ۇكىمەت • 18 قاراشا، 2020

ونلاين قىزمەت ورگە باسادى

29 رەت كورسەتىلدى

كەشە پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ پروتسەسىن جەتىلدىرۋ، سونداي-اق تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جانە قاداعالاۋ ماسەلەلەرى قارالدى.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

 

مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 90%-ى ونلاين بولادى

ءبىرىنشى ماسەلە – حالىققا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندى تۇردە كورسەتۋ تۋرالى بايانداعان تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين قازىرگى تاڭدا مەملەكەتتىك تىزىلىمدە 700-گە جۋىق قىزمەت بارىن، ولاردىڭ 85،5%-ى ونلاين فورماتتا كورسەتىلەتىنىن ايتتى. ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – بيىل وسى كورسەتكىشتى 90%-عا جەتكىزۋ. قىزمەتتەردىڭ كورسەتىلۋ ساپاسىن باعالاۋ مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ قۇزىرەتىندە. ولار جۇرگىزگەن قوعامدىق مونيتورينگ ناتيجەسى بو­يىنشا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە حالىقتىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا قاناعاتتانۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ قاجەت ەكەنى ايقىن»، دەدى ب. مۋسين.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، ول ءۇشىن ۆەدومستۆونىڭ الدىنا قويىلعان بىرقاتار اشىق ماسەلە بار. مىسالى، مەملەكەتتىك قىزمەت الۋ ءۇشىن حالىق ءالى دە تىكەلەي مەملەكەتتىك ورگانعا نەمەسە اكىمدىككە جۇگىنەدى. وسىنداي قىزمەتتەر سانى قا­زىر 200-دەن اسادى. ماسەلەنى تالداۋ ءۇشىن باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ حالىق­تان كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەر زەرت­تەلدى. ناتيجەسىندە ازاماتتاردان تۇس­كەن
2 ملن-نان استام ءوتىنىشتىڭ 30%-ى مەم­لە­­كەتتىك قىزمەتتەردى الۋ جونىندەگى سۇرا­نىس بولىپ شىقتى. «مۇنداي قىزمەت­تەر قاعاز تۇرىندەگى قاراپايىم ءوتىنىش رەتىندە قاراستىرىلاتىندىقتان حقو-لارمەن سالىستىرعاندا قاراۋ مەرزىمدەرى بۇزى­لادى، ويتكەنى باقىلاۋعا ارنالعان اقپاراتتىق جۇيەگە كىرمەيدى. تىكەلەي قارىم-قاتىناس كەزىندە سىبايلاس جەمقور­لىققا جول بەرىلۋى دە مۇمكىن. وسى ماسە­لەنى شەشۋ ماقساتىندا بارلىق قىزمەت­تەردى بالاماسىز تەك حقو-لاردا نەمەسە ەلەك­تروندى تۇردە كورسەتۋ قاجەت دەپ شە­شىم قابىلداۋدى ۇسىنامىز»، دەدى ب.مۋسين.

بۇگىندە eGOV-تا 600-گە جۋىق قىزمەت كورسەتىلەدى. ءتۇرلى سەرۆيستەردىڭ كوپتىگىنە بايلانىستى، ءار قىزمەتتى ادامداردىڭ ويىنان شىعاتىنداي ىڭعايلى جاساۋ قيىن ماسەلە. حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس، ونلاين قىزمەتتەردى تانىمال ينتەرنەت-پلاتفورمالارعا شىعارۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ەندى جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلۋ Kaspi.kz، حالىق بانك، الفابانك جانە سبەربانك قوسىمشالارىندا قولجەتىمدى، باسقا دا كەڭ تارالعان قىز­مەتتەردى شىعارۋ جوس­پارلانۋدا. سونىمەن قاتار پروبلەمانى پارەتو قاعيداتى – 20/80 ءپرينتسيپى بويىنشا شەشۋ ءتاسىلى قولدانىلۋدا. اتاپ ايتقاندا، حالىق كوپ تالاپ ەتەتىن قىزمەتتەردى وڭتايلاندىرۋ جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. مىسالى، مامانداندىرىلعان حقو-لارعا جىل سايىن 3 ملن-نان استام ادام جۇگىنەدى. كوپ كەزەك تۋىندايدى. اۆتوكولىكتى تىركەۋ قىزمەتى ونلاين تۇردە قولجەتىمدى بولسا دا، ادامدار حقو-لارعا تىكەلەي كەلىپ بىرنەشە ساعات ۋاقىتىن جۇمسايدى. ال جاڭا پروتسەسس بويىنشا ساتىپ الۋشى كولىك ساتاتىن ادامنىڭ شوتىنا اقشا اۋدارعاندا، كولىك يەسى اۆتوماتتى تۇردە وزگەرەدى. ءدال بۇگىن وسى ىڭعايلى سەرۆيس قاناتقاقتى رەجىمدە Kaspi.kz موبيلدىك قوسىمشاسىنا شىعارىلدى. ب.مۋسين اتاپ ايتقانداي، مامانداندىرىلعان حقو-لاردا تەك جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الۋ قىزمەتى قالادى. ويتكەنى ول اۆتودرومدا ەمتيحان تاپسىرۋدى تالاپ ەتەدى.

قاراپايىم حالىق ءۇشىن eGOV-قا كوشۋدەگى باستى قيىندىق ەتسق-نى باپتاۋ مەن ءموبيلدى بازادا تىركەلۋگە بايلانىس­تى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا پورتالدا بيومەتريا ارقىلى تىركەلۋ مۇمكىندىگى ىسكە اسىرىلدى. ەندى eGOV پايدالانۋشىسى بولۋ ءۇشىن سمارتفوندى الدىڭىزعا قويىپ ءوز كەلبەتىڭىزدى كورسەتسەڭىز جەتكىلىكتى. قازىر وسى پروتسەسس تەستىلەنۋدە، ونى اعىمداعى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ كوزدەلگەن. «كوپ تالاپ ەتىلەتىن قۇجاتتاردى EgovMobile قوسىمشاسىنا شىعارامىز. تسيفرلى قۇجاتتار سەرۆيسىنە جەكە كۋالىك پەن احاج كۋالىكتەرىنەن باسقا، جۇرگىزۋشى كۋالىگى مەن ديپلوم شىعارىلادى. وسىن­داي قۇجاتتار ءتىزىمى ءارى قاراي كوبەيتىلەدى. جىل سوڭىنا دەيىن 30-عا جۋىق انىقتاما ءتۇرىن بەرۋدى الىپ تاستاۋ جوسپارلانۋدا»، دەدى مينيستر.

سونىمەن قاتار 1414 call-ورتالى­عىنىڭ ۇلكەن جۇكتەمەسى ازاماتتاردىڭ نارازىلىعىن تۋعىزادى. ساپالى كەڭەس بەرۋ ءۇشىن حقو-لاردىڭ 2000 وپەراتورى وسى جۇمىسقا جۇمىلدىرىلدى. سونداي-اق بايلانىستى كۇتۋ ۋاقىتىن ازايتۋ ءۇشىن جاساندى زەردە ارقىلى ءجيى قويىلاتىن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ الگوريتمدەرى ەنگىزىلەتىن بولادى. بۇدان باسقا اۋىل­دارعا ينتەرنەت جەتكىزۋدى كەڭەيتۋ جوباسى شەڭ­بەرىندە مينيسترلىك وپەراتورلارمەن 1200 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ارنايى كيوسكىلەر ورناتۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى. بەينەبايلانىس ارقىلى اۋدان اكىمىنە، حقو-عا نەمەسە دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنە جۇگىنۋگە بولادى.

 

مۇگەدەكتىكتى سىرتتاي بەلگىلەۋ فورماتى

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ب.نۇرىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك قىزمەتتەر تىزىلى­مىنە سايكەس الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىندا 44 قىزمەت ءتۇرىن كورسەتۋ كوزدەلگەن، ونىڭ 38-ءى ەلەكتروندى تۇردە كورسەتىلسە، مۇ­نىڭ 18-ءى پرواكتيۆتى تۇردە، ياعني ازا­مات­تىڭ قاتىسۋىسىز اۆتوماتتى تۇردە تاعايىندالاتىن تولەم نەمەسە قىز­مەت. بيىل بارلىعى 9،5 ملن قىزمەت كور­سەتىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن مەملەكەتتىك قىز­مەتتەردىڭ 90%-ى ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلەتىن بولادى، ونى 2022 جىلى 93%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

مەملەكەت باسشىسى زەينەتاقى مەن جاردەماقى تاعايىنداۋ پروتسەستەرىن تولىق تسيفرلاندىرۋدى تاپسىرعان بولا­تىن. ب.نۇرىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل جۇمىستىڭ نەگىزگى باعىتى – مۇمكىن­دىگىنشە بارلىق قىزمەتتەردى پرواك­تيۆتى فورماتقا كوشىرۋ، ياعني قىزمەت كور­سەتۋ باستاماشىسى ازامات ەمەس، مەم­لەكەت بولادى. بارلىق قاجەتتى مالى­مەت­تەر، اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ءوزارا ءىس-قي­مىل جولىمەن قالىپتاسادى. ازامات قىزمەتتەردى الۋعا كەلىسىم عانا بەرۋى قاجەت بولادى. «پرواكتيۆتى قىزمەت ءتۇرى – قىز­مەتتى بەرۋشىمەن الۋشىنىڭ بايلانى­سىن بولدىرمايدى، قىزمەت كورسەتۋ ۋاقى­تىن بارىنشا قىسقارتادى، قاعازدى قۇجاتتاردى جيناۋدىڭ جانە ۋاكىلەتتى ورگاندار قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋ قاجەتتىلىگىن جويادى»، دەدى ب. نۇرىمبەتوۆ.

مىسالى، بۇعان دەيىن كوپبالالى وتباسىنا جاردەماقى تاعايىنداۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋشى قاعاز تۇرىندەگى قاجەت­تى قۇجاتتارىمەن مەملەكەتتىك كورپو­راتسياعا جۇگىنەتىن. ول ءۇشىن الدىن الا سول قۇجاتتاردى الۋعا بىرنەشە ۇيىم­دار­عا بارىپ، ۋاقىتىن كەتىرەتىن. ال بۇگىن­دە وسى پروتسەستى اۆتوماتتاندىرۋدىڭ ناتي­جەسىندە مينيسترلىكتىڭ جۇيەسىنە باسقا اقپاراتتىق جۇيەلەردەن قاجەتتى جەكە تۇلعا جانە بالالاردىڭ تۋىلۋى مەن سانى تۋرالى مالىمەتتەر پرواكتيۆتى تۇردە تۇسەدى. سول مالىمەتتەردىڭ نەگىزىندە اۆتوماتتى تۇردە جاردەماقى تاعايىندالىپ، كوپبالالى اناعا ول تۋرالى SMS-حا­بار­لاما جىبەرىلەدى.

جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىندا ەلەك­تروندى ەڭبەك بيرجاسى مۇمكىن­دىك­تەرىن كەڭىنەن پايدالانۋ كوزدەلەدى. بۇگىن­گى تاڭدا جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن ادام جۇ­­مىس­پەن قامتۋ ورتالىعىنا بارىپ، كەزەكتە تۇرىپ، ءتيىستى جۇمىس تاڭداۋ ءۇشىن ورتالىق قىزمەتكەرلەرىمەن بايلانىس جاساسۋعا ءماجبۇر. ەگەر جۇمىس تابىل­­ماسا، جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلۋ قاجەت جانە جۇمىسسىزدىققا قاتىستى الەۋ­مەتتىك تولەم الۋعا جەكە ءوتىنىش بەرۋ قاجەتتىلىگى تاعى بار. «ەندى بارلىق جۇ­مىس­پەن قامتۋ شارالارى، قۇرالدارى، ۆاكان­سيالار ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىندا جاسالاتىن بولادى. ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىنىڭ پورتالى جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن ادامعا داعدىلارىنا ساي­كەس اۆتوماتتى تۇردە ۆاكانسيالاردى، «ەڭ­بەك» باعدارلاماسىنىڭ قۇرالدارىن ۇسىنادى. ياعني شەشىمدى اقپاراتتىق جۇيە قابىلدايدى. جۇمىس تابىلماعان جاعدايدا اقپاراتتىق جۇيە اۆتوماتتى تۇردە ادامدى جۇمىسسىز رەتىندە تىركەيدى دە وعان ءتيىستى جۇمىسسىزدىققا قاتىستى الەۋمەتتىك تولەمدى پرواكتيۆتى تۇردە ەسەپتەپ تاعايىندايدى. وسىلايشا بىرنەشە قىزمەتتى بىرىكتىرىپ، بيزنەس پروتسەسىن جەڭىلدەتىپ، ءبىز «تسيفرلى» جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنا كوشۋ جولىندامىز»، دەپ ءتۇسىندىردى ب.نۇرىمبەتوۆ بۇل تۋرالى.

كەلەسى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ۇلكەن تسيفرلىق جوبا – ول مۇگەدەكتىكتى سىرتتاي بەلگىلەۋ جۇيەسى. بۇگىندە ءوتىنىش بە­رۋشى ءتورت ءتۇرلى ورگانعا جۇگىنۋگە ءماج­بۇر. ولار: ەمحاناعا بارىپ تەكسەرۋدەن ءوتۋ; مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما بولىمىندە مۇگەدەكتىكتى بەلگىلەۋ; جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندا تىركەلۋ; جۇمىسقا ورنالاسۋ ماسەلەسىمەن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارۋ. وسى قىزمەتتەر تولىق اۆتوماتتاندىرىلعاننان كەيىن ءوتىنىش بەرۋشىگە تەك ەمحاناعا بارىپ، تەكسەرۋدەن ءوتۋ جەتكىلىكتى بولادى. وسىلايشا مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا قىزمەتتى پاي­دالانۋ ۋاقىتى ەداۋىر قىسقارىپ، قىز­مەتتەر كەشەندى جانە پرواكتيۆتى تۇردە كورسەتىلەتىن بولادى.

 

قاعاز انىقتامالاردان قۇتىلامىز

اتالعان ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قورىتىندىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ەپيدەميالىق احۋال جاعدايىندا تسيفرلىق دامۋ مينيستر­لىگى بيزنەس پروتسەستەردى وڭتاي­لان­دىرۋ جانە اۆتوماتتاندىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزدى. حالىققا قىزمەت كور­سەتۋ ورتالىعى جۇمىسىنىڭ فورماتى وزگەردى، ارتىق قۇجاتتار تالاپتارى الىنىپ تاستالدى. ءتيىمدى شارالاردىڭ ءبىرى Blockchain تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ بول­دى، بۇل مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كور­سەتۋ ۋاقىتىن ەداۋىر قىسقارتادى جانە دەرەكتەردى ءۇشىنشى تۇلعالارعا بەرۋ مۇم­كىندىگىن بولدىرمايدى.

مەملەكەتتىك قىزمەتتەر تىزى­لى­مىندە 698 مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرى قاراس­تىرىلعان، ولاردىڭ 85،5%-ى ونلاين-رەجىمدە كور­سەتىلەدى. وسى جىلدىڭ سو­ڭىنا دەيىن بۇل كور­سەتكىش 90%-عا دەيىن جەتكىزىلەدى.

بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلەك­تروندى فورماتتاعى الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كور­سەتكىشى 90%-عا دەيىن جەتكىزىلەدى. قوعامدىق مونيتورينگ قورىتىندىسى بويىنشا ەلەكتروندى مەملەكەتتىك قىز­­مەتتەردى ەنگىزۋ بويىنشا اقمولا، قىزىل­وردا، قاراعاندى، قوستاناي جانە باتىس قازاقستان وبلىستارى الدا كەلەدى. ال الماتى وبلىسى مەن شىمكەنتتە ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزىلىپ جاتقان جوق.

ۇكىمەت باسشىسى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كور­سەتۋ ساپاسىنا قاناعاتتانۋ دەڭگەيىن كە­مىندە 80%-عا جەتكىزۋدى، سونداي-اق تكش قىزمەتتەرى بويىنشا استانالىق IQalا جوباسى ۇلگىسىمەن ءتيىمدى شەشىمدەر ەنگىزۋدى تاپسىردى. تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، بارلىق الەۋمەتتىك ماڭىزدى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى eGov mobile-عا اۋىستىرۋ جوسپارىن بەكىتۋ تاپسىرىلدى. «حالىققا جۇمىستىڭ ناق­تى ناتيجەلەرى قاجەت. 2021 جىلى قاعاز انىقتامالار سۇراۋدى تولىعىمەن جويىپ، «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكى­مەت» كورپوراتسياسىنان قىزمەتتەردى جەت­كىزۋدى قامتاماسىز ەتىپ، بارلىق ون­لاين قىز­مەتتەر مەن سەرۆيستەردىڭ قول­جە­تىمدىلىگىن 100%-عا دەيىن ارتتىرۋىمىز كەرەك» دەدى ا.مامين.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە ازاماتتارعا قاجەتتى ەلەكتروندى مەدي­­­تسي­نالىق مالىمەتتەردى بەرۋدى قامتا­­ماسىز ەتۋ، ەڭبەك مينيسترلىگىنە مەملە­­كەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، زەينەت­اقى مەن جاردەماقىلاردى بەرۋدى تاعاي­ىنداۋ پروتسەستەرىن تسيفرلاندىرۋ ءۇشىن قاجەتتى دەرەكتەردى تولىق تسيفرلاندىرۋ مەن جاڭارتۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.

پرەمەر-مينيستر ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا بارلىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ءتيىمدى ينتەگراتسيالانۋىن جانە ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋدى، ولاردىڭ جۇمىس ساپاسىن جانە حالىق ءۇشىن پايدالانۋعا جە­ڭىلدىگىن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى. ۇكىمەت باسشى­سى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى جاڭالىقتار بو­يىن­شا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت­تىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.

 

تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جانە قاداعالاۋ ماسەلەسى

ۇكىمەت وتىرىسىندا تاۋارلاردى تاڭ­بالاۋ جانە قاداعالاۋ ماسەلەلەرى قارال­دى. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى ب.سۇلتانوۆ، قارجى ءمينيسترى ە.جاماۋ­باەۆ، «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى ق.ەسەكەەۆ، «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ا. مىرزاحمەتوۆ بايان­داما جاسادى.

قازاقستان ەاەو-نىڭ ينتەگراتسيالىق پروتسەستەرى اياسىندا تەرى بۇيىمدارى مەن تەمەكى ونىمدەرىن مىندەتتى تاڭبالاۋدى ەنگىزدى، دارىلەردى، الكوگولدى، اياقكيىم مەن ءسۇت ونىمدەرىن تاڭبالاۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبالاردى ىسكە قوستى. ەل اۋماعىندا تاۋار قوزعالىسىنىڭ اشىق­تىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن يمپورتتان نەمەسە وندىرىستەن باستاپ بولشەك ساۋدادا وتكىزۋگە دەيىنگى بۇكىل تىزبەك بويىنشا تاۋارلاردى قاداعالاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسى قۇرىلدى. وسىنىڭ ارقاسىندا بيىلعى 10 ايدىڭ ىشىندە كەدەن باجدارىنىڭ، ققس مەن اكتسيزدەردىڭ قوسىمشا تۇسىمدەرى 132 ملرد تەڭگەنى قۇرادى، ال 2025 جىلعا دەيىن جالپى ناتيجە 2،6 ترلن تەڭگەدەن اسۋى مۇمكىن.

بىرىڭعاي وپەراتور – «قازاقتەلەكوم» اق «تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جانە قادا­عالاۋ» اقپاراتتىق جۇيەسىن ازىرلەدى. تاڭ­بالانعان تاۋار اينالىمىن ەسەپكە الۋ جانە تاۋارلاردىڭ «زاڭدىلىعىن» تەكسەرۋ ءۇشىن «Naqty Sauda» جانە «Naqty Onim» تەگىن ءموبيلدى قوسىمشالارى ەنگىزىلەدى. بولشەك ساۋدا ورىندارىن سكانەرلەرمەن جابدىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە (34 مىڭ دانادان استام). «تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جانە قاداعالاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ قازاقستاندىق نارىقتى كونترافاكتىلىك جانە ساپاسىز ونىمدەردەن قورعاۋعا، ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا، وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ەاەو نارىعىنداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى» دەدى ا.ما­مين وسى جايىندا.

ۇكىمەت باسشىسى ەاەو مەملە­كەت­تەرىندە اتالعان جۇمىستى ىلگەرىلەتۋدى ەسكەرە وتىرىپ، تاڭبالانعان تاۋارلار تىزبەسىن كەڭەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى، بۇل كەدەرگىسىز ءوزارا ساۋدانى دامىتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى. بۇل رەتتە ەاەو مەملەكەتتەرىنىڭ باقىلاۋ-سايكەستەندىرۋ بەلگىلەرىن ءوزارا تانۋى ماڭىزدى ماسەلە بولىپ تابىلادى. «بيزنەس وندىرىلەتىن جانە ساتىلاتىن تاۋارلاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا، ونىڭ ىشىندە ءوز ونىمدەرىنە تاڭبا سالۋعا مۇددەلى بولۋى ءتيىس. تاڭ­با­لاۋسىز شەتەلدىك نارىقتارعا شىعۋ مۇمكىندىگى بولمايدى. تاڭبالاۋ ساتىلىمدى، ونىڭ ىشىندە ەاەو-دا ساتۋدى كەڭەيتۋگە، ءوندىرىستىڭ ارتۋىنا، جۇمىس ورىندارىنىڭ كوبەيۋىنە ىقپال ەتەدى»، دەدى ا. مامين.

ۇكىمەت باسشىسى بيزنەس-قوعامداس­تىقتى كەڭىنەن حاباردار ەتە وتىرىپ، تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جۇيەسىنە قاتى­­سۋ­شىلاردىڭ بارلىعىنىڭ ءوزارا ۇيلەسىمدى ءىس-قيمىلىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ول تاۋارلاردى قاداعالاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن ەنگىزۋ ادال سالىق تولەۋشىلەر ءۇشىن بيزنەس جۇرگىزۋدىڭ باسەكەلەستىك جاعدايلارىن ارتتىرۋعا، ءوندىرىس، ساۋدا كولەمىن ۇلعايتۋعا، كولەڭكەلى اينالىمدى ازايتۋعا جول اشاتىنىن اتاپ ءوتتى. قارجى مينيسترلىگىنە تاۋارلاردى قاداعالاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە تاڭبالانعان تاۋارلاردىڭ اينالىمىن باقىلاۋ جۇمىسىن جالعاستىرۋ، تسيفر­لىق دامۋ مينيسترلىگىنە «قازاقتەلەكوم» اق-پەن بىرلەسىپ، اقپاراتتىق جۇيە­لەردىڭ، ونىڭ ىشىندە تەگىن ءموبيلدى قوسىم­شالاردىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىن، ولاردى تەحنيكالىق قولداۋدى جانە جىلدامدىعى جوعارى ءموبيلدى ينتەرنەت ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىككە تولى سۋرەتتەر

رۋحانيات • بۇگىن، 13:05

كيىكتەردىڭ تولدەۋ كەزەڭى باستالدى

فوتوگالەرەيا • بۇگىن، 12:07

«بارىستىڭ» العاشقى ترانسفەرى

حوككەي • بۇگىن، 08:50

«ءان» بە، «ءۇن» بە؟

رۋحانيات • بۇگىن، 08:36

جۋرناليست قاسىم

رۋحانيات • بۇگىن، 08:34

ءسوز سويىل: ءازىل-وسپاق

رۋحانيات • بۇگىن، 08:32

دالالىق وركەنيەت تاعىلىمى

تاريح • بۇگىن، 08:23

بالاباقشانىڭ جوعىنان بارى جاقسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:18

كاسىپكە باۋلۋ – قاسيەتتى بورىش

ايماقتار • بۇگىن، 08:16

اتى-جونىمىزگە اباي بولايىق

قوعام • بۇگىن، 08:14

ءۇي ىشىندەگى ۇيلەسىم

پىكىر • بۇگىن، 08:06

ۇقساس جاڭالىقتار