ايماقتار • 05 مامىر، 2022

كەرى بايلانىس كوپشىلىك كوڭىلىنەن شىقپاي تۇر

60 رەت كورسەتىلدى

كوپشىلىك تاراپىنان كوتەرىلگەن كۇردەلى ماسەلەگە دەر كەزىندە جاۋاپ بەرۋ – ۋاقىت تالابى. بۇل رەتتە الەۋمەت پەن اكىمدەردىڭ تىعىز بايلانىستا بولۋى دا وتە ماڭىزدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىندا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ باسشىلارىنا بۇقارامەن بىرلەسە جۇمىس اتقارۋدى تاپسىرعان بولاتىن. پرەزيدەنتتىڭ بۇل تاپسىرماسى وڭىرلەردەگى تالاي تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ وڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتىپ كەلەدى. ءتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمدەر دە كوپشىلىكپەن كەزدەسۋلەرىندە بارلىق سالا بويىنشا ءتيىستى جۇمىستاردىڭ اتقارىلىپ جاتقانىن ايتادى. ارينە، ءار وڭىردە جۇيەلى جۇمىس بارشىلىق. دەگەنمەن كۇردەلى ماسەلە دە كوپ. ونىڭ ءبارى دە وڭ شەشىلۋدە دەپ ايتۋ قيىن. كەرى بايلانىس كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقپاي كەلە جاتقان ايماقتار دا بار.

كەرى بايلانىس ماسەلەسى جەر­گىلىكتى شەنەۋنىكتەرگە دە بايلانىستى. وكىنىشكە قاراي، كوپ باسشىلار جالتارما جاۋاپپەن عانا شەكتەلەدى. مۇنىڭ اياعى جالعان ۋادە بەرۋگە الىپ بارادى. بۇگىندە جامبىل وبلىسىندا دا كەرى باي­لانىس كوڭىل كونشىتپەي تۇر. ماسەلەن، وسى كۇنگە دەيىن شۋ، مەركى، مويىنقۇم اۋداندارىندا حالىقتان تۇسكەن ساۋالعا مۇلدە جاۋاپ بەرىلمەگەن. بۇل رەتتە وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دانيار اسقار ۇلى ءوز دەڭگەيىندە جاۋاپ بەرىلمەگەندىكتەن نەمەسە ساپاسىز جاۋاپ بەرىلگەندىكتەن، قاراپايىم ماسەلەنىڭ ءوزىن الەۋ­مەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى وبلىس اكىمىن بەلگىلەپ، رەسپۋب­ليكالىق دەڭگەيدە كوتەرىپ جاتاتىنىن ايتادى. «تاعى دا ايتا كەتەتىن ماسەلە، ءوڭىردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىنىڭ وكىلدەرىنەن كوپ­تەگەن ساۋال-حاتتار ءتۇسىپ وتىرادى. بۇل حاتتار نەگىزىنەن وبلىس اكى­مىنىڭ اتىنا تۇسەدى جانە وعان دا اكىمنىڭ اتىنان جاۋاپ بە­رىلەدى. وسى رەتتە جاۋاپ بەرۋدە بىر­قاتار كەدەرگى تۋىنداپ جاتادى. اۋداندار مەن باسقارمالارداعى ءتيىستى مامانداردان ساپالى جانە ۋاقتىلى جاۋاپ الۋ قيىنعا سوعا­دى»، دەيدى دانيار اسقار ۇلى. مۇنداي جاعدايدى تىلشىلىك تىر­لىگىمىزدە باسىمىزدان ءبىز دە وتكەر­گەنبىز. قازىر جۇمىس ىستەۋدىڭ ءتيىمدى ءتاسىلى كوپ. ماسەلەن، جۋالى اۋدانىنداعى «قارالما» تاۋ-شاڭعى بازاسىنىڭ قۇرىلىسى مەن قارجىسىنا قاتىستى ماسەلە ءبىراز ۋاقىتتان بەرى كوتەرىلىپ كەلەدى. الايدا جاۋاپتى مەكەمەلەر مۇنىڭ جاۋابىن ءبىر-بىرىنە سىلتەپ وتىر. «تاراز» اكك» اق تولىق جا­ۋا­پ بەرە المايتىنىن ايتسا، تۋريزم، قۇرىلىس جانە كاسىپ­كەرلىك سياق­تى ءۇش ۇلكەن باس­قارما دا اتالعان نىساننىڭ قۇرىلىسى مەن قارجىسى وزدەرىنە قاتىستى ەمەس ەكەنىن ايتۋدا. سوندا مۇنىڭ جاۋابىن اتالعان مەكەمەلەر، ونىڭ باسشىلارى بىلمەگەندە كىم بىلەدى دەگەن وي كەلەدى. ارينە، وڭىردەگى ماسەلە جالعىز بۇل ەمەس. بۇگىندە جاۋابى بەرىلمەي جاتقان تالاي ساۋالدى ايتۋعا بولادى.

قاراپايىم تۇرعىندار ءتۇرلى ماسەلەنى باسىلىم بەتىندە جانە الەۋمەتتىك جەلىدە عانا ەمەس، بۇ­گىندە «Jambyl 109» قىزمەتىنە قوڭىراۋ شالۋ ارقىلى دا جەتكىزە الادى. بۇگىنگە دەيىن مۇندا دا كوپتەگەن ءوتىنىش تۇسكەن. الايدا كەرى بايلانىستىڭ ناشار­لى­عى بۇل جەردەن دە انىق كو­رى­نە­دى. «جامبىل وبلىسى بىرىڭ­عاي ديسپەتچەرلىك قىزمەتى» مەكە­مەسىنىڭ باسشىسى باقكەلدى تۇر­سىنبەكتىڭ ايتۋىنشا، بيىل 18-25 ءساۋىر ارالىعىندا 895 تۇر­عىننان Call-بايلانىس ورتالىعى، Instagram، WhatsApp، Telegram جانە Facebook ارقىلى وتىنىشتەر تۇسكەن. وتىنىشتەر ءتيىستى اتقارۋ­شى جانە جاۋاپتى مەكەمەلەرگە جولدانعان. ونىڭ ىشىندە 318 جاعداي، 17 ارىز، 12 ۇسىنىس جانە 5 العىس، 539 كەڭەس بەرىلگەن. ماسەلەن، تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ ىشىندە 6 ءوتىنىش مەرزىمىنەن كەشىك­­تىرىلىپ جابىلعان. ونىڭ ىشىن­دە وبلىستىق ۆەتەريناريا باس­قارماسى، تاراز قالالىق تۇر­عىن-ءۇي جانە كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق ءبولىمى مەن «جاسىل ەل-تاراز» سياقتى مەكەمەلەر بار. ال قالعان 12 ماسەلەنىڭ مەرزىمى ۇزارتىلسا، 12-سىنە مۇلدەم جاۋاپ بەرىلمەگەن. «مىسالى، وب­لىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باس­قارماسى تارا­پىنان اعىمداعى جىلى 94 ءوتىنىش تىركەلگەن. ونىڭ 70-ىنە مەر­زىمدى جاۋاپ ۇسى­نىلعان. ال 12-سىنە مەرزىمىنەن كە­شىكتىرىلىپ جاۋاپ بەرىلگەن. سوڭ­عى ۋاقىتتا تۇرعىندار تارا­پىنان «109 قىزمەتىنە» تەرا­پەۆتىڭ قا­بىلداۋىنا جازىلۋ بويىن­شا كوپ ءوتىنىش تۇسكەن. اتالعان ما­سەلەنى شەشۋدە «Damumed» جشس-مەن ينتەگراتسيا­لاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ناتي­جەسىندە، بيىل 1 مامىردان باستاپ قالا تۇرعىندارىن وتباسىلىق دارىگەردىڭ قابىلداۋى «109 قىز­مەتى» ارقىلى ىسكە اسىرىلادى. سونىمەن قاتار ەمحانالاردا دارىگەرلەردىڭ جۇمىس كەستەسىنە بايلانىستى دا تۇرعىنداردىڭ شاعىمدارى كوبەيۋدە»، دەيدى باقكەلدى تۇرسىنبەك.

بۇل رەتتە وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسەت قاليەۆ كەرى بايلانىس جۇ­مىستارىندا كەمشىلىكتىڭ بار ەكە­نىن مويىندايتىنىن، مۇنىڭ ءبارى تىكەلەي ۇيىمداستىرۋشىنىڭ كىناسى ەكەنىن جەتكىزدى. ياعني ءبىر ءوڭىردىڭ باس دارىگەرىنىڭ سىلتاۋى – كەرى بايلانىسپەن جۇمىس ىستەيتىن ادام دەمالىسقا كەتكەن. ورنىنا ۋاقىتشا ادام ال­ما­عان. ياعني بۇل مىندەتتى باسشى ەش­كىمگە جۇكتەمەگەن. سول سياقتى، كەرى بايلانىس بويىنشا سىن وبلىستىق كاسىپكەرلىك، ين­دۋس­تريالدى-يننوۆاتسيالىق دا­مىتۋ باس­قارماسىنا دا ايتىلۋدا. اتالعان باس­قارما باسشىسى اسپانديار سەي­سەباەۆ بولسا، وزىنە ماسەلە كوتە­رىپ ەشكىمنىڭ حابارلاسپاعانىن ايتادى.

سونداي-اق وبلىستىق پولي­تسيا دەپارتامەنتىنە بيىل I-توق­سان­دا 22 ءوتىنىش تىركەلگەن. اتاپ ايت­قاندا، جول بەلگىلەرىن قويۋ مەن الىپ تاس­تاۋ، زاڭسىز ور­نا­تىل­عان قالاداعى جاساندى جول كە­دەر­گىلەرىن الۋ جانە زاڭ­سىز تاس­تالعان كۇل-قوقىس­تار­عا ايىپ­پۇل سالۋ ماسەلەسى تۇر­عىن­داردى ءجيى تولعاندىرادى. بىر­اق كو­تە­رىل­­گەن بۇل سۇراقتار­دىڭ بىردە-ءبىرى شە­شىمىن تاپپاعان.

شىنى كەرەك، بۇگىندە كەرى بايلانىس دەگەندە، كوپتىڭ كوزىنە اۋەلى الەۋمەتتىك جەلى ەلەس­تەيدى. ماسەلەن، بەلگىلى ءبىر بۇقا­رالىق اقپارات قۇرا­لىنىڭ بەتىن­دە كاسىبي جۋرناليست ماسە­لە كوتەرەدى. ال سونداي كەلەسى ماسەلەنى ءتۇرلى الەۋ­مەتتىك جەلى­دە كەز كەلگەن ادام جازا الادى. زامان اعىمىنا قاراي بۇل قول­جە­تىمدى. ءارى بۇعان توسقاۋىل قويۋ دا مۇم­كىن ەمەس. بىراق وبلىستاعى كوپ­تەگەن مەكەمە باسىلىم بەتىن­دە كو­تە­رىلگەن ماسەلە بويىنشا جاۋاپ بەرۋگە سالعىرت. ءبىردى-ەكىلى جاعداي بولماسا، بۇل ماسەلە كەنجە قالۋدا. جالپى، كەرى بايلانىس كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقپاي تۇر.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۆاكتسينا سالدىرعاندار سانى ارتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:17

1227 قازاقستاندىق ىندەتتەن ساۋىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:08

وتكەن تاۋلىكتە 1169 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:01

قارسىلاستار انىقتالدى

سپورت • بۇگىن، 08:47

پۋتينتسەۆا ۇتىلىپ قالدى

سپورت • بۇگىن، 08:46

مەرەي كۇمىس الدى

سپورت • بۇگىن، 08:45

سەربيادان ولجالى ورالدى

سپورت • بۇگىن، 08:43

تەمىرتاۋدا گاز تۇتاندى

ايماقتار • بۇگىن، 08:43

جومارت جاننىڭ جاقسىلىعى كوپ

قوعام • بۇگىن، 08:40

مەدال سانى 70-تەن استى

سپورت • بۇگىن، 08:38

ادەبيەتتانۋ تارلانى

ادەبيەت • بۇگىن، 08:33

شۇمەكتەن شىققان سۋ مەن شۋ

قوعام • بۇگىن، 08:23

«اينەگىڭىزدى جۋىپ بەرەيىك»

قوعام • بۇگىن، 08:21

اۋىل ەڭبەككەرلەرىمەن جۇزدەستى

ساياسات • بۇگىن، 08:15

شەكارانىڭ شەبى بەرىك

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار