قوعام • 15 تامىز، 2022

ەسىرتكى ساۋداگەرلەرى ەسىرىپ بارادى

10970 رەت كورسەتىلدى

ەسىرتكىگە ەسى كەتكەندەر جايلى ءجيى ەستيتىن بولدىق. قۇتىرعاندارى قۇرىقتالدى، قۇتىلعاندارى قانشاما؟! بيىل 7 ايدىڭ ىشىندە ەلىمىزدە 1 491 ەسىرتكى قىلمىسى تىركەلىپ، 4،5 توننا ۇنتاق تاركىلەنگەن. زياندى زاتتار ورتەنەر، جاستاردىڭ ءومىرى «ورتەنىپ» جاتقانى وكىنىشتى-اق.

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس، «EQ»

ەسىرتكى ارزان ءلاززات ەمەس. قانت باعا­سى­نىڭ ءوزى قالتاسىنا سالماق سالعان قارا­پايىم تۇرعىندار ءۇشىن ەسىرتكى بىلاي تۇرسىن، قىمبات تورتتىڭ ءدامىن تاتىپ كورۋ ارمان قازىر. ءسوزدىڭ توركىنى سول، ەسىرت­كى قىلمىسىنىڭ باسى-قاسىندا كوبى­نە شىرىگەن بايلار مەن «ىرىگەن» بالالارى ءجۇر. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى دا قۇ­رىقتى سول جاققا سالاتىنى تۇسىنىكتى.

ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى شارالار تۋرالى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ەسىرتكى كىلمىسىنا كارسى ءىس-كيمىل دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى دانيار ورالوۆ بريفينگ بارىسىندا ايتتى.

– جەتى ايدىڭ ىشىندە انىقتالعان ەسىرتكى قىلمىسىنىڭ 874-ءى وتكىزۋ، 227-ءسى اسا ءىرى كولەمدە ەسىرتكىنى ساقتاۋ بو­­يىن­شا تىركەلدى. 4،5 توننا ەسىرتكى زاتى­­­نىڭ 2،2 تونناسى – ماريحۋانا، 400 كيلودان استامى – گاشيش جانە 87 كيلو سين­تەتيكالىق ەسىرتكى تاركىلەندى.
نۇر-سۇلتان قالاسى، اتىراۋ مەن پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اۋماعىنا كان­نا­بيس توبىنىڭ جانە سينتەتيكا ەسىرت­كى­لە­رىن جەتكىزۋمەن، وتكىزۋمەن اينالىسىپ كەلگەن 3 ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ جولى كەسىلدى. سينتەتيكالىق ەسىرتكىگە قاتىستى 890 قىلمىس تىركەلدى (ونىڭ 324-ءى – وتكىزۋ، 121-ءى – ساقتاۋ فاكتىسى). نۇر-سۇلتان قالاسىندا، الماتى، اقتوبە، اقمولا، شىعىس قازاقستان، سولتۇستىك قازاقستان، قى­زىلوردا، قوستاناي، جامبىل، پاۆ­لودار، ماڭعىستاۋ جانە قاراعاندى وبلىستارىندا 23 ەسىرتكى زەرتحاناسى جويىلدى، – دەدى دانيار ورالوۆ.

ەسىرتكى قىلمىسىن اشۋ ءبىر كۇندىك شارۋا ەمەس. بۇل رەتتە جىل سايىن ماۋ­سىم جانە قازان ايلارى ارالىعىندا «قا­راسورا» كەڭ اۋقىمدى وپەراتسياسى ۇيىم­داستىرىلاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. ناتيجەسىندە، مىڭنان استام ەسىرتكى قىل­مى­سى انىقتالادى ەكەن. بيىل 2،5 ايدىڭ وزىندە 607 قىلمىس تىركەلىپ، 2 690 ەسىرتكى زاتتارى تاركىلەنگەن.

ءۇندى شايىن ۇرلەپ ءىشىپ، قۇمارىمىز قاناتىنى بار. ال ءۇندى ماريحۋاناسى تۋرالى ەستىدىڭىز بە؟ ەلىمىزدىڭ وڭ­تۇس­تىك وڭىرلەرىندە ساباعى ءتورت مەتر­گە دەيىن جەتەتىن ءۇندى ماريحۋاناسىنىڭ بۇكىل تۇرلەرى وسىرىلەدى ەكەن. وسىمدىك شارۋا­شى­لىعىندا مول ءونىم الۋ ءۇشىن تامشىلاتىپ سۋارۋ ءادىسى قولداناتىن ەدى عوي. ەسىرتكى بيزنەسىمەن اينالىساتىن پىسىقايلار دا اتالعان ادىسپەن كوسەگەسىن كوگەرتۋگە كوشىپتى. مۇنداي القاپتاردى باپتاۋ ءۇشىن «جۇمىسشىلار» مامىر-قازان ايلارى ارالىعىندا ۇزدىكسىز ەڭبەك ەتەتىن كورىنەدى. ىنگە تىعىلعان سۋىر سياقتى قاجەتتى ازىق-ت ۇلىك قورىن جەت­كى­زىپ الىپ، الاڭسىز ىسكە كىرىسەدى ەكەن. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جىل سايىن 60-قا جۋىق سۋارمالى پلانتاتسيانى انىق­تاي­تىنىن جەتكىزدى. بۇل ىسكە ىشكى ىس­تەر مينيسترلىگى، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كو­مي­تەتى، قورعانىس مينيسترلىگى، «عارىش ساپارى» اق ماماندارى جۇمىلدىرىلىپ، بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە ءىرى قىلمىستاردىڭ بەتى اشى­لۋدا.

الەۋمەتتىك جەلىنىڭ الەگى دە كوپ. دانيار ورالوۆتىڭ مالىمەتىنشە، ەسىرتكى زاتتارىن زاڭسىز جارنامالاۋ نەمەسە ناسيحاتتاۋ بويىنشا 76 سوتقا دەيىنگى ءىس، ولاردى ينتەرنەت ارقىلى وتكىزۋ بويىنشا 153 قىلمىستىق ءىس تىركەلگەن. الەۋمەتتىك جەلىلەرگە جۇرگىزىلگەن مو­ني­تورينگ بارىسىندا ەسىرتكى مەن پسي­حوتروپتىق زاتتاردىڭ تارالۋىنا قاتىسى بار 1606 ۆەب-سايت، اككاۋنتتار جانە باسقا دا رەسۋرستار انىقتالىپ، بۇعات­تالعان.

ءبىر-ەكى مىسالعا توقتالساق. كۇنى كەشە ورال قالاسىنداعى تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋلا­سىنان ەسىرتكى زەرتحاناسى تابىلدى. باتىس قازاقستان وبلىسى پوليتسيا دەپار­تامەنتى ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى كۇرەس باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «قاراسورا-2022» ءىس-شاراسى كەزىندە ەلۋ­دى ەڭسەرگەن قالا تۇرعىنىنىڭ قا­را­­­سورا وسىرەتىن جىلىجايدى ۇيىم­داس­­تىرعانىن انىقتادى. باسقارما باس­تى­عى­نىڭ مىندەتىن اتقارۋشى، پوليتسيا پودپولكوۆنيگى ءانۋار حالەلوۆتىڭ ايتۋىنشا، اتالعان تۇرعىن تىيىم سالىنعان وسىمدىكتەردى ءوسىرۋ ءۇشىن ءۇيىنىڭ اۋلاسىنا ارنايى جابدىقتار ورناتىپ، تى­ڭايت­قىش­تار ساتىپ العان.

ء«ۇيدىڭ اۋلاسىنان جاسىرىن قور­شال­عان بولمە تابىلدى، ونىڭ ىشىن­دە قاراسورا ءتارىزدى وسىمدىكتەرى بار بەس پلاس­تيكالىق كونتەينەر بولدى. سون­داي-اق گاراجدا ەسىرتكى زەرتحاناسى رە­تىن­دە جابدىقتالعان جاسىرىن جەر­تو­لە انىقتالدى. قابىرعالارى ار­نا­يى ماتەريالمەن قاپتالعان، وسىم­دىك­تەردى وسىرۋگە ارنالعان جارىق شاشقىش جانە جىلۋ شامدارىمەن جابدىقتالعان، سورۋ جۇيەلەرى، گرادۋستىق قۇرىلعىلارى بار اۋا ىلعالداندىرعىش ورناتىلعان. ءتىنتۋ كەزىندە قاراسورا ءتارىزدى وسىمدىك بۇتا­لارى، بەلگىلى ءبىر ءيىسى بار جاسىل وسىمدىك تەكتەس زات، قاراسورا تۇقى­مىن وراۋ، ەلەكتروندىق تارازى، وسىم­دىكتەردى وسىرۋگە ارنالعان ءتۇرلى تىڭايت­قىش تاركىلەندى. ءتيىستى ساراپتاما تاعايىن­دال­دى»، دەدى ءا.حالەلوۆ.

قازىرگى كەزدە اتالعان دەرەك بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 300-بابى 1-بولىگىنە (قۇرامىندا ەسىرتكى زاتتارى بار، وسىرۋگە تىيىم سالىنعان وسىمدىكتەردى زاڭسىز ءوسىرۋ) سايكەس سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل باپ بويىنشا ايىپتى دەپ تانىلعان ادامعا 2000 ايلىق ەسەپتiك كورسەتكiشكە دەيiنگi مولشەردە ايىپپۇل سالىنىپ نە سول مولشەردە تۇزەۋ جۇمىستارىنا تارتىلادى. التى ءجۇز ساعاتقا دەيىنگى مەرزىمگە قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋ نە ەكى جىلعا دەيiنگi مەرزiمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ، سول مەرزiمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى دا قاراستىرىلعان.

ال ۇقك شەكارا قىزمەتى تۇركىستان وبلىسى «جىبەك جولى» وتكىزۋ پۋنكتىندە ينسپەكتسيالىق تەكسەرۋ كەشەنى جانە قىزمەتتىك ءيتتى قولدانۋ ارقىلى كولىك قۇرالىن تەكسەرىپ، 35 كيلوعا تارتا ەسىرتكى زاتتارىن تاركىلەدى. الدىن الا بولجام بويىنشا گەروين بولۋى مۇمكىن. اتالعان فاكت بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ، تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلۋدە.

ۇقك نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا دەپارتامەنتى اسا ءىرى كولەمدەگى پسيحوتروپتى زاتتاردى ساتۋعا قاتىسى بار دەگەن كۇدىكپەن ەلوردالىق تۇرعىندى ۇستادى. پروتسەسسۋالدىق ءىس-شارا بارىسىندا زاڭسىز اينالىمنان 1،5 كگ مەفەدرون، 1،4 كگ الفا-PVP جانە 659 تابلەتكا مدما (ەكستازي) تاركىلەندى. كۇدىكتى اككى ارەكەتىن جالدامالى پاتەردە جۇزەگە اسىرىپ، ينتەرنەت ونلاين الاڭى ارقىلى تۇراقتى تۇردە ساتىپ كەلگەن. بۇل فاكتى بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 297-بابى 3-بولىگى بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىلۋدە. قىلمىسى دالەلدەنسە، كۇدىكتى 15 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسىلۋى مۇمكىن.

ءبىزدىڭ مىسال كەلتىرگەنىمىز 2-3 وقيعا عانا. ەسىرتكى ساۋداسىنا قاتىستى قىل­مىستار كۇن سايىن تىركەلمەسە دە ءتارتىپ ساقشىلارى ونىڭ ءىزىن كەسۋ جۇ­مىستارىن جۇيەلى جۇرگىزىپ كەلەدى. باي­قاساڭىزدار، سوڭعى ۋاقىتتا ء«لاززات شىڭىنا» ۇمتىلعانداردىڭ اراسىندا سينتەتيكالىق ەسىرتكىلەر سانگە اينالعان. بىلتىرعى كورسەتكىشتەرگە كوز جۇگىرتسەك، سينتەتيكالىق ەسىرتكىمەن بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار كوپ تىركەلگەن وڭىرلەر كوشىن نۇر-سۇلتان، الماتى قالالارى جانە قاراعاندى وبلىسى باس­تاپ تۇر.

ەستەرىڭىزدە بولسا، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2021 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا جول­داۋىندا ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اي­نا­لى­مى بويىنشا بىرقاتار تاپسىرما بەر­گەن بولاتىن. وعان سايكەس ەسىرتكى نارىعىنداعى وزگەرىستەرگە جەدەل دەن قويۋ جانە زاڭنامالىق دەڭگەيدە سين­تە­تي­كالىق ەسىرتكىنىڭ جاڭا تۇرلەرىن ەنگىزۋ ماقساتىندا بىرقاتار زاڭنامالىق باس­تاما جۇزەگە اسىرىلعان. اتاپ ايتساق، اسا قاۋىپتى زاتتاردىڭ «قىلمىستىق» مولشەرى 1 گرامعا دەيىن تومەندەتىلدى جانە ولاردى وتكىزۋ ماقساتى بولماسا دا زاڭسىز ساقتاعانى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى. سونداي-اق پرەكۋرسورلار مەن كۇشتى اسەر ەتەتىن زاتتاردىڭ زاڭسىز اينالىمى ءۇشىن جاۋاپ­كەر­شىلىكتى كۇشەيتۋدى كوزدەيتىن زاڭ جوباسى ازىرلەنگەن. 2022-2023 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنىڭ جوباسى قولعا الىنىپ، وندا شەتەلدە وندىرىلگەن ەسىرتكىنىڭ اكەلىنۋىنە، ولاردىڭ ەل ىشىندە تارالۋى مەن وندىرىلۋىنە جول بەرمەۋ، ەسىرتكىگە تاۋەلدىلەردى ەمدەۋ جانە وڭالتۋ شارالارى كوزدەلگەن.

ايتا كەتۋ كەرەك، قازاقستان بۇۇ-نىڭ ەسىرتكىگە قارسى بارلىق ءۇش كون­ۆەن­تس­ياسىنىڭ قاتىسۋشىسى بولا وتىرىپ، وسى سالاداعى ءوزىنىڭ حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىن پراكتيكالىق جانە زاڭنامالىق دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرادى. 2019 جىلى جاڭا پسيحوبەلسەندى زاتتاردى باقىلاۋعا ەنگىزۋ مەحانيزمىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتكەن نورمالار ەنگىزىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەسىرتكىنى ينتەرنەت ارقىلى تاراتقانى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى. ەسىرتكىنى جارنامالاۋ مەن ناسيحاتتاعانى ءۇشىن ونىڭ ىشىندە گرافيتي-سۋرەتتەر مەن QR كودتار ارقىلى جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلەتىن قىلمىستىڭ جاڭا قۇرامى ەنگىزىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

جاپونيادا جەر سىلكىندى

الەم • بۇگىن، 10:22

ۇقساس جاڭالىقتار