ۇكىمەت • 13 قاڭتار، 2021

ۇكىمەت وتكەن جىلدى قورىتىندىلادى

33 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىنىڭ قورىتىندىلارى قارالدى.

 

1،4 ملن ادام جۇمىسپەن قامتىلدى

ەكونوميكانىڭ، بانك سالاسىنىڭ جاي-كۇيى، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى، مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ­داعى جەرگىلىكتى قامتۋ تۋرالى ۇلت­تىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر.دا­لە­نوۆ، ۇلتتىق بانك توراعاسى ە.دو­ساەۆ، قارجى ءمينيسترى ە.جاماۋ­باەۆ، ونەركاسىپ پەن ەنەرگەتيكا سەك­­تورىنداعى احۋال تۋرالى يندۋس­تريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ب.اتامقۇلوۆ پەن ەنەر­گەتيكا ءمينيسترى ن.نوعاەۆ، اگرو­ونەركاسىپ كەشەنىندەگى جاعداي تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س.وماروۆ باياندادى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر.دا­­لەنوۆ ەل ەكونوميكاسىنىڭ جاي-كۇيى­ تۋرالى باياندادى. ءمينيستردىڭ اي­تۋىنشا، 2020 جىلى ناقتى سەكتور ەكو­نوميكالىق درايۆەر بولدى. ون­داعى ءوسىم 2%-دى قۇرادى. كورسە­تىلەتىن قىزمەتتەر ءۇشىن وتكەن جىل مينۋس 5،6%-بەن اياقتالدى، دەگەنمەن سوڭعى ايلاردا قارقىن قالپىنا كەلە باستادى. سونىڭ ناتيجەسىندە، ءىجو-ءنىڭ ءوسۋ قارقىنى مينۋس 2،6%-دى قۇرادى. بۇل 11 ايدىڭ دەڭگەيىنەن جوعارى.

ناقتى سەكتور سالالارىنىڭ كوبى جانە جەكەلەگەن قىزمەت تۇرلەرى ءوسىم كورسەتتى. ولار – قۇرىلىس، اقپارات جانە بايلانىس، اۋىل شارۋاشىلىعى، وڭدەۋ ونەركاسىبى جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارى.

سونداي-اق كەيبىر سالالارداعى تەرىس وسىمگە قاراماستان، جىل سوڭىنا قاراي سەرپىن جاقساردى. ولار – كولىك، ساۋدا، عىلىمي جانە تەحنيكالىق قىزمەت، جىلجىمايتىن م ۇلىك وپەراتسيالارى جانە كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبى.

2020 جىلى ەكونوميكانى قولداۋ شارالارى جۇمىسپەن قامتۋ مەن ىسكەر­لىك بەلسەندىلىكتى ساقتاۋعا ىقپال ەتتى. جۇ­مىس ورىندارىن ساقتاۋ جانە قۇرۋ ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى ىسكە اسىرىلۋدا. زارداپ شەككەن سالا­لاردى سالىقتىق ىنتالاندىرۋ شارا­لارى قابىلداندى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جەڭىلدىكپەن كرەديتتەۋ قۇرال­دارى ايتارلىقتاي كەڭەيدى. اينالىم كاپيتالىن قارجىلاندىرۋ ۇلعايدى. جەڭىل شارتتارمەن كرە­ديت­تەردى قايتا قارجىلاندىرۋ، سونداي-اق كرەديتتەردىڭ تولەمدەرىن كەيىنگە قالدىرۋ ۇسىنىلدى.

بيۋدجەتتىك جانە مەملەكەتتىك باس­­قا­­رۋدىڭ يكەمدىلىگى قامتاماسىز ەتىلدى. بيۋدجەتتىك ىنتالاندىرۋ ارتتى. «سونىڭ ناتيجەسىندە، جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن 1،4 ملن ادام قامتىلدى، ونىڭ ىشىندە 238 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى شەڭبەرىندە قامتىلدى. 700 مىڭ كاسىپكەرگە سالىقتىق جەڭىلدىك بە­رىلدى. زارداپ شەككەن سالالارداعى قارىز الۋشىلاردىڭ 80%-نىڭ كرەديتتىك تو­لەم­دەرى كەيىنگە قالدىرىلدى. كاسىپكەرلەردىڭ 40 مىڭعا جۋىق جوباسى تومەندەتىلگەن مولشەرلەمەمەن قارجىلاندىرىلدى»، دەدى ر.دالەنوۆ.

ەكونوميكا قۇرىلىمىنىڭ ساپالى وزگەرۋى بايقالدى. ونەركاسىپتىڭ جال­پى كولەمىندەگى وڭدەۋدىڭ ۇلەسى 9،4 %-دىق تارماققا ارتتى، ياعني 2019 جىل­عى 39،4%-دان 2020 جىلى 48،8%-عا دەيىن ءوستى.

وڭدەۋ ونەركاسىبى سالالارىندا وزىق ءوسىم بايقالادى. جەكەلەگەن وڭ­دەۋ سالالارىندا وتكەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا ءوسىم جەدەلدەدى.

2020 جىلعى 11 ايدا سىرتقى ساۋ­دا اينالىمى 77،7 ملرد دوللار، ونىڭ ىشىن­دە ەكسپورت 43،4 ملرد دوللاردى قۇرا­دى. الەمنىڭ 117 ەلىنە قازاقستان تاۋار­لارىنىڭ 3 183 دايىن، وڭدەلگەن تۇرلەرى ەكس­پورت­تالدى. يمپورت 34،4 ملرد دوللار بولدى. وسىلايشا، 9 ملرد دوللار دەڭ­گەي­ىندە وڭ ساۋدا تەڭگەرىمى قامتاماسىز ەتىلدى.

جالپى العاندا، نەگىزگى كاپيتالعا 12،3 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىل­دى. ين­ۆەستيتسيالار كەن ءوندىرۋ ونەر­كا­سى­بىن ەسەپكە الماعاندا 14،8%-عا ءوستى.

 

ۇلتتىق قوردىڭ كىرىسى وڭ دەڭگەيدە

بانك سالاسىنىڭ جاعدايى تۋرالى بايان­داعان ۇلتتىق بانك تور­اعا­سى ەربولات دوساەۆتىڭ ايتۋىن­شا، COVID-19-بەن سىر­قاتتانۋ­شى­­لار­دىڭ رەكوردتىق دەڭگەيگە جەت­كەنىنە قاراماستان، 2020 جىلعى جەل­­­توق­ساندا الەمدىك نارىقتاردا جا­عىم­دى جا­­ڭالىقتار باسىم بولدى. «دا­مىعان جا­نە ءىرى ەلدەردە جاپ­­پاي ۆاكتسيناتسيانىڭ باس­تالۋى ەكو­نوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ قال­پىنا كەلۋ بولجامىن جاقسارتىپ، بۇل نا­­رىق­تار ءۇشىن وڭ بەلگى بولدى. 900 ملرد دوللار سوماسىنا اقش ەكو­نوميكا­سىن ىنتالاندىرۋدىڭ قو­سىم­شا توپتاماسىن قابىلداۋ قور جانە تاۋار نارىقتارىنا اي­تار­لىق­تاي قولداۋ بولدى»، دەدى ە.دوساەۆ.

قازاقستانداعى ىسكەرلىك بەلسەن­دى­لىكتىڭ شوعىرلانعان يندەكسى 2020 جىلعى جەلتوقساندا كوبىنەسە قۇرى­لىستاعى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەۋى ەسەبىنەن 49،4-تەن 49-عا دەيىن تومەندەدى، ونداعى كورسەتكىش 52،5-تەن 49،5-كە دەيىن قىسقاردى. قىز­مەت كورسەتۋ سالاسىندا 0،7 تارماققا 48-گە دەيىن تومەندەۋ بايقالۋدا. سو­نىمەن قاتار ونەركاسىپ 2020 جىلعى قاڭتاردان باستاپ العاش رەت وڭ كور­سەتكىشكە جەتتى، يندەكس 49،6-دان 50،3-كە دەيىن كوتەرىلدى.

2020 جىلى قازاقستان ەكونو­مي­كا­سىنىڭ 2،6%-عا جالپى تومەن­دەۋى ۇلتتىق بانكتىڭ 2،5-2،7% دەڭ­گەي­ىندەگى بولجامدارىنا سايكەس كەلە­دى. جىلدىق ينفلياتسيا دا ءبىر اي بۇ­رىنعى 7،3%-بەن سالىستىرعاندا 2020 جىلدىڭ سوڭىندا 7،5%-عا دەيىن جىلدامداپ، ۇلتتىق بانكتىڭ 7،0-7،5% دەڭگەيدەگى كۇتۋلەرىنە سايكەس قالىپتاستى. باعانىڭ جالپى وسۋىنە نەگىزىنەن ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى ىقپال ەتۋدە. ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىنىڭ جىلدىق ءوسۋى نارىقتاردا جەكەلەگەن تاماق ونىمدەرىنىڭ (وسىم­دىك مايى، قانت، جۇمىرتقا) تەڭگەرىم­سىزدىگى كۇشەيگەننەن 10،8%-دان 11،3%-عا دەيىن ۇلعايدى. ازىق-تۇ­لىككە جاتپايتىن ينفلياتسيا كيىم مەن اياقكيىم باعاسىنىڭ 4،8%-عا (قاراشادا – 5،2%) دەيىن ءوسۋىنىڭ باياۋلاۋى اياسىندا 5،7%-دان 5،5%-عا دەيىن سايابىرلادى. اقىلى قىزمەت ينفلياتسياسى قوعامدىق تاماقتانۋ قىزمەتى مەن قوناقۇيدە قىزمەت كورسەتۋ باعاسىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى 4،1%-دان 4،2%-عا دەيىن جەدەلدەدى.

ە.دوساەۆ اتاپ وتكەندەي، سىرتقى جاع­دايلاردىڭ جاقسارۋىنا بايلانىستى جانە ۇلتتىق بانك ۇكىمەتپەن بىرلەسە وتىرىپ قابىلداعان شارالار كەشەنىنىڭ ناتيجەسىندە تەڭگەنىڭ ايىرباستاۋ باعامى ناۋرىزداعى 448،5 تەڭگەگە دەيىنگى قۇلدىراۋدان جىل سوڭىندا ايتارلىقتاي جاقساردى.

اعىمداعى جىلعى 11 قاڭتاردا بير­­جا­­داعى ساۋدا-ساتتىق قورىتىن­دى­سى بويىنشا ايىرباستاۋ باعامى اي­دىڭ باسىنان بەرى تاعى دا 0،4%-عا نى­عايىپ، ءبىر اقش دوللارى ءۇشىن 419،18 تەڭگە بولدى. بانك جۇيەسىن­دەگى دەپوزيتتەر 2020 جىلعى قارا­شا­نىڭ سوڭىندا نەگىزىنەن تەڭگە سالىم­دارىنىڭ ءوسۋى ەسەبىنەن جىل باسىنان 15،3%-عا ۇلعايىپ، 21،9 ترلن تەڭگە بولدى.

ەكونوميكاعا كرەديتتەر 2020 جىلدىڭ باسىنان بەرى ۇزاق مەرزىمدى كرەديتتەردىڭ ءوسۋى ناتيجەسىندە 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا 14،65 ترلن تەڭگەگە دەيىن 5،6%-عا ۇلعايدى. قىسقا مەرزىمدى كرەديتتەر 2،1 ترلن تەڭگەگە دەيىن 3%-عا نەمەسە 60،5 ملرد تەڭگەگە ۇلعايدى. 2020 جىلدىڭ باسىنان باستاپ حالىقتىڭ كرەديتتەرى 7،36 ترلن تەڭگەگە دەيىن 10،5%-عا ءوستى.

ەكونوميكانى قولداۋ ءۇشىن مەم­لە­كەت باسشىسىنىڭ داعدارىسقا قار­سى باستامالارىن ىسكە اسىرۋ جالعا­سۋدا.

«قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى بويىنشا 2020 جىل­عى 31 جەلتوقسانداعى جاعداي بو­يىنشا كاسى­پ­كەر­لەردەن 1 ترلن تەڭ­گە سوماعا 1 373 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى، ونىڭ ىشىندە بانكتەر جالپى سوماسى 658،9 ملرد تەڭگەگە 854 ءوتىنىمدى ماقۇلدادى، 516،2 ملرد تەڭگە سوماعا 778 قارىز بەرىلدى.

كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن جەڭىل­دىكپەن كرەديتتەۋ باعدارلاماسى بويىن­شا 2020 جىلعى 31 جەلتوقساندا كاسىپكەرلەر 612،5 ملرد تەڭگەگە 2 493 ءوتىنىم بەردى، ونىڭ ىشىندە 474،6 ملرد تەڭ­گەگە 1 733 ءوتىنىم ماقۇل­دان­دى، 528 ملرد تەڭگەگە 5 158 قا­رىز بەرىلدى، ونىڭ ىشىندە 136 ملرد تەڭگە­گە 2 454  قا­­رىز بۇرىن بەرىلگەن قارىز­دار­دى وتەۋ­­­دەن تۇسكەن اقشا ەسەبىنەن بە­رىلدى.

ۇلتتىق بانكتىڭ قارجىلاندىرۋى ەسە­بىن­ەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قول­داۋ جال­عاسۋدا. «7-20-25» باعدار­لا­ماسى بويىنشا 2020 جىلعى 30 جەل­توقساندا 567،3 ملرد تەڭگەگە 48 355 ءوتىنىم قابىلداندى، 326،2 ملرد تەڭ­گەگە 27 700 ءوتىنىم ماقۇلداندى، ونىڭ ىشىندە 258،7 ملرد تەڭگە سوماسىنا 22 169 قارىز بەرىلدى.

«باسپانا حيت» نارىقتىق يپوتە­كا­لىق باعدارلاماسى بويىنشا 2020 جىلعى 30 جەل­توقساندا 868،6 ملرد تەڭگەگە 95 719 ءوتىنىم قابىلداندى، 457،4 ملرد تەڭگەگە 50 939 ءوتىنىم ما­قۇل­داندى، 370،1 ملرد تەڭگەگە 42 166 قارىز بەرىلدى.

قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋ­باەۆ باياندامادا بيۋدجەتتىڭ كىرىس جانە شىعىس بولىكتەرى بويىنشا نەگىز­گى كورسەتكىشتەر، مەملەكەتتىك اۋديت جانە مەملەكەتتىك اك­تيۆ­تەردى باسە­كەلەس ورتاعا وتكىزۋ جونىن­دەگى ىستەر­دىڭ جاي-كۇيى  تۋرالى ايتتى.

مينيستر اتاپ وتكەندەي، مەملە­كەتتىك بيۋدجەتكە 9 ترلن 751 ملرد تەڭگە كىرىس ءتۇسىپ، جوسپار  102،7% اتقا­رىلدى. رەسپۋب­لي­كالىق بيۋدجەتكە 6 ترلن 561 ملرد تەڭگە كىرىس ءتۇسىپ، جوسپار 100،3% اتقارىلدى. كىرىس­تەر بويىنشا جوسپار 22 ملرد تەڭگە­گە، ونىڭ ىشىندە سالىقتار 16 ملرد تەڭگەگە ارتىعىمەن ورىندالدى.

مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ شىعىس­تارى 98،1%-عا، رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەتتىڭ شىعىستارى – 98،3%-عا، جەر­گى­لىكتى بيۋد­جەت­تەردىڭ شىعىستارى 99،1%-عا اتقا­رىلدى. رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت بويىنشا 14 ترلن 234 ملرد تەڭگەگە سوماسىنا شى­عىستار جۇرگى­زىلدى. ورىندالماعان كولەمى 241 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە 224 ملرد تەڭگە – ۇكىمەت رەزەرۆى بو­يىنشا ۇنەمدەلگەن اقشا جانە باس­قا شىعىستار بويىنشا ۇنەم. يگەرىل­مەگەن سوما – 15 ملرد تەڭگە.

 

مۇنايدىڭ ورنىن باسقا سالالار تولىقتىردى

وتاندىق ەكونوميكا سەكتور­لار­ىنداعى دامۋ ۇردىستەرى تۋرالى بايان­داعان يندۋس­تريا جانە ينفرا­قۇ­رىلىمدىق دامۋ ءمي­نيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكا تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ بويىنشا ۋاقتىلى قابىلداعان شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە ەكونو­مي­كانىڭ اتالعان مينيسترلىك جەتەك­شىلىك ەتەتىن بارلىق سالاسىندا دەرلىك وسىمگە قول جەتكىزىلدى. 2020 جىل­دىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭدەۋ ونەركاسىبىندە وڭ ءۇردىس ساقتال­دى. «ماشينا جاساۋ سالاسى 116،3% دەڭگەيىندە تۇراقتى ءوسىم كورسەتتى. اۆ­­ت­و­كو­لىك قۇرالدارى، ترەيلەرلەر جا­نە جارتى­لاي تىركەمەلەر، وزگە كو­لىك قۇرالدارىن، ەلەكتر جابدىقتارىن جاساۋ، ماشينالار مەن جابدىقتار ءوندىرىسى ءوستى»، دەدى بەيبىت اتامقۇلوۆ. 

ءتۇستى مەتاللۋرگيادا دا وڭ ديناميكا بايقالدى. ءوسىم – 2،8%. قارا مە­تاللۋرگيا­دا ءوسىم 4،1% بولدى.

فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبىنە توق­تالار بولساق، مۇندا ىشكى نارىقتىڭ ەڭ قاجەتتى ونىمدەرگە سۇرانىسى تو­لىق وتەلدى. جەڭىل ونەركاسىپتە ءوندىرىس 15%-عا ءوستى. بۇل تو­قى­ما بۇيىم­دارى ءوندىرىسىنىڭ، كيىمنىڭ جانە بىل­عارى ونىمدەردىڭ ۇلعايۋىنا باي­لا­نىس­تى بولدى. اعاش جانە تىعىن بۇيىم­دا­رى ءوندىرىسىنىڭ ءوسىمى 43،2%-دى قۇرادى. قۇ­رىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى 1،8%-عا ارتتى.

كولىك سالاسىندا ناقتى كولەم يندەك­سى 2020 جىلى 82،8%-دى قۇرادى. وعان ناۋ­­­رىز ايىندا ەنگىزىلىپ، جىل سوڭىنا دەيىن سو­زىل­عان لوكداۋن اسەر ەتتى. ءداس­تۇرلى سەگمەنت­تەردە تاسىمال تومەندەسە دە، كون­تەي­نەرلىك جۇكتەردى ترانزيتتىك تاسى­مال­­داۋ­دا وڭ ناتيجە بولدى. الدىڭعى جىل­مەن سا­لىس­تىرعاندا ترانزيتتىك كون­تەي­نەرلەر­دىڭ جالپى كولەمى 876 مىڭ دانا جيىرما فۋنتتىق بالامانى قۇرادى. ءوسىم – 32% بولدى.

ب.اتامقۇلوۆ قالىپتاسقان جاع­دايعا قارا­ماستان، قۇرىلىس سالاسى ەكونو­ميكا­لىق ءوسۋدىڭ نەگىزگى درايۆەرى بولىپ قال­­عانىن اتاپ ءوتتى.  قۇرىلىس سالاسى­ن­دا ناقتى كولەم يندەكسى 2020 جىلدىڭ قورى­تىندىسىندا 111،2% بولدى. 16 وڭىردە وڭ ديناميكا بايقالادى. تۇرعىن ءۇي قۇرى­لىسىندا 2020 جىلدىڭ قورىتىندى­سىندا 15،336 ملن شارشى مەتر باسپانا پايدا­لانۋعا بەرىلدى. بۇل 2019 جىلمەن سالىس­تىر­عاندا 116،8%-دى قۇرايدى. «رەسپۋب­ليكا بويىنشا بارلىعى 140 مىڭنان اس­تام باسپانا پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل كورسەتكىش 15 وڭىردە ارتتى»، دەپ ناقتى­لادى ب.اتامقۇلوۆ.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نو­عاەۆ­تىڭ ايتۋىنشا، اتالعان كەزەڭدە مۇناي جانە كوندەنسات ءوندىرۋ كولەمى 85،7 ملن تون­ناعا جەتتى. رەسپۋبليكا بويىنشا مۇناي ءوندىرۋ 90 ملن توننادان 85،7 ملن تونناعا تومەندەدى. كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا جانە كوپتەگەن ەلدەردەگى قاتاڭ شەكتەۋ شارالارىنا، الەمدە مۇناي مەن مۇناي ونىمدەرىن تۇتىنۋدىڭ تومەندەۋىنە، ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ازايۋى سالدارىنان الەمدىك مۇناي قويمالارىنىڭ تولىپ كەتۋىنە بايلانىستى 2020 جىلى ۇكىمەت مۇناي وندىرىسىندە شەكتەۋ شارالارىن ىسكە اسىردى. وعان قوسا وپەك+ ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر مۇناي ءوندىرۋدى شەكتەۋ بويىنشا وسىنداي شارالاردى قابىلدادى. «اتالعان شارالار ارقاسىندا الەمدىك مۇناي نارىعىندا ۇسىنىس پەن سۇ­را­نىس تەپە-تەڭدىگىنىڭ بىرتىندەپ  قالپىنا كەلۋى بايقالادى، مۇنايدىڭ باعاسى  بار­رەلىنە 18 دوللاردان 50 دوللارعا دەيىن ءوستى»، دەدى ن.نوعاەۆ.

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپار­حان وماروۆتىڭ ايتۋىنشا، وت­كەن جىلى دا اوك-تە تۇراقتى ءوسىم ساقتالدى. 2020 جىلى اۋىل شارۋا­شىلىعىنىڭ جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى ءبىر جىلدا 5،6%-عا ارتىپ، 6،3 ترلن تەڭگەنى قۇرادى.

نەگىزگى ءوسىم – وسىمدىك شارۋاشى­لى­عىنداعى ءوندىرىس كولەمىنىڭ 7،8%-عا، ياعني 3،6 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇل­عايۋىمەن قامتا­ماسىز ەتىلدى. ەلى­مىزدىڭ 5 وبلىسى: قوستاناي (شامامەن 121%)، اقمولا (شامامەن 113%)، پاۆلودار (107،5%)، اقتوبە (106،7%) جانە قاراعاندى (105،7%) جوعارى ءوسۋ قارقىنىن كورسەتتى.

مال شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمى 3%-عا ارتىپ، 2،6 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل رەتتە ءتىرى سالماقتا ەت ءوندىرۋ كولەمى 4،1%-عا، ءسۇت ءوندىرۋ كولەمى 3،2%-عا ءوستى. شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ سالاسى دا وڭ ديناميكانى كورسەتتى. ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى 2020 جىلدىڭ 12 ايىندا 4%-عا ءوسىپ، 1،9 ترلن تەڭگەنى قۇرادى.

2020 جىلدىڭ 12 ايىندا اۋىل شارۋا­شى­لىعىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا ينۆەستيتسيا 15%-عا ۇلعايىپ، 573،2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا ينۆەستيتسيالار 13،5%-عا ارتىپ، 104 ملرد تەڭگەگە جەتتى.

 

ناقتى سەكتور ەكونوميكاعا دەم بەردى

ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار ما­مين قورىتىندىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، 2020 جىلى وڭدەۋ ونەركاسىبىن، قۇرىلىستى، اۋىل شارۋاشىلىعىن قوسا العاندا، ناقتى سەكتورداعى ءوسىم قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكاسى تۇراقتىلىعىنىڭ نەگىزگى فاكتورىنا اينالدى. ماسەلەن، وڭدەۋ ونەركاسىبىندە 3،9%-عا، ونىڭ ىشىندە مەتال­لۋرگيادا 2،6%-عا، ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى وندى­رىسىندە 4%-عا، فارماتسەۆتيكادا 47%-عا، ما­شينا جاساۋدا 16،3%-عا، ونىڭ ىشىندە اۆتو­مو­بيل جاساۋدا 52،5%-عا، جەڭىل ونەر­كا­سىپتە 15%-عا ءوسىم قامتاماسىز ەتىل­دى. قۇرىلىس كولەمى 11،2%-عا، تۇر­عىن ءۇيدى پاي­دالانۋعا بەرۋ 16،8%-عا نە­مەسە شاما­مەن 15،3 ملن شار­شى مەترگە ۇلعايدى. اۋىل شارۋا­شى­لى­عىندا 5،6%-دىق تۇ­راق­تى ءوسىم تىركەلدى.

وپەك+ قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاس­تىق­تاردى ورىنداۋ اياسىندا تاۋ-كەن ءوندىرىسى سالاسىندا شەكتەۋلى دينا­ميكا باي­قالدى. التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرى مەن ۇلتتىق قور­دىڭ اكتيۆتەرى 2020 جىل­عى 31 جەلتوق­ساندا 94،4 ملرد دوللار­دى قۇراپ، ءبىر جىل ىشىندە 3،6 ملرد دول­لارعا ۇلعايدى. ەكونوميكانىڭ تۇراق­تى­لىعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن 5%-عا دە­يىنگى دياپازوندا ۇستاپ تۇرۋعا مۇم­كىندىك جاساپ، حالىقتىڭ ناقتى كىرىسى ايتار­لىقتاي تومەندەۋىنە جول بەرىلمەدى. ۇكىمەتتىڭ قازىرگى داع­دارىس جاعدايىندا ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ جو­نىندەگى شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ال­دىڭعى قاتارلى حالىقارالىق قار­جى ينستيتۋتتارى، رەيتينگتىك اگەنت­تىكتەر مەن كونسالتينگتىك كومپانيالار بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى.

ەپيدەميالىق احۋال باقىلاۋعا الىن­عان، دەگەنمەن كەيبىر وڭىرلەردە ازامات­تاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋ ءۇشىن بەلگىلى ءبىر شەكتەۋلەر ساقتالدى. ەپي­دەميالىق جاعدايدىڭ تۇراقتانۋى اياسىندا قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىندا بىرتىندەپ قىزمەت قال­پىنا كەلىپ جاتىر.

جەلتوقسان ايىندا قاراشامەن سالىس­تىر­عاندا قىزمەت، ساۋدا (+1،4%) جانە باي­لانىس (+0،2%) سا­لا­­لارى دا ودان ءارى قال­پىنا كەلدى. اقمو­لا، اقتوبە، الما­تى، شىعىس قازاق­ستان، جامبىل، قوستا­ناي، سولتۇس­تىك قازاقستان جانە تۇر­كىس­تان وب­لىستارى، سونداي-اق نۇر-سۇل­تان مەن شىمكەنت قالالارى نەگىز­گى 7 كورسەت­كىشتىڭ 5-ەۋى بويىنشا الەۋ­مەتتىك-ەكونومي­كالىق دامۋ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتتى. 4 كورسەتكىش بويىنشا قاراعاندى، ماڭعىس­تاۋ، پاۆلودار وبلىستارى مەن الماتى قالاسىندا وڭ ديناميكاعا قول جەتكىزىلدى.

«2020 جىل سىن-تەگەۋرىندەرگە تولى جىل بولدى. ۋاقتىلى قا­بىل­دانعان شارا­لاردىڭ ناتيجەسىندە ءبىز ونى ەڭسەرد­ىك. ەلىمىزدىڭ تۇراقتى الەۋمەتتىك-ەكونو­ميكالىق دامۋىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋ جانە حا­لىق­تىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ قاجەت»، دەدى ا.مامين.

ۇكىمەت باسشىسى ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ­تىڭ تورا­عا­لىعىمەن وتەتىن ۇكىمەت­تىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا الەۋ­­مەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورى­تىن­دىلارى مەن الداعى كەزەڭگە ارنال­عان مىندەتتەر ەگجەي-تەگجەيلى قارالاتىنىن مالىمدەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

لوماچەنكودان قازىردەن قاشىپ وتىر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

«ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 10:12

«قىزىل» ايماقتا ءبىر عانا ءوڭىر قالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:52

كوگەرشىندەر كورمەسى

ايماقتار • بۇگىن، 09:44

مىندەتتى قارسىلاس اتاندى

بوكس • بۇگىن، 09:42

تاۋەلسىزدىك تاسپاسى تاراتىلادى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 09:40

قپل-ءدىڭ قىمبات فۋتبولشىلارى

فۋتبول • بۇگىن، 09:38

اردا ازاماتتىڭ ەسىمى ەل ەسىندە

قازاقستان • بۇگىن، 09:29

قوزىباەۆ كابينەتى اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

«قىزىل ايماقتان» قۇتىلا الماي تۇرمىز

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:23

ەلدى امان الىپ قالاتىن ەكپە عانا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:21

ەپيداحۋال تۇراقتالىپ كەلەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:19

سپورتتى سەرىك ەتكەن

سپورت • بۇگىن، 09:02

سورەسىندە – سان كىتاپ

ادەبيەت • بۇگىن، 09:00

جۇلدىزدى ساتتەر جىلناماسى

ەلباسى • بۇگىن، 08:55

ۇقساس جاڭالىقتار