وقيعا • 16 ءساۋىر، 2021

سۋ تاسقىنىنا ازىرلىك

12 رەت كورسەتىلدى

پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري ءيليننىڭ ەلىمىزدەگى سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارالار تۋرالى ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى ءوتتى.

«قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان رەس­پۋب­­ليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى سۋ تاسقى­نى جاعدايى تۇراقتى. ەگەر قار جامىل­عىسىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى ايتاتىن بولساق، اقپاننىڭ اياعىندا جانە ناۋ­رىز ايىنىڭ باسىندا اۋا رايىنىڭ قولاي­سىزدىعىنان قار قۇرساۋىنان قالعان كورىنىستەر بايقالادى»، دەدى يۋ.يلين. بۇل جاعداي اقمولا، سولتۇستىك قازاقستان، ءىشىنارا قوستاناي وبلىستارىندا، سونداي-اق شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىنىڭ تاۋ بوكتەرى، تاۋلى اۋداندارىندا تىركەلدى.

مينيستر اتاپ وتكەندەي، وسى جىلدىڭ اقپان ايىندا الدىن الا دايىندىق اياسىندا ۆەدومستۆوارالىق مەملەكەتتىك كوميسسيا مەن ۇكىمەتتىڭ وتىرىستارى وتكىزىلدى، وڭىرلەردىڭ اكىمدەرى مەن مۇددەلى ورگاندارعا ءتيىستى تاپسىرمالار بەرىلدى. الدىن الا جۇرگىزىلگەن جۇمىس بۇگىندە ەلدى مەكەندەردە سۋ باسۋ قاۋپى بارىنشا ازايتىلعانىن ايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قازىرگى ۋاقىتتا 212 قورعاۋ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرا وتىرىپ، 2023 جىلعا دەيىنگى جول كارتاسى ىسكە اسىرىلۋدا. سۋ تاسقىنى كەزەڭىنىڭ باسىنان بەرى تەمپەراتۋرانىڭ كۇرت كوتەرىلۋىنە بايلانىستى اقمولا، شىعىس قازاقستان، قوستاناي وبلىستارى مەن نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى 46 تۇرعىن ءۇيدى ەرىگەن قار سۋى باسىپ قالدى. سونداي-اق اقمولا، اتىراۋ، اقتوبە، باتىس قازاقستان، شىعىس قازاقستان، قاراعاندى، قوستاناي، پاۆلودار جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنداعى ءارتۇرلى ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارى ارقىلى 67 سۋ تاسۋى ورىن الدى.

«ورىن العان جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ، ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا جۇمىس ساپارىمەن بارعان شىعىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىنا قاراعاندى گارنيزونىنىڭ اسكەري ءبولىمىن كوشىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ولار قازىر ەلدى مەكەندەردە سۋ تاسقىنى جاعدايىنىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرىنە بايلانىستى جۇمىستى جالعاستىرۋدا. جاعدايدى قالىپقا كەلتىرگەننەن كەيىن، ءبىر اپتا ىشىندە اسكەري ءبولىم تۇراقتى ورنالاسۋ ورىندارىنا كوشىرىلەدى دەپ ويلايمىن»، دەدى يۋ.يلين.

بيىلعى 9 ساۋىردە شىعىس قازاقستان وبلىسى بورودۋليحا اۋدانىنىڭ نوۆوپوكروۆكا اۋىلىندا قاردىڭ تەز ەرۋى ناتيجەسىندە ەكى كوشە مەن 37 اۋلانى ەرىگەن قار سۋى باستى. سول كۇنى 90 تۇرعىن ەۆاكۋاتسيالاندى.

وسى كۇنى تۇركىستان وبلىسىنىڭ تولە بي اۋدانىندا اششى سۋ قويماسى بوگە­تىنىڭ ورتا بەلدەۋىندە كولەمى 2،5-3 مەتر بولاتىن اعىس پايدا بولدى. وسىعان بايلانىستى جالپى حالىق سانى 14 570 ادامدى قۇرايتىن جاڭا جول، پەرۆومايسك، زاعانبار جانە تاعاينا ەلدى مەكەندەرىنە قاۋىپ ءتوندى. شۇعىل تارتىپتە حالىق قۇلاقتاندىرىلدى، ەۆاكۋاتسيالاۋ پۋنكتتەرى دايىندالدى، ءوڭىر قىزمەتتەرى دايىن بولدى. اكىمدىكپەن بىرلەسىپ بادام وزەنىنە جينالعان سۋدى بوساتۋ جانە قاۋىپسىز وتكىزۋ بويىنشا ينجەنەرلىك جۇمىستار جۇرگىزىلدى. بۇگىندە دەر كەزىندە قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە قاتەردى جويۋعا مۇمكىندىك تۋدى.

وسى جىلدىڭ 11 ساۋىرىندە رەسپۋب­ليكالىق ماڭىزى بار «ماكينسك – اقسۋ – تورعاي» اۆتوجولىندا ەرىگەن قار سۋىنىڭ سالدارىنان كولەمى 4،5-تەن 2 مەترگە دەيىنگى ەكى سۋ وتكىزۋ قۇرىلعىسى (تيۋبينگتەر)، ەنى 50 مەتر، تەرەڭدىگى 7 مەتر جول توسەمى شايىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا جول قىزمەتتەرى ۋاقىتشا اينالما جول سالۋدا. وعان 17 ادام، 15 بىرلىك تەحنيكا تارتىلدى، 20 ءساۋىر كۇنى اياقتاۋ جوسپارلانۋدا.

بيىلعى 12-14 ءساۋىر ارالىعىندا سۋ دەڭ­گەيىنىڭ كۇرت كوتەرىلۋىنە جانە ءتىم­تۋىر وزەنىنىڭ جايىلۋىنا بايلانىستى قوستاناي وبلىسى، قاراسۋ اۋدانى قا­رامىرزا اۋىلىنداعى 39 تۇرعىن ءۇي مەن 65 اۋلانى سۋ باستى. 69 ادام ەۆاكۋا­تسيا­لاندى، ونىڭ 15-ءى ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتتە، قالعاندارى – تۋىستارىندا.

وسى جىلعى 14 ساۋىردە ۆياچەسلاۆ سۋ قويماسىنىڭ بەلسەندى سۋ تاستاۋى مەن ەسىل وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىنە بايلانىستى اقمولا وبلىسى، ارشالى اۋدانى جىبەك جولى كەنتىنىڭ 12 اۋلا اۋماعىن سۋ باستى. قازىرگى ۋاقىتتا اكىمدىكپەن بىرلەسىپ، سۋ شايۋ ورنىندا ينەرتتى ماتەريال توسەلدى، ءۇيىندى بىلىكتى نىعايتۋعا ارنالعان قاپ توسەلدى جانە سۋ سورۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارالاردى وتكىزۋ ءۇشىن تجم ءورت-قۇتقارۋ بولىمشەلەرى مەن اسكەري بولىمدەر كۇشتەرى قوسىمشا تارتىلدى.

سونداي-اق 13 ساۋىردە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى رومان سكليار، اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى مەن ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى سۋ تاسقىنى جاعدايىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ ماقساتىندا ەلور­دانىڭ شەكارا ماڭىنداعى اۋداندارىن اۋەدەن باقىلادى. استانا سۋ قوي­ماسىنىڭ، كونتررەتتەگىشتىڭ جانە پرەوبراجەنسك سۋ تورابىنىڭ جاي-كۇيى زەرتتەلدى. «اەروۆيزۋالدى شولۋ نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ماڭىندا جاعداي تۇراقتانعانىن كورسەتتى. اۋلا اۋماقتارىن سۋ باسقان قوياندى كەنتىندە جۇمىستار جالعاسادى. قازىر حالىق ءوز ۇيلەرىنە ورالدى. جاعداي الاڭداۋشىلىق تۋعىزبايدى»، دەدى توتەنشە جاعداي ءمينيسترى.

سونداي-اق اتباسار قالاسىنداعى احۋالعا مونيتورينگ جۇرگىزىلۋدە، وندا قازىر سۋ شىعىنىنىڭ داعدارىستى دەڭگەيى بايقالادى. سەرگەەۆ سۋ قويماسى بەلسەندى تۇردە تولتىرىلۋدا جانە سۋدى اعىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. كۇن سايىن قۇتقارۋ جۇمىستارىنا تجم بولىم­شەلەرىنىڭ، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­داردىڭ جانە باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ 800-دەن استام ادامى، شامامەن 300 بىرلىك تەحنيكاسى جانە 100-دەن استام سۋ سورعىش قۇرالدارى تارتىلادى.

اقمولا، شىعىس قازاقستان جانە قوستاناي وبلىستارىنىڭ قۇتقارۋ توپتارىن كۇشەيتۋ ءۇشىن پاۆلودار، قاراعاندى جانە قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ ءورت-قۇتقارۋ بولىمشەلەرىنىڭ كۇشتەرى مەن قۇرالدارى (جالپى سانى 146 ادام، 31 بىرلىك تەحنيكا جانە سۋ سورعىش قۇرالدار) تارتىلدى. جالپى، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جانە توتەنشە جاعدايلار مينيستر­لىگىنىڭ بولىمشەلەرى كۇشىمەن 345 779 تەكشە مەتر ەرىگەن سۋ تارتىپ شىعارىلدى، 655،9 مەتر سۋ وتكىزۋ ارنالارى مەن ارىقتار تازارتىلدى، ينەرتتى ماتەريالى بار 5 400 قاپ توسەلدى. بۇگىنگى تاڭدا سولتۇستىك قازاقستان (77%)، اقمولا (59%) جانە قوستاناي (41%) وبلىستارى بار قار جامىلعىسى بار. بۇل وڭىرلەردە 9 مىڭنان استام ادام تۇراتىن 81 ەلدى مەكەندە (بارلىعى 276) سۋ باسۋ قاۋپى ساقتالىپ وتىر. اقمولا، قاراعاندى، قوستاناي، شىعىس قازاقستان جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنىڭ وزەندەرىندە مۇز ءجۇرۋ پروتسەسى جالعاسۋدا. مۇز كەپتەلىسىن بولدىرماۋ ءۇشىن اقمولا، شىعىس قازاقستان، قاراعاندى، قوستاناي جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا 119 مۇز جارۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى، 18 توننادان استام جارىلعىش زاتتار جۇمسالدى. سۋ تاسقىنى كەزەڭىنىڭ ءوتۋى ەرەكشە باقىلاۋدا، ەلدى مەكەندەردى سۋ باسۋ قاۋپىن ازايتۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە.

سونىمەن قاتار توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ءورت قاۋپى بار ماۋسىمنىڭ باستالعانىن دا ەسكە سالدى. ءورت قاۋپى كەزەڭى باستالعاننان بەرى 7 ورمان ءورتى جانە دالا القاپتارىنىڭ 43 جانۋى تىركەلدى ء(ورتتىڭ جالپى اۋدانى 217 گەكتاردان اسادى). ورماندى دالا ورتتەرى الماتى قالاسىندا، الماتى، اتىراۋ، جامبىل، قىزىلوردا، تۇركىستان وبلىستارىندا ورىن الدى. تابيعي ءورتتىڭ پايدا بولۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى: سوندىرىلمەگەن تەمەكى، الاۋ، جانىپ تۇرعان سىرىڭكە، اتىلعاننان كەيىن بىقسىعان وق تىعىنى، مايلى شۇبەرەك نەمەسە شۇبەرەك، كۇن ساۋلەسىنەن قىزاتىن شىنى شولمەك، كولىك قۇرالىنىڭ سوندىرگىشىنەن شىققان ۇشقىن، قۇرعاق ەسكى ءشوپتى جاعۋ، ناي­زاعايلار.

ۆەدومستۆودا سۋ تاسقىنى باستالۋىنىڭ قانداي جاعىمسىز سالدارى بولجاناتىنى تۋرالى جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، يۋ.يلين ەل اۋماعىنىڭ 10%-دان ازىندا قار جامىلعىسى قالعانىن، قاردىڭ كوپتەپ ەرىپ جاتقانىن ايتتى.

«ۆياچەسلاۆ سۋ قويماسىندا سۋدىڭ تاسۋ قاۋپى بار. بۇل 42-ءنشى رازەزد جانە جىبەك جولى كەنتى ەلدى مەكەندەرىنىڭ تۇر­عىندارى ءۇشىن قاۋىپتى. قازىر «استا­نا» كونتررەتتەگىشىندەگى جاعداي قاداعا­لانۋدا، وندا 36 ملن تەكشە مەتر سۋ تول­عان. ونىڭ سىيىمدىلىعى 400 ملن تەكشە مەتردەن استام سۋدى كەدەرگىسىز، قاتەر­سىز ۇستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جاعداي باقى­لاۋدا. اتباسار قالاسىندا سۋدىڭ كوتەرىلۋىن ەسكەرە وتىرىپ، توپىراق ءۇيىن­دىسىن نىعايتۋ بويىنشا قوسىمشا جۇمىس­تار جۇرگىزىلۋدە. جەرگىلىكتى جەرلەردە بو­لىمشەلەر كەزەكشىلىك ەتەدى. جاعدايدىڭ ۋشىعۋى كۇتىلمەيدى»، دەدى يۋ.يلين.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، كەلەسى اپتادا بولجانعان اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ كۇرت تومەندەۋى قاۋىپ پەن سۋ ايدىندارىنا سۋ اعىنىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ارداگەرلەر ازايىپ بارا جاتىر...

قازاقستان • بۇگىن، 19:00

مەرەكە كۇندەر جاڭبىرلى بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:00

فۋتبول: «چەلسي» فينالعا شىقتى

فۋتبول • بۇگىن، 15:01

اممانعا اتتاندى

سپورت • بۇگىن، 14:10

قازاندا كۇش سىناسۋدا

سپورت • بۇگىن، 13:40

قادىر ءتۇنىنىڭ قاسيەتى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى

قازاقستان • بۇگىن، 08:06

قارۋلى كۇشتەرىمىز وسىلاي قۇرىلعان

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار