مەديتسينا • 11 اقپان، 2021

تاۋەكەلى تومەن ايماققا اۋىستى

4 رەت كورسەتىلدى

ەپيدەميالىق جاعداي ماتريتساسىنا سايكەس قازاقستان ورتاشا قاۋىپتى ايماقتان تاۋەكەلى تومەن ايماققا اۋىستى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي ءمالىم ەتتى.

 

ەلىمىزدە 10 اق­پانداعى جاع­داي بويىنشا جالپى 198 086 ناۋ­قاس COVID-19 ىندەتىن جۇق­تىر­­عان. بۇگىندە ينفەكتسيالىق توسەك ورىندارىنىڭ 26 پايىزىندا ناۋ­ق­اس بار، رەانيماتسيالىق ورىن­داردىڭ 18 پايىزىندا پاتسيەنت جا­تىر.

«وسى اپتادا ەپيدەميالىق جاع­­داي­دىڭ ماتريتساسى بويىنشا قازاقستان ورتاشا قاۋىپتى ايماق­تان تاۋەكەلى تومەن ايماققا ءوتتى. 3 ءوڭىر – اقمولا، پاۆ­لودار وبلىس­تارى جانە نۇر-سۇلتان قالاسى «قىزىل ايماقتا» تۇر. «سارى اي­ماقتا» – 3 ءوڭىر – باتىس قازاق­ستان، قوستاناي، سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىس­تارى بار. قالعان 11 ءوڭىر – «جاسىل ايماقتا. شەكارا ماڭى اۋداندار­ىندا ەپيدەميالىق جاع­دايدىڭ تۇراقتانۋىنا بايلانىستى 2021 جىلعى 2 اقپاننان باس­تاپ ەل اۋماعىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋى­نا جول بەرمەۋ جونىندەگى ۆەدوم­ستۆو­ارالىق كوميس­سيانىڭ شەشى­مىمەن قازاقستان مەملەكەتتىك شەكاراسىن كەسىپ ءوتۋ تارتىبىنە بىرقاتار جەڭىلدىكتەر ەنگىزىلدى»، دەدى مينيستر.

قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن، سونىمەن بىرگە شەتەلدىكتەر مەن ازا­ماتتىعى جوق ادامدار ءۇشىن دە شەكارانى كەسىپ ءوتۋ جيىلىگى 3 ەسەگە ۇلعايتىلدى. ەرەك­شە جاعدايلاردا: ەمدەلۋگە، وقۋعا بارۋ، قىزمەتپەن، وتباسى مۇشە­لەرىن جەرلەۋ­گە بارۋعا، وتباسىنداعى جاع­دايى اۋىر ناۋ­قاس­­قا كۇتىم جاساۋ، جولاۋشى تاسىمالى، حا­­لىق­ارالىق تاسىمال ءۇشىن شەكتەۋ جوق. قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ شەشىمى بو­يىن­­شا تىكەلەي اۋە قاتىناسى قاي­تا قال­پى­نا كەلگەن (تۇراقتى، تۇ­راقتى ەمەس چار­­تەرلىك رەيستەر) مەملەكەتتەرگە شەتەل­دىك­تەردىڭ شى­عۋىنا، قازاقستان اۋماعىنا كىرۋىنە، ترانزيتپەن وتۋىنە رۇقسات ەتىلەدى.

سونىمەن قاتار مينيستر «As­hyq» قوسىمشاسى 13 مىڭنان استام بيزنەس سۋبەكتىسىنىڭ قىز­مەتىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسەتىنىن اتاپ ءوتتى.

«كوروناۆيرۋس پاندەمياسى باس­تال­عاننان بەرى بۇكىل الەمدەگى بيز­نەس­تىڭ جۇمىسىنا شەكتەۋ قويىلدى، كاسىپ­كەرلەرگە تابىس كىرمەي قالدى. بۇل ءبىز­دىڭ ەلگە دە قاتىستى. 13 مىڭنان استام بيزنەس سۋبەكتىسى ءالى كۇنگە دەيىن قىز­مەتىن قايتا باستاي الماي وتىر. «اتا­مەكەن» ۇكپ-نىڭ قاتىسۋىمەن بيز­نەس قاۋىمداستىق وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەل­دەرىنىڭ (گونكونگ، سينگاپۋر، مالايزيا) تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ، «اSHYQ» جوباسىن ىسكە اسىرۋدى ۇسىندى»، دەدى ا.تسوي.

«Ashyq» ءموبيلدى قوسىم­شاسىن «اتامەكەن» ۇكپ، تسيفر­لىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جا­نە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيستر­لىگى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا وتاندىق IT-كومپانيا ازىرلەگەن. بۇگىندە قاناتقاقتى رەجىمدە «اSHYQ» قوسىمشاسى الماتى، نۇر-سۇلتان جا­نە قاراعاندى قالالارىندا قىزمەت كور­سەتۋگە رۇقسات ەتىلگەن نىسانداردا (فيت­نەس-ورتالىق، سپا-ورتالىق، باس­سەين، مونشا، كينوتەاترلار) ىسكە قوسىل­دى. قازىر 40 نىسان «Ashyq» پيلوتى­نا ەرىكتى تۇردە قاتىسۋدا. «Ashyq» ءمو­بيلدى قوسىمشاسى QR-كود ارقىلى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ورتاق بازاسىمەن ينتەگراتسيالاۋ ارقى­لى كەلۋشىنىڭ مارتەبەسىن، ونىڭ ۆيرۋس تاسىمالداۋشىسى ەمەس ەكەنىن انىق­تاۋعا مۇمكىندىك بە­رەدى. سونداي-اق نىسان­داردىڭ كەلۋشىلەردى قابىلداۋعا ازىر­لىگىن جانە ولاردىڭ سانيتارلىق تالاپ­تارعا سايكەستىگىن كورسەتەدى.

«QR-كود تەك بيزنەس سۋبەك­تى­لەرىنە بەرىلەدى. كەلۋشى «Ashyq» ءموبيلدى قو­سىم­شاسىن ءوز تەلەفونىنا جۇكتەپ، تەلە­فون ءنومىرى بويىنشا اۆتوريزاتسيا­لاۋدان ءوتۋى جانە مەكەمەنىڭ QR-كودىن سكا­­نەرلەۋى قاجەت. تۇستەرگە ءبولۋ الەۋمەتتىك جەلىلەردە تالقى­لان­عانداي، ادامداردىڭ جەكە ءومىرىن باقى­لاۋعا ارنالماعان. بۇل ناۋقاستى انىقتايدى نەمەسە ادامنىڭ كاران­تيندەگى پاتسيەنت­پەن جاقىن بايلا­نىسى بارى-جو­عىن كورسەتەدى. «اshyq» ءموبيلدى قوسىمشاسىن اركىم ءوز ەر­كى­مەن قولدانادى جانە ول قاۋىپسىز ورتا قا­لىپ­تاستىرۋعا، كەلۋشىلەردى ۆيرۋس جۇقتىرۋ، ىندەتتىڭ تارالۋ قاۋ­پىنەن قورعاۋعا با­عىت­تالعان، سون­داي-اق بيزنەسكە كارانتين كەزىندە قىزمەتىن جالعاستىرۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى»، دەپ ءتۇسىندىردى ا.تسوي.

جيىن بارىسىندا ۆەدومستۆو باسشىسى ۆاكتسينالاۋعا دا توقتالىپ، 10 اقپانداعى جاعداي بويىنشا 13 301 مەديتسينا قىز­مەتكەرى ەكپە العانىن ايتتى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىرماسىمەن قازاقستاندا 1 اق­پاندا رەسەيدە شىعارىلعان «سپۋت­نيك V» ۆاكتسيناسىمەن كۆي-گە قارسى ۆاكتسينالاۋ باستالدى. ۆاكتسينالاۋ بارلىق وڭىردە جۇ­رۋدە، 778 ەگۋ پۋنكتى اشىل­دى، ولاردىڭ 166-سى قازىر ىسكە قو­سىلدى، بارلىعى توڭا­زىتقىش­پەن قامتاماسىز ەتىلگەن. 9 مىڭ­نان استام مەديتسينا قىزمەتكەرى وقى­تىلدى»، دەدى مينيستر.

ۆاكتسينالاۋدى ءبىرىنشى بولىپ ين­فەكتسيالىق ستاتسيونار، جەدەل مەدي­تسي­نالىق كومەك، سونداي-اق كۆي-مەن سىرقاتتانۋدىڭ جوعارى قاۋپى بار باسقا دا بەيىندەگى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى الادى. ودان كەيىن قاتارعا پەداگوگ، كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قوسىلادى. ۆاكتسينانىڭ قورعاۋ اسەرى ءبىرىنشى دوزادان سوڭ 12-14 كۇننەن كەيىن بايقالادى، بىراق تولىق يممۋنيتەت قالىپتاسۋ ءۇشىن ەكى دوزا قاجەت، ەك­پەنى اراعا 21 كۇن سالىپ قايتالاۋ ۇسى­نىلادى. تولىق كۋرستان كەيىن 1،5 اي ىشىن­دە اعزادا يممۋندىق رەاكتسيا پايدا بو­لادى، وسىعان بايلانىستى ەگىلگەن ادام­دار پروفيلاكتيكا شارالارىن ساق­تاۋى قاجەت.

«ۆاكتسينالاۋ جوسپارى بىر­نەشە رەت اي­تىلدى. قازاقستاندا قاراعاندى فارما­تسەۆتيكالىق كەشەنى شىعاراتىن «سپۋت­نيك V» ۆاكتسيناسىن جەتكىزۋ جانە پاي­دالانۋ جوسپارلانۋدا. قازىردىڭ وزىندە 90 مىڭ دوزا كولەمىندە ءبىرىنشى پار­تيانىڭ ءوندىرىسى باستالدى، ول بىرىڭعاي ديس­تريبيۋتوردىڭ قويمالارىنا جانە ودان ءارى وڭىرلەرگە اقپان ايىنىڭ سوڭى­نا قاراي جونەلتىلەدى. شىلدە ايىنا دەيىن ءوندىرىس كولەمى 2 ملن دوزاعا جەتە­دى»، دەدى مينيستر.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەك­سەي تسوي ۆاكتسينالاۋدىڭ ماڭىزىنا توق­تالىپ، ونىڭ 400 جىلدان استام ۋاقىت بويى ادامزاتتى شەشەك، وبا سياق­تى قاۋىپتى، ولىمگە اكەلەتىن اۋرۋلاردان قورعاپ كەلگەنىن ايتتى.

«سوڭعى 30 جىلدا ەپيدە­ميالىق پارو­تيتپەن سىرقاتتانۋ­شىلىقتىڭ 870 ەسەدەن ارتىق تومەندەگەنى، حالىق ارا­سىندا «ۆ» ۆيرۋستىق گەپاتيتىمەن سىرقات­تانۋدىڭ 150 ەسەگە، كوكجوتەلمەن سىر­قاتتانۋدىڭ 7،3 ەسەگە تومەن­دەگەنى بايقالدى. قازىرگى ۋاقىتتا پوليوميەليت، ديفتەريا، سىرەسپە، قىزامىق سياقتى ينفەكتسيالار ۇمى­تىلعان. سونداي-اق حالىق ارا­سىندا «كوروناۆيرۋس ينفەك­تسيا­سىمەن اۋىرىپ شىققان دۇرىس» دەگەن پىكىر بار، بىراق ونىڭ يم­مۋندىق جۇيەگە جانە سوزىل­­مالى اۋرۋلاردىڭ ورشۋىنە اسەر ەتەتىن، «كوۆيدتان كەيىنگى» اسقى­نۋلار بولاتىنىن، وكپە، باۋىر، جۇرەك سياقتى ومىرلىك ما­ڭىز­دى اعزالاردىڭ فۋنكتسيا­سى بۇزى­لاتىنىن ەسكە سالعىم كە­لەدى. قالپىنا كەلۋ پرو­تسەسى وتە قيىن. كوپ جىلدىق تاجىريبە كور­سەتكەن­دەي، ۆاكتسينالاۋ – الەم­دە اۋرۋ­­لار­دىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋدىڭ بارىن­شا ءتيىمدى قۇ­رال­دارىنىڭ ءبىرى»، دەدى ا.تسوي.

سوڭعى جاڭالىقتار

تاميلانىڭ تارتۋى

ونەر • كەشە

مۋتاتسيالانعان ۆيرۋس

مەديتسينا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار