ەكونوميكا • 11 تامىز، 2020

جەزقازعانعا گاز جەتكەندە...

140 رەت كورسەتىلدى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» اتتى حالىققا ۇندەۋى اياسىنداعى اۋقىمدى جوبا – «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى نەبىر قيىندىقتاردى ارتقا تاستاپ، ءوزىنىڭ تۇپكى ماقساتىنا تاياپ تا قالدى.

قازىردىڭ وزىندە بۇل باعىتتا قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەر تۋرالى اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولادى. سونىڭ ءبىرى – قىزىلوردادان ەلىمىزدىڭ باس قالاسىنا تار­تىلعان گاز قۇبىرى بويىنان جەزقازعان ايماعىن گازبەن قامتۋ ماقساتىندا اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسىنىڭ (اگتس) سالىنۋى.

بۇگىندە بۇل مەكەمەنىڭ جۇمىسىن «ينتەرگاز ورتالىق ازيا» اق جەزقازعان جەلىلىك-ون­دىرىستىك باسقارماسى قامتاماسىز ەتەدى. باسقارما بۇل ستانسادان بولەك ماگيسترالدى گاز قۇ­بى­رىنىڭ قىزىلوردا وبلىسى شەكاراسى مەن وڭىردەگى جايرەم ەلدى مەكەنىنە دەيىنگى ارا­لى­عىن­داعى بولىگىنە دە قىزمەت كور­سەتەدى.

تاياۋدا، Nur Otan پارتياسى جەزقازعان قالالىق فيليالىنىڭ مونيتورينگ توبى «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنان جەزقازعان قالاسىنا گاز تاراتاتىن جەلىلەردىڭ قۇرىلىسىمەن تانىستى. قۇرامىندا Nur Otan پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، قاراعاندى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى بەكزات التىنبەكوۆ، Nur Otan پارتياسى جەزقازعان قالالىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ساكەن سماعۇلوۆ، پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشە­لەرى اقانسەرى سۇلەيمەنوۆ، اباي باعچاي، سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى قوعام­دىق كەڭەس مۇشەسى دارحان مۇحان بار مونيتورينگ توپ مۇشەلەرى گاز جەلىلەرى تارتىلعان تالاپ اۋى­لى مەن جەزقازعان قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى پريستانتسيوننىي ەلدى مەكەنىندە بولىپ، اتقا­رىلعان قىرۋار جۇمىستىڭ ناتي­جەسىنە كوز جەتكىزدى.

 «ينتەرگاز ورتالىق ازيا» اق جەزقازعان جە­لىلىك-وندىرىستىك باس­قارماسىنىڭ باسشىسى ال­ديار ابشەكەنوۆ بۇگىندە ستانساداعى بارلىق قون­­دىرعىلار قالاعا گاز جىبەرۋگە دايىن ەكەنىن اي­تادى.

– قۇبىرلار قالاعا تولىق تارتىلىپ بىتكەننەن كەيىن، ءبىز گاز جىبەرە باستايمىز. قازىر ما­گيس­ترالدى قۇبىردان گاز كەلىپ تۇر. بۇل اگتس-تە تابيعي گازدى تازالاۋ، جى­لىتۋ، قىسىمدى ءتۇ­سى­رۋ، ەسەپتەۋ، ءيىس قوسۋ ۇدەرىس­تەرى جۇرەدى. مۇنىڭ بارلىعىن ءبىز تەك­سەرىپ، دايىنداپ قويدىق، – دەدى ول مونيتورينگ توپ مۇشەلەرىنە جاعدايدىڭ بارىسىن بايانداعان كەزىندە.

جەزقازعانداعى اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستان­ساسىندا شتاتتىق كەس­­تەگە ساي 19 ادام جۇ­مىس­پەن قا­متاماسىز ەتىلگەن ەكەن. ناقتى ايت­­­­قاندا، التى ادام تۇراقتى تۇر­دە جۇمىس ىستەي­تىن بولادى، ونىڭ تورتەۋى – جەرگىلىكتى تۇر­عىن. قال­عان­­دارىنا جۇمىس ۆاحتالىق ادىسپەن ۇيىم­داستىرىلادى. اۋى­سىممەن جۇمىس ىستەي­تىن­دەرگە قالا ماڭىن­داعى تالاپ اۋىلى­نان ءبىر ءۇي جالعا الىنىپ، ولار­دىڭ تۇر­مىستىق جاع­داي­لارى تولى­عىمەن جاسالعان كورىنەدى.

جالپى، جەرگىلىكتى اۆتومات­تى گاز تاراتۋ ستانساسىنان جەز­قازعان قالاسى مەن تالاپ اۋىلىنا گاز قۇبىرى بىلتىر تارتىلا باستاعان بولاتىن. بۇل ءتورت قوسىلۋ كەزەڭىنەن تۇراتىن اۋقىم­­دى جوبانىڭ ءبىرىنشى ساتىسى ەدى. بىلتىر مەردىگەر كومپانيا ء«اليا-سەرۆيس» جشس ال­عاشقى كەزەڭنىڭ ءبىرىنشى كەزەگىنە ساي گاز تاراتۋ ستانساسىنان جەز­قازعاننىڭ كىرەبەرىسىنە دەيىن جانە تالاپ اۋىلىنا گاز قۇبى­رىن تارتتى. ياعني اتالعان اۋىل­داعى 154 ءۇيدىڭ اۋلاسىنا گاز جەت­كىزىلگەن بولاتىن. بيىل ۆوك­زال ماڭىنداعى 286 ۇيگە گاز قۇبىرى تارتىلدى. ايتا كەتە­تىن ءبىر جايت، جوبا جۇمىسىنا تومەنگى، ورتاشا جانە جوعارى قى­سىم­داعى گاز جەلىلەرىن تارتۋ، گاز تاراتۋ بەكەتتەرىن، ءار ابونەنتكە ەسەپتەۋ قۇرالدارىن ورناتۋ كىرەدى. ال كەلەسى جىلى ءبىرىنشى قوسىلۋ كەزەڭىنىڭ ەكىنشى كەزەگىنە ساي، گەولوگيا ەلدى مەكەنىندەگى ۇيلەرگە گاز تارتىلاتىن بولادى.

قازىرگى تاڭدا مەردىگەر كومپانيا تارتىلعان قۇبىرلاردى اۋا قىسىمىمەن سىناپ بولىپ، قۇبىر بويىنا بەلگىلەر ورناتىپ، كوشەلەردەگى گاز تاراتۋ بە­كەت­­تەرىنىڭ اينالاسىن اباتتان­دىرۋمەن اينالىسىپ جاتىر. جەز­قازعان قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قايرات باپانوۆ بۇل جۇ­مىستىڭ قىركۇيەك ايىنا دەيىن تولىق اياقتا­لاتىنىنا سەنىمدى.

1

– تامىز ايىنىڭ 15-ىنەن باس­تاپ قىزمەت كور­سەتۋشى مەكەمە كەلىپ، جۇمىسىن باستايدى. جى­لۋ بەرۋ ماۋ­سىمىنا دەيىن تۇرعىندار قىزمەت كور­سەتۋشى مەكەمەدەن تەحنيكالىق شارت­تى الىپ، كو­گىل­دىر وتىندى تۇ­تىنا باستايدى، – دەپ مالىمدەدى ول.

وسى ورايدا، الداعى ۋاقىتتا جەز­قازعاندا «قازترانسگاز اي­ماق» كومپانياسىنىڭ قىزمەت كور­­سەتۋشى فيليالى قۇرىلىپ، تۇر­­عىن­دار سول مەكەمەمەن كەلى­سىم شارت ن­ەگىزىندە ۇيلەرىنە گاز قوسۋعا مۇمكىندىك الادى.

قاراعاندى وبلىستىق ءماسلي­حاتىنىڭ دەپۋتاتى بەكزات التىن­بەكوۆ جەزقازعانعا گاز كەلەدى دەگەن ءۇش ۇيىقتاسا تۇسكە كىرمەيتىن دۇنيە ەدى دەگەندى ايتادى.

– بۇل شىنى كەرەك، ەشكىمنىڭ ويىنا كەلمەگەن جاعداي. ەلبا­سىنىڭ باستاماسىمەن ماگيس­­ترال­دى قۇبىر تارتىلىپ، كوگىل­دىر وتىن­نىڭ يگىلىگىن كورگەلى وتىر­مىز. بۇل ەكولوگيا ماسەلەسىن شەشىپ قانا قويماي، تۇرعىندار مەن بيزنەسكە دە قولايلى جاعداي تۋعى­زادى، – دەدى ول اعىنان جارىلىپ.

ءيا، جەزقازعانعا گاز جەتكەندە، ول وزىمەن بىرگە ىرىس پەن بەرەكەنى دە الا كەلەدى. تۇرعىنداردىڭ تۇر­مىس-تىرشىلىگى جەڭىلدەپ، ارزان، تازا جانە قورشاعان ورتاعا زيانى جوق تابيعي گازدىڭ بار قى­زىعىن كورەدى. كوگىلدىر وتىن­نىڭ جاڭا وندىرىستەردىڭ دامۋىنا يگى ىقپالىن تيگىزىپ، ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە دە سەپ بولارى ءسوزسىز. ياعني قازىنالى قالا، ءوندىرىستى ولكە وركەنيەت كوشىنە ءبىر قادام بولسا دا جاقىنداي تۇسپەك. ەڭ باستىسى، جەزقازعاننىڭ ەل ەڭسەسىن باسقان ەكولوگياسى ەداۋىر جاقسارىپ، قالا اسپانى قويۋ ءتۇتىن، ۋلى گازدان ءبىرشاما ارىلار ەدى.

 

قاراعاندى وبلىسى،

جەزقازعان قالاسى

سوڭعى جاڭالىقتار

انتاليادا اباي ساياباعى اشىلدى

رۋحانيات • بۇگىن، 12:00

اقسايدا سپورت مۋزەيى بار

ايماقتار • بۇگىن، 11:50

ەلىمىزدە تاعى 79 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:10

تۇراقتى ديالوگتىڭ توركىنى

قوعام • بۇگىن، 08:33

كىندىك شەشە ءھام كىسى مىنەزى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:30

ءبىر شاڭىراقتاعى قوس باتىر انا

ايماقتار • بۇگىن، 08:26

مباپپەگە كوز تىگىپ وتىر

فۋتبول • بۇگىن، 08:24

تۇرمەدە وتكەن توي

وقيعا • بۇگىن، 08:21

ءتورت جاسار «پوليتسەي»

ايماقتار • بۇگىن، 08:18

ونەردىڭ ەگىز ءورىمى

ونەر • بۇگىن، 07:58

ابىلاي حاننىڭ قارا جولى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:54

كيەلى مەكەن – اقمەشىت

رۋحانيات • بۇگىن، 07:53

استىق باعاسى بەلگىلەندى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:35

بيداي مەن ۇن قايدا ەكسپورتتالادى؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:34

ۇقساس جاڭالىقتار