ايماقتار • 12 ناۋرىز، 2021

تەرىس اعىمعا تىيىم – وزىمىزدەن

22 رەت كورسەتىلدى

ءاۋ باستان ادامزاتتىڭ بولمىسىنا رۋح بەرىپ كەلە جاتقان، تاربيە مەن ءبىلىمنىڭ قاينار كوزى سانالاتىن ءدىننىڭ توڭىرەگىندە قازىرگى كەزدە قوعامدا داۋ كوپ. اسىرەسە، الەۋمەتتىك جەلىنى اشىپ قالساق، كوپشىلىكتىڭ دىنگە نە بولماسا ءدىن جولىندا جۇرگەندەرگە دەگەن ىشكى قارسىلىعى انىق بايقالادى. ءۇي ىشىنەن ءۇي تىگىپ، اعىم-اعىمعا، جىك-جىككە ءبولىنىپ الىپ، ءدىن توڭىرەگىندە قىزىلكەڭىردەك بولىپ جاتاتىندار بارلىق جەردە كەزدەسەدى.

جامبىل وبلىستىق ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ مالى­مەتىنشە، وڭىردە جات اعىم­عا ىلە­سۋشىلەرمەن جۇمىس تۇ­راق­تى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلە­دى. وتكەن جىلدان باستاپ «انا­ليتيكالىق ينتەرنەت كارتا» باعدارلاماسى ارقىلى الەۋ­مەتتىك جەلىلەردەگى دەس­ترۋكتيۆتى ءدىني توپتارعا تىر­كەل­گەن وبلىستىڭ 7188 تۇر­عى­نى­مەن بايلانىس ورناتىلىپ، ولار تىيىم سالىنعان ەكست­رەميستىك توپتاردان شى­عارىلعان. دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمداردىڭ ىقپالىنداعى 997 ازاماتپەن جەكە جۇمىس جۇر­گىزىلىپ، وتكەن جىلى ولار­دىڭ 135-ءى قوعامعا بەيىم­دەل­گەن. «جۋسان» وپەراتسيا­سى ايا­سىندا ەلگە ورالعان ازا­مات­تاردىڭ الەۋمەتتىك جانە تۇر­مىستىق ماسەلەلەرى شەشىلگەن.

«وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم» پيلوتتىق جوباسى اياسىندا قورداي اۋدانىندا كەشەندى ءىس-شارالار اتقارىلدى. ءدىن پروبلەمالارىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ 4 قىزمەتكەردەن تۇراتىن ار­نايى ءبولىمى اشىلىپ، اۋدان­داعى ءدىني احۋالعا تۇراقتى باقىلاۋ جۇرگىزىلۋدە. اۋدان­داعى ءدىني نەكە قياتىن مەشىت­تەردىڭ سانى 18-گە دەيىن كوبەي­دى. ونىڭ 5-ەۋى – دۇنگەن اعا­يىن­دار باراتىن مەشىتتەر. قيىل­عان نەكەلەردىڭ ەسەبى اي سايىن اۋداندىق ازامات­تار­دىڭ حال اكتىلەرىن تىركەۋ بولىمىمەن سالىستىرىلادى»، دەيدى وبلىستىق ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانگەلدى وماروۆ.

جات اعىمنىڭ جەتەگىندە جۇرگەندەر قوعام ءۇشىن قاي كەزدە دە قاۋىپتى. وبلىستىق ورتالىق «ھيباتۋللا تارازي» مە­شىتىنىڭ نايب يمامى باق­تيار امانتاي ۇلى تەرىس اعىمدا كەتۋدىڭ بىرنەشە سەبەبى بار ەكەنىن، ونىڭ باسىندا بىلىمسىزدىك تۇراتى­نىن ايتتى. «كەيبىر كىسى­لەر شىن مانىندە اقيقاتتى بىلەيىن، ءدىندى ۇيرەنەيىن دەپ ءجۇرىپ تەرىس اعىمداعىلاردىڭ قاتارىنا قوسىلىپ كەتەدى. بىراق ونى ءوزى بىلمەيدى. بۇعان سەبەپ – ءدىني ءبىلىمدى دۇرىس الماۋ. مەشىت، مەدرەسە سياقتى ارنايى ورىنداردا ەمەس، پاتەر­لەردە، جەر­تولەلەردە ءتالىم الىپ، ءسويتىپ تەرىس اعىمعا ءتۇسىپ كەتكەندەر كوپ. ودان كە­يىن ينتەرنەت، الەۋمەتتىك جەلى­لەر بار. ءبىر ادامنىڭ ءتۇ­رىن كورمەي، ونىڭ كىم ەكە­نىن بىلمەي جاتىپ، ونىڭ ۋاعى­زىن تىڭداپ، جات اعىمعا شىر­مالىپ جاتقاندار دا جەتەر­لىك. ءبىز ازاماتتارعا ۋاعىزىن تىڭداۋعا بولمايتىن كىسىلەردى ايتىپ جاتىرمىز.

ادامداردىڭ تەرىس اعىمعا ىلەسىپ كەتۋى الەۋمەتتىك جاع­دايعا دا بايلانىستى. ولار­عا قارجىلاي قولداۋ كور­سە­تىلەدى. وسىعان دا قىزى­عۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار، اتا-انادان قىسىم كورۋ سياقتى وتباسىلىق جاعداي دا كوپ جاستىڭ تەرىس جولعا تۇسۋىنە اسەر ەتەدى»، دەيدى ول.

«جات اعىمدا جۇرگەندەر­دىڭ تاعى ءبىر قاۋىپتىلىگى – ۇلت­تىق داستۇرلەرىمىزدى تەرىس­كە شىعارۋىندا. مىسالى، قايتىس بولعان كىسىگە قۇران باعىشتاۋ، قابىردىڭ باسىندا ايات وقۋ، جەتى شەلپەك ءپىسىرۋ، كەلىننىڭ سالەم سالۋى سياقتى اتا-بابامىزدان كەلە جاتقان سالت-داستۇرلەردى ولار تەرىسكە شىعارادى. نامازدا قول جايىپ، دۇعا قىلمايدى. جاماعاتپەن ناماز وقىعاندا تۇرىپ كەتىپ قالادى. بۇلاردىڭ ەڭ باستى ۇستانىمى – قازاقي ءداستۇردى جوققا شىعارۋ. ولار سوعان شاقىرىپ ءجۇر»، دەيدى ب.امانتاي ۇلى.

«دۇمشە مولدا ءدىن بۇزار» دەگەندەي، بۇگىندە ەلدى شاتاس­تىرىپ، تۋرا جولدان تايدىرىپ جۇرگەندەر بار­شىلىق. سوندىقتان دا جۇرت­تىڭ ءدىن ۇستاناتىن كىسى­نىڭ وزىنە كۇمانمەن قاراي باس­تاعانى شىن. بىلىمسىزدىك، كوز­سىز فاناتيزم، جالعان دىن­دارلىق – وسىنىڭ بارلىعى حالقى­مىزدىڭ رۋحاني الەمىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر.

 

جامبىل وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

مەرەكە كۇندەر جاڭبىرلى بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 10:32

قادىر ءتۇنىنىڭ قاسيەتى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى

قازاقستان • بۇگىن، 08:06

قارۋلى كۇشتەرىمىز وسىلاي قۇرىلعان

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

ارداگەرلەر ازايىپ بارا جاتىر...

قازاقستان • بۇگىن، 07:38

ۇقساس جاڭالىقتار