مەديتسينا • 13 مامىر، 2021

«وسىعان دەيىن نەگە بىرىكپەدى؟»

24 رەت كورسەتىلدى

تۇركى الەمىنە بەلگىلى ساياساتتانۋشى كۇرشاد زورلۋ تۇركيالىق Haberturk باسى­لى­­مىندا «تۇركى الەمى ءوز ۆاكتسيناسىن الدە­قاشان دايىندادى» دەپ قازاقس­تان­دىق ەكپە تۋرالى باياندايدى.

گازەتىمىزدىڭ 82-نومىرىندە جا­رىق كورگەن ءجۋرناليسىمىز ايدانا شوتباي­­قىزىنىڭ ۆاكتسينا دايىنداۋعا قاتىس­قان­ عالىمدارعا جەتەكشىلىك ەتكەن، بيو­لو­گيالىق قاۋىپسىزدىك پروب­لە­­مالا­رى­نىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستي­تۋ­تىنىڭ باس ديرەكتورى كۇنسۇلۋ زاكاريامەن سۇح­باتىنا سىلتەمە جاساعان كۇرشاد زورلۋ قازاقستاننىڭ ءوز ۆاكتسيناسىن دايىن­دا­عان ساناۋلى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە اينالعانىن ايتادى.

«يسمايل گاسپىرالىنىڭ ء«تىل، وي، ارەكەتتە بىرلىك» دەگەنىنە 100 جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. ۋاقىت وتكەن سايىن بۇل ءسوزدىڭ جانى بارىنا دالەل كوبەيىپ كەلە­دى. دەگەنمەن، ودان قاجەت ساباق الىپ جات­پايمىز. بۇل ۆاكتسينا دايىنداۋ تاقى­رى­بىندا دا قايتالانىپ وتىر.

قازاقستان COVID-19 ۆيرۋسىنا قارسى QazVac ۆاكيناسىن ءساتتى دايىنداعان مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. ال­عاش­قى 50 مىڭ دوزاسى ەگىلدى جانە تاعى دا 500 مىڭ دوزا دايىنداۋ جوسپارلانۋدا. ءولى ۆاكتسينامەن قاتار، قازاقستان ءتىرى ۆاكتسينا دايىنداۋعا جۇمىستانعان ساناۋلى ەلدىڭ ءبىرى. نەگىزىنەن، قازاقستان تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينا ازىرلەۋدە دە كوش باستادى»، دەپ جازادى كۇرشاد زورلۋ.

ساياساتتانۋشىنىڭ جازۋىنشا، بۇل سالاداعى ءساتتى ناتيجەگە ەكى سەبەپ بار. ءبىرىنشىسى – ەپيدەميالىق اۋرۋلار مەن بيوتەحنولوگيا سالاسىنداعى كوپ جىلدان بەرگى تاجىريبە بولسا، ەكىنشى سەبەپ – ۇكىمەتتىڭ بيوتەحنولوگيا زەرتتەۋ ينس­تي­تۋتىنا كورسەتەتىن قولداۋى.

ماقالادا ۆاكتسينا دايىنداۋ 2020 جىلدىڭ 16 قازانىندا باستالدى دەپ جازىلعان. ۆاكتسينا دايىنداۋ جونىندەگى تاپسىرمانى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەرگەنىن دە اتاپ ءوتىپتى.

ۆاكتسينا  ­2021  ­جىلى  ­9  ­شىل­­دە­دە­­­ ­­تو­­لىقتاي­ دا­­يىن بولا­دى­ دەپ جوس­پار­لان­عان-­دى. سو­ڭ­عى ­كەزەڭدە ­ەشقانداي تەرىس ناتيجە بايقالماعاندىقتان، ددۇ-عا اقپارات جىبەرىلىپ، 25 ساۋىردەن باس­تاپ ازا­ماتتارعا ەگۋ باستالىپ كەتتى. سايا­سات­كەر شەكارالار جابىلعاندىقتان، ۆاكتسينانى سىناۋ ءۇشىن مايمىل تابۋ قيىنعا سوققانىن، ودان كەيىن رەسەيدەن 7 مايمىلدىڭ ساتىپ اكە­لىن­گەنىن جازادى.

«بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلە­ما­لا­رىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى كۇنسۇلۋ زاكاريا سۇحباتتا ۆاكتسينانىڭ كلينيكالىق زەرتتەۋىنىڭ العاشقى ساتىسىندا 100 پايىز، ال ەكىنشى كەزەڭىندە 96 پايىز اسەرى انىقتالعانىن ايتادى. ول وسى كەزەڭدە زەرتتەۋشىلەردىڭ تاعى ءبىر جاقسى جاڭالىقتى انىقتاعانىن مالىمدەدى. «10 جىلعا جۋىق ۋاقىت بالا كوتەرە الماي كەلگەن ايەلدەر ۆاكتسينا ەكتىرگەننەن كەيىن بالا كوتەرگەن. جۇكتى ايەلدەردى سىناقتان شەتتەتۋگە تۋرا كەلگەن. جوسپارلانباعان مۇنداي جاڭالىق ءبىز دايىنداعان ۆاكتسينانىڭ سەنىمدى ەكەنىن كورسەتتى»، دەدى قۇرىلىم باسشىسى ءالى 1،5 جىلعا دەيىن ءتىرى ۆاكتسينا دايىن­داي­تىنىن مالىمدەي كەلە»، دەلىنگەن ما­قا­لادا.

بۇگىندە ەلىمىزدە ازاماتتارىمىز وتان­دىق ۆاكتسينامەن قاتار، رەسەيدىڭ «سپۋتنيك V» ۆاكتسيناسىن ەكتىرىپ جات­قانىن حابارلاي وتىرا، Egemen Qazaqstan-عا سۇحبات بەرگەن عالىمنىڭ وتاندىق ۆاكتسينانىڭ نەگە كەشىكتىرىپ دايىندالعانىنا جاۋاپ بەرگەنىن ايتادى.

«ۆاكتسينانىڭ كەش دايىن بولۋىنا كوبى ويلاعانداي عالىمدارىمىزدىڭ الەۋەتى سەبەپ ەمەس. رەسەيدە ۆيرۋس جۇق­تىرعاندار 2020 جىلدىڭ قاڭتا­رىن­دا تىركەلسە، قازاقستاندا ناۋرىزدا انىق­تال­دى. ياعني بىزگە العاشقى پاتو­لو­گيالىق ماتەريال 23 ناۋرىزدا كەلىپ ءتۇستى. سوندىقتان 2،5 ايدان كەيىن عانا ناتي­جەگە قول جەتكىزدىك»، دەيدى عالىم.

ددۇ تاراپىنان ۆاكتسينانى بەكىتۋ بويىنشا ۇيعارىم ءالى دە كۇتىلۋدە. 9 شىلدەدە اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان Faz-3 زەرتتەۋىنىڭ عىلىمي ناتيجەلەرى تولىعىمەن اشىلىپ، وندىرىستىك قۋات­تى­لىق­تىڭ ەڭ تومەنگى شارتتارى ورىندالۋى كەرەك. وسى كەزەڭدەر اياقتالعاننان كەيىن ۆاكتسينانى باسقا ەلدەرگە ساتۋعا بولادى.

باسىلىم اقپانداعى كەلىسسوزدەر ناتي­جەسىندە QazVac ۆاكتسيناسى تۇر­كيا­­دا تولتىرىلاتىنىن دا اتاپ وتكەن. قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيس­ترل­ىگى وسىعان قاتىستى جۇمىس جۇرگىزىپ جا­تىر.

«بۇل جاقسى جاڭالىق جوعارىداعى بىرلىك تاقىرىبىن تاعى ءبىر ەسكە سا­لۋعا، ودان ساباق الۋعا سەبەپ بولىپ وتىر. 2020 جىلى 28 ساۋىردە تۇركى كەڭەسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ جينالىسى ءوتتى. بۇل كەزدەسۋدە بىرگە جۇمىس ىستەۋ، پاندەميامەن بىرلەسىپ كۇرەسۋ ما­سەلەسى تالقىلاندى. بىراق ناتيجە جوق. تۇسىنگەنىمىزدەي، قازاقستان ۋاقىت جانە ادامي كاپيتالدى ءتيىمدى قولدانۋ، مەملەكەتتىڭ قولداۋى ناتيجەسىندە ءوز ۆاكتسيناسىنا جەتىپ وتىر. دەگەنمەن، وندىرىستە كەيبىر مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى. ال ونى تۇركيا قامتاماسىز ەتە الادى. بۇعان دەيىن بىرنەشە رەت ايتىپ كەلدىم. تۇركى الەمى ءدال وسى سالادا ورتاق قۇرىلىمنىڭ نەگىزىن قالاپ، كۇش جۇ­مىل­دى­رۋى كەرەك. وسى ورايدا «تۇركى الەمى نەلىكتەن بۇعان دەيىن بىرىكپەي، ءوز ۆاكتسيناسىن جاسامادى؟» دەگەن سۇراق ويعا ورالادى»، دەپ جازادى ساياساتتانۋشى.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قايتادان قىمباتتادى

قارجى • بۇگىن، 15:00

ۇقساس جاڭالىقتار