وقيعا • 14 تامىز، 2020

«جىر مايدانى» – جاستىقتىڭ جاڭا ءسانى

75 رەت كورسەتىلدى

جاستىق – ارقاشان جاڭاشىلدىقتىڭ جارشىسى. ءاربىر كەلگەن جاڭا بۋىن – جاس تولقىنمەن جاڭاشا پايىم، سونى ءبىر سوقپاق، وزگەشە ءبىر ورنەك تە بىرگە كەلەدى. ءاربىر جاڭا ۇرپاق ءوز ءسوزىن ايتۋى ءتيىس قوي.

مەملەكەت مۇددەسى دە سول – ۇلت ءۇمىتى بولار جاس ۇرپاق­تى قالىپتاستىرۋ، قورعاۋ، قام­­قورلىق جاساۋ، باعىت پەن باع­دار بەرۋ، باقاستىقتان شال­عاي شىنايى ءبىلىم باسەكەسى، ونەر باسەكەسىنە تۇسۋىنە مۇم­كىندىك تۋدىرۋ. ادەتتە، جاس­تارعا ارنالعان، بولماسا جاس­تار قۇرىپ وتىرعان باعدار­لامالاردى كورگەندە ءازىل مەن قىلجاقتىڭ اۋىلىنان ۇزاي قويماعانىنا ىشتەي قىنجىلىس ءبىلدىرۋشى ەدىك. اسىرەسە، تەلە­ارنالاردىڭ جاستار اۋديتورياسى ءۇشىن كوبىرەك ءبىلىم مەن عىلىمعا، ونەر مەن مادەنيەتكە نەگىزدەلگەن باعدارلامالار تۇسىرگەنىن قالايتىنبىز.

جاقىندا جاڭا ءبىر جوباعا كوزىمىز ءتۇستى. ۇلىستىڭ قولىن­داعى شامشىراعى – حاكىم اباي­دىڭ 175 جىلدىعى اياسىندا «اباي» ەسىمىمەن اتالعان تەلەارنا اشىلدى. اقىن اتىن­داعى تەلەارنادا تازا ءبىر شى­عارماشىلىققا، ولەڭگە، جاس­تار اراسىندا ادەبيەتتى ناسي­حاتتاۋعا باعىتتالعان «جىر مايدانى» دەگەن حاباردى كورىپ ءىشىمىز جىلىپ قالدى. جاستار جىر وقىپ جاتىر. اقىندار ەمەس، جاستار – بولاشاق مەم­لە­كەتتىك قىزمەتكەرلەر، مۇعا­لىمدەر مەن دارىگەرلەر، قۇرى­لىسشىلار مەن ينجەنەرلەر، تەحنولوگتار مەن ءتارتىپ ساق­شىلارى دەگەندەي. بىرىمەن ءبىرى جارىسىپ، ونەر جارىستىرىپ، ءبىلىم سالىستىرىپ، بارىن سالۋدا. ءال-فارابي مەن اباي جىلىندا جاستاردىڭ جىر وقىپ جاتقانى – قانداي جارا­سىمدى! وسى ويمەن بىردەن ۇيىم­داستىرۋشىلارىن تاۋىپ، حابارلاستىق.

– جاستار اراسىندا پوەزيا وقۋدى سانگە اينالدىرۋدى ماقسات ەتتىك. جاستار ۇلكەندەرگە ەمەس، ءبىر-بىرىنە ەلىكتەيدى. ءبىرىنىڭ بو­يىنداعى مىنەز بەن ادەتتى، ونەر مەن ءسوزدى وزگەلەرى دە ءىلىپ الىپ كەتەدى. وسى زاماننىڭ سوزىمەن ايتقاندا، ترەندكە اينالدىرادى. ماۋسىم ايىنان باستالعان جىر وقۋ جارىسىنا مىڭعا جۋىق ءوتىنىم ءتۇسىپ، سونىڭ ىشىنەن 16-27 جاس ارالىعىنداعى 300 ۇمىتكەردى تاڭداپ الدىق. بۇل – جاستاردىڭ ءوز جيىنى. بايقاۋدا ءادىل-قازى جوق. ءبىرىن ءبىرى باعالاپ، ءوزىن-ءوزى سىناپ ۇيرەنسىن دەدىك. جاستار اراسىندا جىر وقۋدىڭ سانگە اينالۋى – ەرتەڭگى زيالى، ينتەلليگەنتسيالىق ورتا قالىپتاسۋىنىڭ العىشارتى عوي. قىز-جىگىتتەردىڭ بوس ءسوز، بوسقا جۇرىسكە ءۇيىر بولماي، ولەڭ وقىعانى جاقسى ەمەس پە؟! سوندىقتان ءبىز كورپوراتسيا باسشىلىعىنىڭ ۇسىنىسىمەن وسى جوبانى قولعا الدىق. جوبا جىل بويى وتەدى. سوڭىن­دا پوەزيالىق گالا-كەش بولادى، – دەيدى جوبا اۆتورى جانە باس پروديۋسەرى مۇحتار تۇمەنباي.

راس، جاستاردى ورتاسى تار­­بيەلەيدى. ورتاسى دۇرىس بولعانى – وزادى. جاستاردىڭ بويىنا جاقسىلىق پەن ىزگىلىكتىڭ ءدانى – ولەڭ ءدانى قازىر ەگىلسە، ەرتەڭ ءبۇر جارادى، ارى قاراي جايقالىپ وسەدى. جوبانىڭ تاعى ءبىر كرەاتيۆتى تابىسى – كوم­­­پيۋتەرلىك گرافيكامەن اباي بەينەسىنىڭ قوزعالىپ تۇرۋى. ولەڭدى جاتقا وقۋدان جا­­­ڭىلعان جاسقا اباي بەينەسى باس شايقاسا، جاقسى وقىعانىن قۇپ­تاپ، باس يزەيدى. مۇنىڭ ءوزى ءاربىر قاتىسۋشىعا ابايدىڭ الدىندا تۇرعانداي، اباي الدىندا ولەڭ وقىعانداي اسەر سىيلاماي ما. ءيا، ءار ۇرپاققا اباي قاراپ تۇر. بۇل اسەر – «ابايدىڭ ءسوزى – ارىم دەيتىن» قاسيەتكە ۇلاسپاي ما؟!.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار