جاتقان جۇمىس بويىنشا وڭ ناتيجە بار. اۋىلدى جەردەگى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسىن تۇبەگەيلى شەشۋ جانە ساپالى ءبىلىم ماقساتىندا ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» حالىقارالىق قوعامدىق قورىمەن بىرلەسىپ «تابىستى 50 مەكتەپ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلدى. ناتيجەسىندە, «قازاقستان حالقىنا» قورى ارقىلى 1,5 ملرد تەڭگەگە 50 اۋىل مەكتەبى 150 زاماناۋي پاندىك (فيزيكا, حيميا جانە بيولوگيا) كابينەتتەرمەن جابدىقتالدى.
اتالعان جوبا اياسىندا 3 847 پەداگوگ بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان ءوتتى. ودان بولەك, «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى ارقىلى اۋىلدىق جەرلەردە تىرەك مەكتەپتەرىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ شەڭبەرىندە 9 مەكتەپتىڭ, اتاپ ايتقاندا, جامبىل اۋدانى ت.رىسقۇلوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبى, بالقاش اۋدانى ب.بەيسەكباەۆ اتىنداعى مەكتەپ گيمنازياسى, رايىمبەك اۋدانى ب.سوقپاقباەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبى, ۇيعىر اۋدانى اباي اتىنداعى مەكتەپ گيمنازياسى, قاراساي اۋدانى س.كەرىمبەكوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبى, ىلە اۋدانى №28 مەكتەپ-گيمنازياسى, تالعار اۋدانى №4 ورتا مەكتەپ-ليتسەيى, كەگەن اۋدانى س.سەركەباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازياسى, ەڭبەكشىقازاق اۋدانى ج.قايپوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ارقايسىسىنا 250 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, وقۋ كابينەتتەرى 100 پايىز جابدىقتالدى.
وتكەن جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن شالعايدا ورنالاسقان 65 مەكتەپتى «Starlink» (ستارلينك) سپۋتنيكتىك تەحنولوگيالارىنا قوسۋ ءۇشىن 124 ملن تەڭگە ءبولىندى. بۇگىندە بارلىق 65 مەكتەپكە «Starlink» (ستارلينك) ينتەرنەتى ورناتىلدى. بۇل شەشىم تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارىن كەڭىنەن پايدالانۋعا جانە وقۋشىلاردىڭ ساپالى بىلىمگە قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وبلىستا 34 مىڭنان استام پەداگوگ ەڭبەك ەتەدى. كەيىنگى جىلدارى پەداگوگتەردىڭ جالاقىسى 2 ەسەگە ءوستى. وعان قوسا, زاڭدا كوزدەلگەن بارلىق الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. ماگيسترلىك دارەجە, تالىمگەرلىك جانە داپتەر تەكسەرۋ ءۇشىن تولەنەتىن ۇستەمەاقىلار ۋاقتىلى تولەنىپ وتىر. مۇعالىمدەردى وزىنە قاتىسى جوق جۇمىسقا تارتۋعا جول بەرمەۋ جانە ارتىق ەسەپتىلىكتى قىسقارتۋ باعىتىندا ناقتى شارالار قابىلداندى. ۇستازداردىڭ كاسىبي الەۋەتىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. بۇگىندە 32 مىڭنان استام مۇعالىم جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن قولدانۋ بويىنشا ارنايى كۋرستاردان ءوتتى. اۋىلدىق جەرلەرگە بىلىكتى كادرلاردى تارتۋ ماقساتىندا «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى اياسىندا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى جالعاسىپ كەلەدى.
«تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە – مەكتەپ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ. وبلىستا كوپ جىل بۇرىن سالىنعان جانە كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن 91 ءبىلىم مەكەمەسى بار. بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن جوبالاردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرۋ كوپ ۋاقىت الادى. سونىڭ سالدارىنان كەيبىر مەكتەپتەردىڭ جاڭعىرتىلۋى بىرنەشە جىلعا سوزىلادى. وسىعان بايلانىستى ءۇش اۋىسىمدىلىقتى جويۋعا, مەكتەپتەردى جاڭعىرتۋعا ارنالعان جەكە رەسپۋبليكالىق باعدارلاما ماسەلەسىن قاراستىرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن. الدىمىزدا ءبىلىم ساپاسىن ودان ءارى ارتتىرۋ, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ الەۋەتىن كۇشەيتۋ, تسيفرلىق شەشىمدەردى كەڭىنەن ەنگىزۋ جانە پەداگوگ مارتەبەسىن نىعايتۋ مىندەتى تۇر», دەدى عاني مايلىباەۆ.
جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى تسيفرلىق اكتيۆتەر جانە سەرپىندى تەحنولوگيالار كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ميراس زاكيەۆ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى كادرلاردى دايارلاۋ جانە تسيفرلىق ءبىلىم ەكوجۇيەسىن دامىتۋ باعىتىنداعى باستامالارعا توقتالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە ىسكە قوسىلعان TUMO Astana ورتالىعى جاسوسپىرىمدەرگە باعدارلامالاۋ, ديزاين جانە جاساندى ينتەللەكت باعىتتارى بويىنشا تەگىن ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار 2026 جىلعى 2-8 تامىز ارالىعىندا استانا قالاسىندا جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى حالىقارالىق وليمپيادا وتەدى. وعان الەمنىڭ 100-دەن استام ەلىنەن 500-دەن استام قاتىسۋشى كەلەدى دەپ جوسپارلانعان.
«Qazaq Digital Mektebi, TUMO Astana جانە حالىقارالىق وليمپيادالار – تەك تەحنولوگيالاردى قولداناتىن ەمەس, ولاردى جاساي الاتىن جاڭا بۋىن ماماندارىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان بىرىڭعاي ستراتەگيانىڭ ءبىر بولىگى», دەدى ميراس زاكيەۆ.
كوشپەلى وتىرىس قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردى دامىتۋ, اۋىل وقۋشىلارىنىڭ ساپالى بىلىمگە قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتۋ, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ءبىلىم جۇيەسىنە ەنگىزۋ جانە پەداگوگتەردىڭ كاسىبي الەۋەتىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
الماتى وبلىسى
